Điểm qua tình hình chính trị thế giới tháng 12/2025 -

CHU TẤT TIẾN

Tháng Mười Hai năm 2025 là một tháng đầy biến động chính trị quốc tế cùng sự thay đổi của khí hậu khiến nhân loại lo lắng, nếu không muốn nói là trật tự và sinh hoạt của cộng đồng thế giới bị chao đảo. Nhiều biến cố mà trước đây vài năm thế giới không tưởng tượng đến lại xảy ra vào cuối năm 2025. Để chuẩn bị tinh thần đón chờ những diễn biến mới vào năm 2026, chúng tôi xin lược thuật một số biến cố đặc biệt xảy ra từ Âu sang Á, từ Mỹ Châu qua Trung Đông, trong khoảng thời gian từ 01/12/2025 đến 31/12/2025.

Khủng bố tấn công vào vườn trẻ mẫu giáo ở Sudan

Trong vài thập niên, chiến tranh bộ tộc và khủng bố ở Trung Đông và Phi Châu đã tấn công và giết hại hàng triệu người vô tội, nhưng chưa bao giờ chúng tấn công trực diện vào ngay một vườn trẻ mẫu giáo gồm toàn các bé thơ năm, sáu tuổi. Trong Tháng Mười Hai năm 2025, bọn khủng bố có tên là The Rapid Support Forces (RSF), là một nhóm dân quân võ trang chống lại chính quyền Sudan, đã bắn và giết ít nhất năm mươi người, trong đó có ba mươi ba trẻ em. Bọn giết người máu lạnh này cũng tấn công vào một trung tâm y tế, Sudan Doctors’ Network, giết chết nhiều người. Từ năm 2023, Sudan đã xảy ra cuộc nội chiến giành chính quyền giữa nhóm RSF và quân đội Sudan, mặc dù trước đây từng là đồng minh với nhau. Thế giới đang lo ngại tình hình khủng bố càng ngày càng gia tăng mức độ tàn ác mà chưa có một kế hoạch gì chống lại điều này. (1)

Hoa Kỳ tấn công nhiều địa điểm của ISIS tại Syria

Sau khi hai binh sĩ Mỹ và một người thông dịch viên bị bắn chết, một viên chức Hoa Kỳ nói rằng Mỹ đã bắt đầu tấn công hàng chục địa điểm khác nhau băng ngang qua Syria. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng cả phi cơ chiến đấu, trực thăng tấn công và đại pháo. Theo báo cáo cuối cùng thì có tới 70 địa điểm mà Mỹ cho rằng đó là nơi tập trung quân của ISIS hoặc là nơi tàng trữ vũ khí. Trung tâm hành quân của Hoa Kỳ đồn trú tại Trung Đông cho biết gần mười chiếc F-15 phi cơ chiến đấu và A-10 Thunderbolts, được đặt tên là “Warthogs” (Heo rừng), và trực thăng tối tân Apache đã quần đảo trên bầu trời Syria, thả bom và bắn phá các địa điểm mà theo CIA cho biết là địa điểm của bọn khủng bố ISIS. Các phi cơ F-16 được điều động từ Jordan. Ngoài ra, nhiều đơn vị bộ binh Mỹ cũng được điều động đến chung quanh Syria để phòng khi Syria trở mặt, phối hợp cùng với ISIS tấn công lại quân Mỹ (2)

Hamas xác nhận là năm thủ lĩnh bị giết

Hamas đã chính thức xác nhận năm thủ lĩnh cao cấp, trong đó có phát ngôn nhân che mặt nạ, bị Do Thái bắn chết. Đây là đòn giáng mạnh vào nhóm khủng bố Hamas kể từ khi chiến tranh tại Gaza khởi động. Theo tin từ Izz ad-Din al-Qassam Brigades, được phổ biến gần cuối Tháng Mười Hai, Hamas cho hay Mohammed al-Sinwar, em của cựu lãnh tụ Hamas là Yahya al-Sinwar, đã bị bắn chết trong cuộc tấn công mới của Do Thái vào dải Gaza. Al-Sinwar đã lên đến chức vụ cao cấp trong hệ thống lãnh đạo của Hamas và được mong sẽ là ngôi sao sáng dẫn đầu cuộc chiến tranh, theo sau cái chết của các thủ lãnh khác. Trong khi đó, truyền thông quân đội Israel cũng nói rằng người này bị không quân pháo kích chết khi đang ở trung tâm chỉ huy bên dưới Bệnh viện Châu Âu ở Khan Younis. (3)

