Cuộc xung đột tại vùng Trung Đông đã bước sang tuần thứ tư, đẩy vương quốc dầu mỏ Ả Rập Saudi vào một tình thế cực kỳ phức tạp. Quốc gia này không chỉ lo ngại về an ninh năng lượng mà còn đang ráo riết tìm kiếm những liên minh quân sự mới để đối phó với tầm ảnh hưởng của Iran.
Liên minh bất ngờ với Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vừa có chuyến thăm bất ngờ tới thành phố Jeddah. Tại đây, ông Zelenskyy và Thái tử Mohammed bin Salman (MBS) đã ký kết một thỏa thuận hợp tác quốc phòng quan trọng.
Tại sao Ả Rập Saudi lại bắt tay với một quốc gia đang có chiến tranh tại Âu châu? Câu trả lời nằm ở “kinh nghiệm thực chiến”. Ukraine đã đối đầu với các loại máy bay không người lái (drone) và hỏa tiễn đạn đạo do Iran sản xuất trong suốt nhiều năm qua. Ông Zelenskyy khẳng định: “Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kiến thức chuyên môn và các hệ thống phòng thủ với Ả Rập Saudi để bảo vệ sự sống”.
Sự hợp tác này mang lại lợi ích kép: Ukraine tìm kiếm nguồn đầu tư và sự ủng hộ chính trị, trong khi Ả Rập Saudi thâu nhận kỹ thuật đánh chặn drone giá rẻ mà Ukraine đã dày công phát triển.
Cuộc chiến dầu mỏ và “yết hầu” Hormuz
Khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, 95% lưu lượng tàu bè qua đây đã ngưng trệ. Đây là một đòn giáng mạnh vào nền kinh tế toàn cầu vì 20% lượng dầu khí thế giới lưu thông qua cửa ngõ này.
Để giải quyết vấn đề, Ả Rập Saudi đã gia tăng lưu lượng dầu qua đường ống Đông-Tây (Petroline) dẫn ra cảng Yanbu ở Hồng Hải. Tuy nhiên, dự định này vẫn chứa đựng nhiều rủi ro. Nhóm phiến quân Houthi tại Yemen – đồng minh của Iran – đã báo động rằng họ sẵn sàng tấn công các cơ sở hạ tầng của Saudi. Thực tế, một drone của Iran đã đánh trúng một nhà máy lọc dầu tại Yanbu tuần trước, cho thấy không có lộ trình xuất cảng nào là tuyệt đối an toàn.
Áp lực lên chính quyền Trump
Nhiều nguồn tin tình báo cho biết Thái tử MBS đang thúc giục Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh các cuộc tấn công vào Iran. Thái tử coi đây là “cơ hội lịch sử” để tái lập trật tự tại Trung Đông và loại bỏ mối đe dọa từ chính quyền Tehran.
Ông Trump dường như tán thành quan điểm này khi gọi MBS là một “chiến binh”. Hiện tại, Ngũ Giác Đài đang cân nhắc điều động thêm 10,000 quân tới khu vực, bổ sung vào hàng ngũ hàng ngàn binh sĩ thủy quân lục chiến và lính nhảy dù đã có mặt tại đây.
Dù vậy, các chuyên gia quân sự nhận định rằng Hoa Kỳ chưa chuẩn bị cho một cuộc xâm lược quy mô lớn trên bộ. Thay vào đó, họ có thể tiến hành các nhiệm vụ đặc biệt đầy rủi ro như đánh chiếm đảo Kharg – trung tâm xuất cảng dầu của Iran – hoặc kiểm soát bờ biển để mở lại eo biển Hormuz.
Kết luận
Ả Rập Saudi đang đứng trước một ván bài lớn. Một mặt, họ thắt chặt quan hệ với các đối tác như Ukraine để nâng cao năng lực quốc phòng. Mặt khác, họ dùng ảnh hưởng cá nhân với lãnh đạo Hoa Kỳ để tìm cách chấm dứt vĩnh viễn mối đe dọa từ Iran. Nếu kế hoạch này thành công, vương quốc sẽ khẳng định vị thế bá chủ khu vực; nhưng nếu thất bại, họ sẽ phải đối mặt với những cuộc trả đũa khốc liệt hơn từ phía Iran và các nhóm ủy nhiệm.
Nguồn tham khảo:
https://www.theguardian.com/world/2026/mar/27/saudi-arabia-us-iran-attacks-mohammed-bin-salman
