Nếu quý vị từng hình dung về một tương lai nơi các tu sĩ người máy chủ tọa các nghi lễ cổ xưa, thì Đại học Kyoto đã đưa viễn cảnh đó đến gần hơn với thực tế. Một nhóm nghiên cứu từ trường đại học này, qua sự hợp tác với các công ty kỹ nghệ Teraverse và XNOVA, vừa qua đã ra mắt một tu sĩ người máy tích hợp AI mới — tên là Buddharoid — tại chùa Shoren-in ở Kyoto.
Buddharoid là gì và hoạt động ra sao?
Buddharoid được thiết kế để hỗ trợ giới tăng lữ Phật giáo trong lúc các chùa chiền của Nhật Bản đang thiếu các tăng ni. Tu sĩ người máy sử dụng một hệ thống gọi là BuddhaBot-Plus, một dạng trí tuệ nhân tạo tạo sinh chuyên biệt bắt nguồn từ ChatGPT của OpenAI.
Điều đặc biệt là hệ thống này đã được huấn luyện kỹ lưỡng dựa trên các tạng kinh Phật giáo nguyên thủy. Nhờ đó, người máy có thể đưa ra những hướng dẫn tâm linh về các vấn đề cá nhân và xã hội, y như một tu sĩ thực thụ. Quý vị có thể đặt câu hỏi về phiền muộn trong cuộc sống, và Buddharoid sẽ lục tìm trong kho tàng kinh điển để đưa ra lời khuyên phù hợp.
Ngoài khả năng đối thoại, Buddharoid sử dụng phần cứng — do công ty Unitree Robotics của Trung Quốc phát triển — để bắt chước các cử động cụ thể của một nhà sư. Nó có thể đi lại với dáng đi chậm rãi, cúi chào và thực hiện động tác “gassho” (chắp tay cầu nguyện).
Sự thay đổi kỹ thuật số trong Phật giáo Nhật Bản
Việc giới thiệu một tu sĩ tự động không phải là một chiêu trò nhất thời, mà là một sự đáp ứng thực tế trước cấu trúc xã hội đang thay đổi của Nhật Bản, nằm tại giao điểm của việc bảo tồn tôn giáo và kỹ nghệ máy móc tối tân.
Nhật Bản hiện đang vật lộn với tình trạng dân số sụt giảm và sự suy giảm niềm tin tôn giáo, điều này đã đẩy nhanh việc đóng cửa các nơi thờ phượng truyền thống. Các chuyên gia phỏng định rằng khoảng 30% các ngôi chùa Phật giáo tại Nhật Bản sẽ biến mất vào năm 2040 khi các thế hệ trẻ rời xa tôn giáo có tổ chức.
Khủng hoảng này càng thêm trầm trọng bởi dân số lão hóa, khiến các ngôi chùa ở vùng nông thôn ngày càng khó tìm người kế thừa hoặc duy trì sự hiện diện vật lý.
Từ Mindar đến Buddharoid
Sự phát minh ra Buddharoid cũng xây dựng trên nền tảng của xu hướng “tâm linh công nghệ” đang trở nên nổi bật tại Nhật Bản. Vào năm 2019, chùa Kodai-ji ở Kyoto đã giới thiệu Mindar, một người máy hình nhân trị giá 1 triệu Mỹ kim đại diện cho Quan Âm Bồ Tát.
Tuy nhiên, trong khi Mindar chủ yếu là một công cụ để phát các bài giảng đã ghi âm trước, hệ thống Buddharoid mới cho phép tương tác theo thời gian thực. Thông qua hình dáng vật lý này, các nhà phát triển nhắm mục đích cung cấp một cảm giác hiện diện và hỗ trợ tâm lý mà các giao diện dựa trên tin nhắn hoặc thực tế ảo còn thiếu sót.
Đây có thể là giải pháp cho vấn đề thiếu hụt nhân sự tại các chùa, đồng thời tạo ra một cách tiếp cận mới mẻ để giới trẻ quay lại tìm hiểu về Phật pháp thông qua lăng kính của khoa học kỹ thuật.
Theo: EuroNews