Dân Hồng Kông đổ xô đi bầu hệ thống lập pháp ngay sau khi vụ hỏa hoạn lớn

Dân Hồng Kông đã bỏ phiếu vào ngày Chủ nhật cho cuộc bầu cử hệ thống lập pháp lần thứ hai kể từ năm 2021, sau khi lực lượng chủ trương dân chủ chống đối Trung ương bị dập tắt trên toàn cõi Trung Hoa. Cuộc bầu phiếu diễn ra sau vụ cháy khu apartment làm chết 159 người, là một thử thách với hệ thống chính quyền Hồng Kông khi phải giải quyết hai vụ việc quan trọng cùng lúc. Kết quả cho thấy số cử tri đi bầu thấp hơn so với lần bầu cử trước vào năm 2021 tới 30%. Những chuyên viên nghiên cứu chính trị nhận định chính kiến của dân Hồng Kông vẫn không thay đổi, khi họ muốn gửi một thông điệp đến nhà cầm quyền, thực tế là bù nhìn của Bắc Kinh, yêu cầu tái cấu trúc lại hệ thống hành pháp và lập pháp. Dân Hồng Kông tỏ ra thờ ơ với việc bầu cử, mặc cho lãnh đạo thành phố Hồng Kông, John Lee, khản tiếng kêu gọi mọi người đi bầu và hứa hẹn sẽ thay đổi luật để hỗ trợ những nạn nhân hỏa hoạn đã bị hệ thống bít kín của Bắc Kinh khiến họ trở thành người không nhà. (4)

Hoa Kỳ lần đầu tấn công trực diện vào đất liền của Venezuela

Theo báo cáo của CIA, sau khi Hải quân Mỹ đã tấn công 30 lần vào 31 chiếc tàu chạy nhanh của Venezuela, giết chết ít nhất 107 người, thì đã cho drone phóng vào một nơi mà theo CIA là kho chứa ma túy của bọn trùm ma túy Tren de Aragua và phá hủy nơi chứa ma túy này. Cũng theo nguồn tin trên, bọn trùm ma túy sử dụng nơi này làm địa điểm xuất phát để mang ma túy đi khắp nơi, đặc biệt là nhắm vào nước Mỹ. Tuy nhiên, hành pháp Hoa Kỳ không cho biết chi tiết thêm, cũng như không trưng bằng chứng rằng những chiếc tàu chạy nhanh kia chở ma túy.

Để đáp lại việc tấn công này, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã phổ biến một lời cảnh cáo mạnh mẽ đến Mỹ trong một cuộc biểu tình ở Caracas, tuyên bố rằng quốc gia này sẽ làm mọi việc để tấn công trả lại đế quốc Hoa Kỳ (nguyên văn: “be ready to smash the teeth of the North American empire”). Tổng thống Maduro kêu gọi dân chúng sẵn sàng chiến đấu với Hoa Kỳ từ đất đai của Bolivar. (5)

Lụt lội ở Indonesia giết chết hơn 900 người

Khoảng đầu Tháng Mười Hai, bão lũ rồi lụt đã làm chết hơn 900 người, cộng với hơn 100 người còn đang mất tích. Hơn 100,000 căn nhà bị phá hủy khi cơn bão dữ tràn qua eo biển Malacca, mang mưa lớn và đất trôi đến nhiều nơi tại Đông Nam Á Châu. Cơn bão lụt dữ dội này đã tràn qua Sri Lanka, Thái Lan, Malaysia và Việt Nam. Tổng cộng sơ khởi tại các quốc gia bị cơn bão dữ này hoành hành có tới gần 2,000 người chết.

Tại Aceh Tamiang, nơi bị bão tấn công mạnh nhất, mưa bão đã phá hủy toàn bộ ngôi làng, không còn để lại một mái nhà nào. Các cuộc tìm kiếm người mất tích và giúp đỡ những nạn nhân bão lụt tại Indonesia dần chậm lại vì không được quốc tế để tâm. Lý do: nhiều xung đột chính trị xảy ra trên nhiều nơi của trái đất khiến lòng thương của nhân loại cũng bị che lấp. (6)

