Theo tin của Reuters, từ ngày 1 tháng 1, nước Đức bắt đầu áp dụng những thay đổi sâu rộng trong quy chế quân sự. Trong khi dư luận ban đầu chỉ chú ý đến việc thanh niên 18 tuổi phải ghi danh qua bảng câu hỏi, một điều khoản nhỏ nhưng quan trọng khác vừa được giới truyền thông “khai quật” đã gây nên sự bực tức trong dân chúng.
Theo đó, tất cả nam giới từ 17 đến 45 tuổi buộc phải xin phép quân đội nếu muốn ra nước ngoài lưu trú trên ba tháng. Quy định này áp dụng ngay cả trong thời bình. Hãy thử tưởng tượng: Bạn là một sinh viên muốn đi du học, hay một nhân viên muốn nhận công tác tại chi nhánh nước ngoài, bạn không thể xách ba lô lên và đi ngay. Bạn cần sự chấp thuận của trung tâm hướng nghiệp thuộc quân đội Đức (Bundeswehr).
Tại sao Đức lại đưa ra yêu cầu này?
Nhiều người thắc mắc tại sao một quốc gia tự do như Đức lại hồi sinh quy tắc từ thời Chiến tranh Lạnh? Theo giải thích của tờ The Guardian, yêu cầu này nhằm giải quyết ba nhu cầu sau:
- Nắm bắt quân số: Bộ Quốc phòng Đức giải thích rằng họ cần biết “tiềm năng quân dự bị” đang ở đâu. Trong trường hợp khẩn cấp, họ có thể liên lạc ngay lập tức.
- Mục tiêu quân đội mạnh: Thủ tướng Friedrich Merz muốn xây dựng đội quân lục quân mạnh nhất Châu Âu. Đức đặt mục tiêu tăng quân số lên 460.000 người (bao gồm 260.000 lính tại ngũ và 200.000 quân dự bị) vào năm 2035. Hiện tại, họ chỉ có khoảng 182.000 lính tại ngũ.
- Áp lực từ bên ngoài: Sự đe dọa từ Nga sau cuộc xâm lăng Ukraine và sự nghi ngờ về cam kết an ninh của Hoa Kỳ khiến Đức phải gấp rút củng cố nội lực.
Phản ứng của người dân và giới chức
Quy định này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Học sinh tại nhiều nơi đã xuống đường biểu tình. Họ lo ngại quyền tự do cá nhân bị thu hẹp.
Hãy thử suy nghĩ về những ví dụ thực tế:
- Một sinh viên muốn sang Mỹ du học một học kỳ? Anh ta phải nộp đơn xin phép.
- Một nhân viên công ty được cử sang chi nhánh tại Nhật Bản làm việc nửa năm? Anh ta cũng phải chờ quân đội gật đầu.
Các chính trị gia đối lập chỉ trích chính phủ đang gây ra sự hỗn loạn. Nhiều học sinh đã xuống đường biểu tình vì lo sợ quyền tự do cá nhân bị xâm phạm.
Ngoài ra, người dân đặt dấu hỏi về tính minh bạch: Quy trình xin phép sẽ mất bao lâu? Nếu quân đội không trả lời kịp tiến trình chuyến đi thì sao?
Để trấn an dư luận, người phát ngôn của Bộ Quốc phòng cho biết: “Khi nghĩa vụ quân sự vẫn dựa trên tinh thần tự nguyện, quân đội buộc phải chấp thuận các yêu cầu xin phép này một cách căn bản.” Họ cũng khẳng định sẽ không có hình phạt nào nếu người dân không thực hiện, và quân đội sẽ đơn giản hóa các thủ tục để tránh gây phiền hà.
Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius từng nêu rõ: Nếu mô hình “tối tân” dựa trên tự nguyện này không thu hút đủ người, Quốc hội buộc phải thảo luận về việc tái lập nghĩa vụ quân sự bắt buộc – vốn đã tạm dừng từ năm 2011.
Đức đang đứng trước một bài toán khó: Làm sao để bảo đảm an ninh quốc gia mà không làm tổn hại đến quyền tự do của hàng triệu công dân nam giới đang trong độ tuổi lao động và học tập?
Theo: The Guardian, Reuters
