Bạn vừa cầm tấm bằng đại học trên tay và hy vọng vào một tương lai tươi sáng? Thế nhưng, năm 2026 lại đang mang đến những thử thách cực lớn cho những người mới bắt đầu sự nghiệp. Hiệp hội Quốc gia các Trường Đại học và Nhà tuyển dụng (NACE) vừa thực hiện một cuộc khảo sát với 183 doanh nghiệp. Kết quả cho thấy hơn một nửa số nhà tuyển dụng đánh giá thị trường việc làm hiện nay chỉ ở mức “tệ” hoặc “tạm được”.
Tại sao cánh cửa việc làm lại thu hẹp như vậy?
Có ba nguyên nhân căn bản đang bóp nghẹt cơ hội của những người trẻ:
- Nỗi lo từ Trí tuệ Nhân tạo (AI): Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng AI đang dần thay thế những vị trí vốn dành cho lao động ít kinh nghiệm. Chuyên gia Geoffrey Hinton cảnh báo rằng AI sẽ ngày càng tối tân và đủ sức thi hành nhiều công việc mà trước đây con người phải đảm nhiệm. Ngay cả Elon Musk cũng phỏng định rằng robot sẽ khiến nhu cầu thuê người làm việc giảm mạnh trong tương lai gần.
- Cái bẫy “Kinh nghiệm”: Đây là một nghịch lý đầy trớ trêu. Hãy thử tưởng tượng, bạn ứng tuyển vào một vị trí dành cho người mới (entry-level), nhưng có tới 35% các mẩu tin trên LinkedIn yêu cầu bạn phải có ít nhất ba năm kinh nghiệm thực tế. Thậm chí trong ngành công nghệ thông tin, tỷ lệ này lên tới 60%. Các doanh nghiệp dường như đang dựng lên một bức tường gạch ngăn cản những ai vừa rời ghế nhà trường.
- Vấn nạn “Việc làm ma”: Một sự thật gây ngạc nhiên khác là có tới 45% nhà tuyển dụng thừa nhận họ thường xuyên đăng những tin tuyển dụng không có thật. Họ đăng tin nhưng không có ý định thuê người ngay lập tức, hoặc thản nhiên dừng hồi âm cho ứng viên mà không hề báo trước.
Thế hệ Z đang phản ứng thế nào?
Trước viễn cảnh các công việc văn phòng bị AI đe dọa, ba trên năm người trẻ thuộc Thế hệ Z dự định chuyển sang các công việc tay chân như xây dựng, điện nước hoặc sửa chữa ô tô. Họ tin rằng những ngành nghề này mang lại sự bảo đảm dài hạn hơn và khó bị máy móc thay thế hoàn toàn.
Bạn nên làm gì để vượt qua “cơn bão” này?
Đừng quá lo lắng, vẫn có những cách giúp bạn giải quyết khó khăn này:
- Nhắm vào các công ty nhỏ: Thay vì chen chân vào các tập đoàn lớn đang sa thải hàng loạt, hãy thử sức ở những doanh nghiệp nhỏ hơn. Tại đây, bạn có thể học hỏi nhiều kỹ năng, làm việc gần gũi với ban điều hành và xây dựng mạng lưới liên lạc có phẩm chất tốt.
- Coi việc giao thiệp là một nhiệm vụ: Đừng chỉ ngồi nhà nộp đơn. Hãy tận dụng mọi cơ hội, từ các buổi họp mặt gia đình đến mạng xã hội LinkedIn để làm quen với những người có thể giúp bạn.
- Chăm sóc tinh thần: Việc bị từ chối liên tục rất dễ gây kiệt sức. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi, chơi một trò chơi yêu thích để giữ cho đầu óc luôn tỉnh táo trước khi tiếp tục cuộc hành trình.
Cuộc khủng hoảng này tuy khắc nghiệt nhưng không phải là không thể vượt qua. Những người biết sáng tạo và kiên trì chắc chắn vẫn sẽ tìm thấy chỗ đứng cho riêng mình.
Nguồn: Bloomberg