Những biến chuyển tại Iran

-Tư Pháp Iran nói là sẽ buộc tội những người tổ chức chạy Marathon vì đã cho phép phụ nữ thi chạy mà không đội khăn trùm đầu. Cuộc thi chạy Marathon cho thấy nhiều phụ nữ tham gia thi chạy không đội mũ trùm đầu như luật của Iran buộc tất cả các phụ nữ ra đường phải trùm đầu. Tuy nhiên trong cuộc thi lần này có 2000 phụ nữ thi chạy và 3000 đàn ông chạy trong hai cuộc chạy khác nhau trên Kish Island gần bãi biển phía Nam của Iran. Những người phụ nữ mặc áo T-shirt màu đỏ, một số trùm đầu, một số khác để đầu trần. Hình ảnh này đã gây ra nhiều phản ứng khác nhau. Một số đàn ông la ó, lên án trong khi số khác lại hoan hô và nói rằng những người thi đua có quyền ăn mặc theo ý họ. Nhà cầm quyền Iran cho rằng những người phụ nữ để đầu trần mà thi chạy đã vi phạm luật ăn mặc đứng đắn. Hiện nay, chưa biết số phận của những người tổ chức chạy đua Marathon này ra sao. (7)

-Tổng Thống Iran, Masoud Pezeshkian cảnh báo Hoa Kỳ là họ sẽ trả đũa với hết sức mạnh của họ nếu Hoa Kỳ tấn công vào những địa điểm đang tu bổ cho chương trình Nguyên tử, sau khi Tổng Thống Donald Trump đề nghị Hoa Kỳ nên tấn công Iran nếu Iran tiếp tục tu bổ các địa điểm chế tạo Nguyên tử. Pezeshkian nói trên hệ thống truyền thông X là bất cứ sự tấn công tàn bạo nào vào Iran sẽ gặp những câu trả lời xứng đáng. (8)

-Dân chúng Iran xuống đường biểu tình chống lại việc mà họ cho rằng điều kiện kinh tế tồi tệ làm ảnh hưởng đến đời sống dân chúng. Đã có nhiều cuộc xô xát giữa người biểu tình và lực lượng cảnh sát. Có ít nhất hai người bị cảnh sát bắn chết khi nhóm biểu tình xung đột với cảnh sát tại quận Lordegan phía Tây Nam của Tỉnh Chaharmahal và Bakhtiari. Truyền thông Iran nói rằng dân biểu tình đã chuẩn bị vũ khí và bắn về phía cảnh sát cho dù không có chứng minh, mà chỉ thấy trên truyền hình cảnh dân biểu tình ném đá về phía cảnh sát mà thôi. Tại thị xã Kuhdasht thuộc tỉnh Lorestan, một viên chức cao cấp cảnh sát bị giết, và 13 người khác bị thương khi nhóm biểu tình đốt phá, và tấn công cảnh sát. (9)

Nổ tại Moscow và cung điện của Putin cũng bị tấn công

Chính quyền Putin đã tố cáo nhóm tình báo của Ukraine thực hiện việc đặt bom nổ ngay tại thủ đô Moscow làm chết ba người trong đó có hai cảnh sát. Vụ nổ này xảy ra vài ngày sau một xe bom nổ giết chết một tướng lãnh Nga. Một viên chức trong tổ chức tình báo của Ukraine, được biết dưới tên là GUR, nói với The Associated Press rằng chính họ đã chuẩn bị cho các vụ nổ này, nhưng không đưa ra bằng chứng và tên người chủ mưu. Một nhân vật khác lại nói có sự tiếp tay của chính an ninh Nga gây ra các vụ nổ, nhưng cũng thiếu chi tiết chính xác. Đồng thời, theo Putin, thì chính cung điện của Putin cũng bị “drone” của Ukraine tấn công làm thiệt hại vật chất, tuy không đáng kể, nhưng chứng minh rằng Ukraine có những âm mưu phá hoại cuộc hội nghị Hòa Bình. Ukraine đã cực lực cải chính tin này, và cho rằng những tổ chức chống Putin tại Nga đã thực hiện các vụ nổ đó. (10)

Tin giờ chót: Zelensky, Tổng Thống Ukraine nói rằng Ukraine đồng ý tới 90% với đề nghị hòa bình của Tổng Thống Trump, trừ những điều kiện buộc Ukraine phải giao nộp đất đai cho Nga. Trước đây, Tổng Thống Trump đã từng đề nghị 28 điểm Hòa Bình nhưng thất lợi cho Ukraine khi không có nước nào chịu bảo đảm an ninh cho Ukraine sau khi ngưng chiến, cũng như điều kiện buộc Ukraine phải nhượng đất cho Nga. Dự định ban đầu của Tổng Thống Trump đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ Châu Âu cũng như từ Ukraine, khiến cho Tổng Thống Trump phải thay đổi lại.

