Vào Chủ Nhật vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã chứng minh rằng sự liều lĩnh của bà là hoàn toàn có cơ sở. Chỉ sau ba tháng nhậm chức, bà quyết định giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử sớm, một nước đi đầy rủi ro nhưng đã đem lại kết quả ngoài mong đợi.
Tại trụ sở Đảng Dân chủ Tự do (LDP) ở Tokyo, bà Takaichi tươi cười gắn những bông hoa đỏ lên bảng tên các ứng cử viên đắc cử. Theo kết quả chính thức, đảng LDP của bà đã giành được 316 ghế, vượt xa con số 261 ghế cần thiết để nắm đa số tại Hạ viện gồm 465 thành viên. Đây là một kỷ lục kể từ khi đảng này thành lập năm 1955. Nếu tính thêm 36 ghế từ đồng minh mới là Đảng Duy tân Nhật Bản (JIP), liên minh cầm quyền hiện kiểm soát tới 352 ghế.
Tại sao bà Takaichi lại kêu gọi bầu cử sớm?
Chỉ mới nhậm chức vào tháng 10 năm 2025 sau khi người tiền nhiệm Shigeru Ishiba từ chức, bà Takaichi đã có một quyết định táo bạo. Thay vì chờ đợi hết nhiệm kỳ, bà chọn giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử lại ngay khi tỷ lệ ủng hộ đang cao. Đây là một chiến thuật chính trị nhằm củng cố quyền lực và loại bỏ sự phụ thuộc vào các liên minh lỏng lẻo.
Trong bài diễn văn mừng chiến thắng, bà Takaichi tuyên bố: “Tôi đã đánh cược sự nghiệp chính trị của mình để xây dựng sự ủng hộ cho các chương trình kinh tế và quốc phòng.”
Chân dung “Bà Đầm Thép” Á Đông
Bà Takaichi, 64 tuổi, tự nhận mình là người kế thừa di sản của cố Thủ tướng Shinzo Abe và xem cựu Thủ tướng Anh Margaret Thatcher là thần tượng. Bà từng gặp bà Thatcher năm 2013 và chia sẻ với một nhóm trẻ em trong chiến dịch tranh cử rằng: “Mục tiêu của tôi là trở thành Bà Đầm Thép.”
Phong cách làm việc của bà cũng cực đoan không kém biệt danh đó. Bà nổi tiếng với khẩu hiệu “làm việc, làm việc, làm việc” (work, work, work). Bà từng gây tranh cãi khi tiết lộ chỉ ngủ 2 tiếng mỗi đêm và triệu tập các phụ tá họp vào lúc 3 giờ sáng. Mặc dù điều này khiến công chúng lo ngại về sức khỏe và văn hóa làm việc quá sức, bà khẳng định sự khẩn trương là cần thiết để giải quyết các vấn đề quốc gia.
Kế hoạch kinh tế và quân sự
Với chiến thắng này, bà Takaichi có toàn quyền để thực hiện các cam kết tranh cử mạnh mẽ:
Kinh tế: Bà cam kết tạm ngưng thuế tiêu thụ 8% đối với thực phẩm trong hai năm để giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân. Bà tin rằng việc chi tiêu mạnh tay sẽ tạo ra việc làm và kích thích tiêu thụ, dù các chuyên gia lo ngại điều này có thể làm giảm ngân sách quốc gia khoảng 5 ngàn tỷ yên.
Quân sự: Bà ủng hộ việc tăng tốc mở rộng quân sự và giữ lập trường cứng rắn đối với các nước láng giềng như Trung Quốc. Bà thường xuyên thăm viếng đền Yasukuni, nơi thờ cúng các binh sĩ tử trận, một hành động thường gây căng thẳng ngoại giao.
Quan điểm xã hội và đối ngoại
Dù là nữ Thủ tướng đầu tiên, bà Takaichi lại có quan điểm rất bảo thủ về vai trò giới tính. Bà phản đối hôn nhân đồng giới và không ủng hộ việc vợ chồng dùng họ riêng. Một giáo sư tại Đại học Tokai nhận định bà “không quan tâm đến quyền phụ nữ”, tuy nhiên, việc bà đắc cử vẫn mang ý nghĩa biểu tượng to lớn.
Về đối ngoại, bà Takaichi theo đuổi chính sách “Nước Nhật trên hết” (Japan First), tương tự như chính sách của Tổng thống Hoa Kỳ. Bà tự tin có thể xây dựng mối liên lạc cá nhân mạnh mẽ với Tổng thống Trump nhờ vào kinh nghiệm từng làm việc tại Quốc hội Hoa Kỳ thời trẻ.
Phản ứng từ quốc tế và trong nước
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng trên mạng xã hội Truth Social, gọi đây là một “Chiến thắng Áp đảo” và khen ngợi quyết định khôn ngoan của bà Takaichi.
Trong khi đó, phe đối lập tại Nhật Bản lại rơi vào tình trạng chia rẽ. Liên minh giữa đảng Komeito và Đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản đã thất bại nặng nề, chỉ giữ được chưa đến một phần ba số ghế so với trước bầu cử.
Một nhân viên văn phòng 53 tuổi, ông Akihito Iwatake, chia sẻ lý do ông ủng hộ LDP: “Tôi cảm thấy đảng đã trở nên quá tự do trong những năm gần đây. Với việc bà Takaichi chuyển hướng mọi thứ sang phía bảo thủ, tôi nghĩ điều đó đã mang lại kết quả tích cực này.”
Dù vậy, giáo sư chính trị Masato Kamikubo tại Đại học Ritsumeikan nhận xét rằng, phần lớn cử tri bị thu hút bởi phong thái mạnh mẽ của bà hơn là thực sự hiểu rõ các chính sách cụ thể, vốn vẫn còn khá mơ hồ về cách thức chi trả cho các khoản ngân sách quốc phòng khổng lồ.
Bây giờ, với quyền lực trong tay và không phải lo lắng về bầu cử cho đến tận năm 2028, Thủ tướng Takaichi có toàn thời gian để hiện thực hóa tham vọng của mình.
Nguồn tham khảo: NPR & Reuters
