Số lượng chim hoang dã đang rơi vào tình trạng “rơi tự do” trên khắp Bắc Mỹ. Đáng lo ngại hơn, tại một số điểm nóng cụ thể, sự sụt giảm này đang gia tăng tốc độ một cách đáng báo động.
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science vào ngày 26 tháng Hai cho thấy số lượng chim hoang dã đã giảm với tốc độ ngày càng nhanh tại tiểu bang California, vùng Trung Tây (Midwest) và vùng Trung Đại Tây Dương (Mid-Atlantic) trong khoảng thời gian từ năm 1987 đến năm 2021. Tại các khu vực này, sự mất mát số lượng chim có sự liên quan mật thiết đến các hoạt động nông nghiệp quy mô lớn.
Mối liên hệ giữa nông nghiệp và sự biến mất của loài chim
Mặc dù nghiên cứu này cho thấy sự tương quan rõ rệt giữa việc sụt giảm đàn chim và nền nông nghiệp thâm canh, các nhà khoa học chưa khẳng định chắc chắn rằng nông nghiệp là nguyên nhân duy nhất thúc đẩy sự sụt giảm này, hay xác định cụ thể hoạt động nông nghiệp nào phải chịu trách nhiệm chính.
Tuy nhiên, các dấu hiệu của hoạt động nông nghiệp quy mô lớn luôn chứng tỏ là yếu tố dự báo chính xác nhất cho sự gia tăng tốc độ sụt giảm của các loài chim. Kết quả này phản ảnh những nghiên cứu tương tự đã được thực hiện tại Âu Châu.
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy sự sụt giảm diễn ra mạnh mẽ hơn ở những khu vực đang nóng lên. Điều này gợi ý rằng nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu cũng đang góp phần đẩy một số loài chim đến bờ vực biến mất.
Tại sao chúng ta cần phải lo lắng?
Bạn hãy thử tưởng tượng một thế giới không có tiếng chim hót. Sự im lặng đó không chỉ buồn tẻ mà còn báo hiệu sự nguy hiểm cho con người. Chim đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái:
- Chúng giúp gieo rắc hạt giống cây trồng đi khắp nơi.
- Chúng kiểm soát số lượng côn trùng, giúp mùa màng không bị sâu bọ tàn phá quá mức.
Trong nhiều thập niên qua, giới khoa học đã lo lắng về việc số lượng chim đang giảm dần do các hoạt động của con người, không chỉ ở Bắc Mỹ mà trên toàn cầu. Đây là một hoàn cảnh bi đát mà nhiều loài động vật khác cũng đang phải gánh chịu.
Không chỉ là giảm, mà là giảm “tăng tốc”
Điểm đặc biệt của nghiên cứu mới này là nó vạch trần cách mà sự sụt giảm tại Bắc Mỹ đã tăng tốc kể từ cuối những năm 1980.
François Leroy, tác giả chính của nghiên cứu và là nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ về sinh thái học vĩ mô tại Đại học Ohio State (The Ohio State University), đã giải thích với Live Science:
“Chúng tôi không chỉ nói về sự sụt giảm, mà là sự gia tăng tốc độ của sự sụt giảm đó. Chúng tôi thấy rằng đà sụt giảm này đang ngày càng nhanh hơn cùng với sự gia tăng các hoạt động của con người.”
Để dễ hiểu, hãy hình dung chiếc xe đang lao xuống dốc. Trước đây nó chỉ lăn bánh từ từ, nhưng nay nó đang lao đi nhanh hơn và nhanh hơn nữa.
Ông Leroy và các đồng nghiệp đã thiết lập bản đồ về sự sụt giảm loài chim bằng cách nghiên cứu dữ liệu từ Chương trình Khảo sát Chim Sinh sản Bắc Mỹ (North American Breeding Bird Survey). Đây là một nỗ lực khảo sát hàng năm do các nhà sinh học chuyên nghiệp và những người nghiệp dư lành nghề thực hiện để theo dõi số lượng chim trên khắp Bắc Mỹ. Trong chương trình này, những người tham gia sẽ đi bộ dọc theo các tuyến đường cụ thể và ghi lại các loài chim mà họ tìm thấy.
Những con số biết nói này là một lời cảnh báo: Nếu chúng ta không thay đổi cách thức canh tác và bảo vệ môi trường, tiếng hót của loài chim có thể sẽ sớm trở thành dĩ vãng tại nhiều vùng đất trù phú của Hoa Kỳ.
Theo Patrick Pester tường trình cho Live Science
