Tờ Dân Việt ngày 28-1 dẫn nguồn từ Khmer Times, bản tin ngành hàng lúa gạo mới nhất của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, Indonesia có kế hoạch ngừng nhập khẩu gạo từ ASEAN vĩnh viễn kể từ năm 2026, do sản xuất nội địa tăng mạnh. Tổng thống Indonesia cho biết quyết định này mang tính chiến lược, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung lương thực nước ngoài trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. Động thái này được kỳ vọng sẽ tái định hình mạnh dòng chảy thương mại gạo khu vực, khi Indonesia – vốn là một trong những nhà nhập khẩu gạo lớn nhất Đông Nam Á – rút lui, qua đó tác động tiêu cực đến các nước xuất khẩu lớn như Thái Lan, Việt Nam và Campuchia.
Phát biểu tại lễ hội thu hoạch lớn ở Karawang (Tây Java), Tổng thống Indonesia cho biết mục tiêu của nước này không phải tự chủ tạm thời, mà là đáp ứng ổn định nhu cầu lương thực trong nước hằng năm thông qua sản xuất nông nghiệp mạnh hơn và hệ thống logistics đáng tin cậy hơn. Theo Cơ quan Thống kê Trung ương Indonesia (BPS), sản lượng lúa năm 2025 dự kiến tăng 13,4% so với năm trước, đạt 60,25 triệu tấn, thấp hơn đôi chút so với ước tính trước đó gần 14%. Mức độ tăng trưởng vẫn ổn định nhờ diện tích thu hoạch tăng 12,8%, đạt 11,33 triệu ha.
Phía Việt Nam chưa có phản ứng gì với tin nầy. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu gạo năm 2025 đạt 7,85 triệu tấn, trị giá 4,02 tỷ USD, giảm 12,7% về khối lượng và giảm 29,4% về giá trị so với năm 2024.
Một tín hiệu tích cực là Philippines sẽ mở lại nhập khẩu từ đầu năm 2026 với hạn mức ban đầu khoảng 500.000 tấn. Tuy nhiên, thuế nhập khẩu tăng từ 15% lên 20% từ ngày 16/1/2026 và tổng lượng nhập cả năm giảm xuống còn khoảng 3,6-3,8 triệu tấn, thấp hơn năm 2024 khoảng 1 triệu tấn.
Việc Philippines bắt đầu nhập khẩu gạo trở lại cũng được thể hiện rất rõ trong các chuyến tàu chở gạo của Việt Nam bán đi khắp các thị trường. Theo VFA, từ ngày 01/12 – 31/12/2025 có 34 tàu vào cảng Sài Gòn xếp hàng với số lượng chở dự kiến 246.050 tấn gạo các loại, trong đó có tới 27 tàu chở gạo đến Philippines, 6 tàu chở gạo đến Malaysia, 1 tàu chở gạo đến châu Phi.
