AP, NEW DELHI – Tuần này, Ấn Độ trở thành tâm điểm của giới công nghệ toàn cầu khi đứng ra tổ chức hội nghị thượng đỉnh về trí tuệ nhân tạo (AI). Sự kiện kéo dài 5 ngày tại New Delhi quy tụ các nguyên thủ quốc gia, viên chức cao cấp và các nhà điều hành doanh nghiệp công nghệ, nhằm làm nổi bật tầm quan trọng ngày càng tăng của lĩnh vực này trên toàn thế giới.
Ban tổ chức cho biết “Hội nghị Thượng đỉnh Tác động AI Ấn Độ” (India AI Impact Summit) là sự kiện đầu tiên thuộc loại này được tổ chức tại khu vực thường được gọi là “Global South” (các quốc gia đang phát triển ở Nam bán cầu). Đây là cơ hội để các quốc gia này thảo luận về một công nghệ vốn được phát triển và thống trị bởi các công ty giàu có tại các nước phương Tây.
Tại sao hội nghị này quan trọng?
Hội nghị diễn ra vào một thời điểm then chốt. Trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng biến đổi các nền kinh tế, định hình lại thị trường lao động và đặt ra những câu hỏi hóc búa về luật lệ, an ninh và đạo đức.
Từ các công cụ AI tạo sinh (generative AI) có thể viết văn bản và vẽ tranh, cho đến các hệ thống tối tân được dùng trong quốc phòng, y tế và mô phỏng khí hậu, AI đã trở thành mối quan tâm chính của các chính phủ và tập đoàn khắp thế giới.
Trước đây, các hội nghị tương tự đã diễn ra tại Pháp, Anh và Nam Hàn. Tuy nhiên, quy mô của sự kiện đã thay đổi. Từ những buổi họp khiêm tốn chỉ tập trung vào sự an toàn của các hệ thống AI tiên tiến, hội nghị giờ đây đã phát triển thành một cuộc “đại hội” thương mại, nơi mà sự an toàn chỉ là một trong nhiều khía cạnh được bàn tới.
Những gương mặt tham dự
Hội nghị bắt đầu vào hôm qua với sự hiện diện dự kiến của 20 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi sẽ có bài diễn văn tại một phiên họp vào thứ Năm.
Danh sách khách mời từ giới công nghệ cũng bao gồm những tên tuổi lớn nhất:
- Sundar Pichai, Tổng giám đốc Google.
- Cristiano Amon, Tổng giám đốc Qualcomm Inc.
- Sam Altman, Tổng giám đốc OpenAI.
- Brad Smith, Chủ tịch Microsoft Corp.
- Yann LeCun, Chủ tịch điều hành AMI Labs.
Góc nhìn từ Ấn Độ và vấn đề “An toàn”
Giới chức Ấn Độ cho rằng kinh nghiệm của nước này trong việc xây dựng hạ tầng cơ sở kỹ thuật số quy mô lớn – như hệ thống định danh điện tử và các nền tảng thanh toán – là một mô hình tốt. Họ tin rằng mô hình này có thể giúp triển khai AI ở quy mô rộng với chi phí thấp.
Ông Ashwini Vaishnaw, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ, phát biểu: “Mục tiêu rất rõ ràng: AI nên được sử dụng để định hình nhân loại, tăng trưởng bao gồm mọi thành phần và một tương lai bền vững.”
Tuy nhiên, giống như các kỳ hội nghị trước, giới quan sát không mong đợi sự kiện này sẽ đưa ra được một hiệp ước chính trị có tính ràng buộc pháp lý. Khả năng cao là sự kiện sẽ kết thúc với một bản tuyên bố chung hoặc lời cam kết không ràng buộc về các mục tiêu phát triển AI.
Để so sánh, tại hội nghị ở Paris năm ngoái (2025), Phó Tổng thống Hoa Kỳ J.D. Vance đã chỉ trích các nỗ lực của Châu Âu trong việc kiềm chế rủi ro của AI. Ông Vance đã báo động các lãnh đạo toàn cầu và giới điều hành công nghệ về “những quy định thái quá” có thể kìm hãm ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng này.
Trước thềm cuộc họp tại Ấn Độ, một nhóm các nhà khoa học đã công bố bản báo cáo an toàn thường niên lần thứ hai. Báo cáo này nêu lên những rủi ro từ các hệ thống AI tối tân nhất, bao gồm việc sử dụng sai mục đích, các trục trặc kỹ thuật và những rủi ro mang tính hệ thống.
Ông Yoshua Bengio, một nhà khoa học nổi tiếng được mệnh danh là một trong những “Cha đẻ của AI” và là người dẫn đầu nghiên cứu này, cho biết: “Mục đích chính của báo cáo này là xây dựng một sự đồng thuận quốc tế về tình trạng khoa học liên quan đến các rủi ro mới nổi của AI. Việc thế giới tiếp tục có sự đánh giá khoa học độc lập và mạnh mẽ về các rủi ro là vô cùng quan trọng.”
Nỗi lo về việc làm
Tại Ấn Độ cũng như nhiều nơi khác, người dân đang lo ngại về tác động tiêu cực của AI đối với công ăn việc làm trong ngành công nghệ và các lĩnh vực liên quan. Tuy nhiên, các chuyên gia lại nhấn mạnh vào việc đào tạo lại kỹ năng (reskilling) để giảm thiểu rủi ro.
Bà Sangeeta Gupta, phó chủ tịch cấp cao tại Nasscom, một tổ chức đại diện cho ngành công nghệ Ấn Độ, chia sẻ: “Có rất nhiều lo ngại thực sự xung quanh chủ đề này, và tôi không muốn đánh giá thấp tác động của nó. Nhưng dưới lăng kính của Ấn Độ, trọng tâm là các chương trình đào tạo lại kỹ năng. Khi AI trở nên phổ biến hơn, quý vị cũng sẽ thấy những vai trò công việc mới xuất hiện.”
Nguồn: AP NewsHôm qua, các đại biểu và nhân viên xếp hàng để vào Hội nghị thượng đỉnh Tác động của Trí tuệ Nhân tạo Ấn Độ tại New Delhi.