Lần đầu tiên, Myanmar tổ chức bầu cử

Kể từ năm 2021, khi nhóm quân phiệt lật đổ chính phủ Myanmar, đây là lần đầu tiên, dân Myanmar được đi bầu, nhưng theo nhận xét của nhiều nhà phân tích chính trị, cuộc bầu cử lần này là giả tạo và không phải vì dân chúng, vì các đối thủ đã bị cấm tham dự ứng cử, chỉ có những người theo phe Quân Phiệt mới được ứng cử. Cũng theo các nhà phân tích, đây là dịp để củng cố nhóm lãnh đạo quân đội. Nhiều thành phố, thị xã được tăng cường an ninh tối đa. Vì thế, chỉ có hai quốc gia hiếu chiến là Nga và Trung Cộng lên tiếng yểm trợ việc này. Ngoài ra, Hoa Kỳ, Ấn Độ và Campuchia tuyên bố là nếu cuộc bầu cử trong sạch, thì sẽ tiếp tục thương mại với nước này. Từ lâu, Myanmar đã bị nhiều quốc gia cấm vận trước những thủ đoạn bạo lực áp đặt trên dân chúng Myanmar. (11)

Tình hình bi thảm của dân Palestine trong mùa Đông lạnh giá

Tại các nơi tạm trú, ngay cả trong những căn nhà xây, sự nguy hiểm vẫn đè nặng lên những người dân Palestine vô tội. Mưa to, gió lớn làm nhiều căn nhà bị sập, ít nhất là 49 buildings bị đổ. Cho đến nay, khoảng 20 người đã bị chết vì tường đổ, đè lên người. Khi gió cuốn, mưa nhiều, lạnh giá và tường đổ thì phụ nữ và những đứa trẻ yếu đuối chết trước. Những người còn chỗ trú thân trong lều bạt cũng không khá gì hơn người chết, vì gió lạnh và mạnh có thể lật tung lều trại bất cứ lúc nào. Nếu không, thì sự ẩm ướt, giá lạnh cũng là những yếu tố giết dần dân Palestine trong các nơi tạm trú mong manh. Một người Palestine, sống trong lều trại đã đau khổ kêu lên: “Đây là lần thứ hai, cây đè lên chúng tôi. Thế giới của chúng tôi ở đâu rồi? Nhân quyền của chúng tôi đâu rồi? Chúng tôi đang ngồi đây chờ chết. Xin Chúa phù hộ chúng tôi gấp, nếu không thì chúng tôi thành tử đạo hết.” (12)

Nước Anh đang chia rẽ vì cờ Palestine

Trong khi đang phải đối đầu với những vấn đề phức tạp như hạn chế phát biểu tự do và chương trình di dân, chính phủ Anh lại phải đối phó với việc treo cờ Palestine. Kể từ khi Israel tấn công tàn bạo vào dải Gaza để trả thù vụ khủng bố Hamas giết hại hơn 1200 người Israel, phong trào chống Israel đã nổi lên qua việc cho treo cờ Palestine. Một số thành phố chống lại việc treo cờ này, nói rằng việc treo cờ Palestine trong các bin-đinh công cộng làm giảm giá trị của Anh Quốc, và những cộng đồng di dân đang điều khiển giá trị của cộng đồng. Ngược lại, một số hội đồng thành phố lớn có số đông di dân đã chấp nhận ý kiến của cộng đồng, kể cả Sheffield, Preston, Bradford và những thành phố khác đã từng chọn để treo cờ Palestine vào tháng qua để vinh danh ngày Quốc Tế Đoàn kết với dân Palestine. (13)

Nước Ý bắt giữ chín người gây quỹ cho Hamas thông qua các chương trình từ thiện

Trong một kế hoạch phối hợp giữa các đơn vị chống Mafia và chống khủng bố, các công tố viên nước Ý đã bắt giữ 9 người tình nghi là tổ chức các chương trình từ thiện để yểm trợ cho Hamas.

Các người tình nghi đã bị tố cáo là tùy thuộc và yểm trợ tài chánh cho nhóm Palestine, đã bị Israel, quốc gia thân thiện nhất của Mỹ, đánh giá là khủng bố. Tin trên được thông báo từ các công tố viên ở thành phố Genoa, miền Bắc nước Ý. Những người bị bắt giữ xác nhận là đã gửi đến các tổ chức Hamas số tiền là bảy triệu Euros, tương đương với tám triệu 200 ngàn đô la Mỹ. Cảnh sát đã tịch thu được hơn tám triệu Euros. Trong một thông báo khác, cảnh sát cho tịch thu được 1.8 triệu Euros tiền mặt tìm thấy trong các văn phòng yểm trợ Palestine và tại tư gia của các người bị bắt giữ. (14)

Cùng một tác giả: https://www.toiyeutiengnuoctoi.com/category/tac-gia/q-to-z/chu-tat-tien/

Tham khảo