Thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã có một cú lội ngược dòng ngoạn mục vào ngày thứ Hai. Chỉ số S&P 500, đại diện cho 500 công ty lớn nhất Hoa Kỳ, tăng 0.4%. Chỉ số Dow Jones cộng thêm 97 điểm, tương đương 0.2%. Chỉ số Nasdaq cũng nhảy vọt 1%.
Sự phục hồi này mang lại nhiều ngạc nhiên nếu chúng ta nhìn lại những giờ giao dịch trước đó. Ban đầu, Dow Jones rớt gần 900 điểm, và cả S&P 500 lẫn Nasdaq đều mất mức 1.5%. Trước đó, chỉ số Dow Jones vừa trải qua tuần sụt giảm lớn nhất trong gần một năm.
Tại sao thị trường lại đảo chiều nhanh chóng như vậy?
Câu trả lời đến từ Tổng thống Donald Trump. Theo bài viết trên đài CBS News, tổng thống Trump đã nói với một phóng viên của đài đài rằng cuộc chiến với Iran “đã hoàn tất, gần như vậy”.
Ông giải thích thêmt: “Họ không còn hải quân, không còn hệ thống thông tin liên lạc, không còn lực lượng không quân”. Tổng thống Trump nhấn mạnh tiến trình quân sự hiện tại đã vượt rất xa khung thời gian bốn đến năm tuần mà ông phỏng định ban đầu. Ông cũng cho biết các tàu thương mại đang đi qua Eo biển Hormuz và ông đang “suy nghĩ về việc tiếp quản nó”.
Thị trường dầu thô phản ứng ra sao?
Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) giảm 9% xuống còn 81 đô la một thùng. Ngay trong đêm trước đó, giá dầu WTI vọt qua mức 100 đô la và chạm đỉnh 119 đô la. Đây là lần đầu tiên giá dầu vượt ngưỡng 100 đô la kể từ năm 2022, thời điểm Nga xâm lăng Ukraine. Giá dầu Brent quốc tế cũng lùi lại 8% xuống còn 84 đô la một thùng. Hãy nhớ rằng, giá dầu Hoa Kỳ khởi đầu năm nay ở mức dưới 60 đô la một thùng.
Giá dầu tăng vọt vì các nhà sản xuất lớn ở Trung Đông cắt giảm sản lượng khi Eo biển Hormuz đóng cửa. Kuwait thông báo giảm sản lượng, trong khi Iraq chứng kiến mức khai thác lao dốc 70%.
Nhiều chuyên gia tại Wall Street xem mức giá dầu 100 đô la là điểm gãy của nền kinh tế, trừ khi Hoa Kỳ giải quyết cuộc chiến nhanh chóng. Tổng thống Trump từng đăng trên mạng xã hội vào tối Chủ nhật rằng việc giá dầu tăng trong ngắn hạn chỉ là một cái giá rất nhỏ để phá hủy hoàn toàn mối đe dọa vũ khí nguyên tử của Iran.
Để giải quyết tình trạng thiếu hụt, các bộ trưởng năng lượng của nhóm G7 — gồm Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ — lên kế hoạch họp trực tuyến vào sáng thứ Ba. Họ bàn bạc việc mở kho dự trữ dầu ra thị trường. Các bộ trưởng tài chính của nhóm này đã họp vào thứ Hai nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Hậu quả kinh tế và góc nhìn chuyên gia
Nhiều người cho răng cổ phiếu có thể giảm 20% trở lên so với đỉnh gần nhất – tức là sẽ vào bear market (thị trường gấu). Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích không thấy dấu hiệu của thị trường gấu. Henry Allen, chuyên gia chiến lược vĩ mô tại ngân hàng Deutsche Bank, giải thích: “Dựa trên nhiều chỉ số, chúng ta chưa đạt đến mức đó, điều này giải thích lý do cổ phiếu chưa rớt giá thê thảm như năm 2022”.
Những con số thực tế cho thấy: Dù tuần trước chỉ số S&P 500 mất 2%, nó hiện chỉ cách mức đỉnh lịch sử 7,002 (thiết lập ngày 28 tháng 1) khoảng 3.7%. Ông Jay Woods, trưởng ban chiến lược thị trường tại Freedom Capital Markets, nhận xét rằng mức sụt giảm này chỉ như “một vết thương ngoài da”.
Chuyên gia chiến lược đầu tư Ed Yardeni viết: “Chúng ta không thể loại trừ kịch bản thị trường suy giảm nếu các nhà đầu tư bắt đầu nghĩ đến tình trạng đình lạm (stagflation) lặp lại như những năm 1970”. Đình lạm là tình trạng giá cả tăng cao nhưng nền kinh tế lại trì trệ và người dân mất việc làm. Nếu tình trạng giá dầu tăng vọt kéo dài, Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ (Fed) sẽ đối mặt với hai rủi ro lớn cùng lúc: lạm phát tăng cao và thất nghiệp gia tăng.
Tuy nhiên, nhà quản trị danh mục đầu tư John Luke Tyner từ Aptus Capital Advisors chỉ ra rằng các cổ phiếu năng lượng chỉ biến động rất nhẹ trong phiên giao dịch. Điều này chứng tỏ các nhà đầu tư vẫn ôm ấp hy vọng về một kết quả thuận lợi. Ông nói: “Thị trường vẫn định giá rằng xung đột sẽ diễn ra khá ngắn ngủi”.
Ngược lại, nếu chiến tranh kéo dài hơn phỏng định, Tyner cho biết chỉ số S&P 500 hoàn toàn có thể rớt xuống mức 6.200.
Nguồn tham khảo:
https://www.usatoday.com/story/money/markets/2026/03/09/oil-prices-rise-hammering-stocks/89062143007
https://finance.yahoo.com/news/us-stocks-close-higher-following-200232543.html
