DAVOS, Thụy Sĩ – Một thỏa thuận khung về Greenland đã được thống nhất với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, đòi hỏi các đồng minh NATO phải gia tăng an ninh tại khu vực Bắc Cực. Kết quả đầu tiên của kế hoạch này dự kiến sẽ xuất hiện trong năm nay, theo lời Tổng thư ký NATO Mark Rutte trả lời phỏng vấn vào hôm qua bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos.
Hôm thứ Tư, ông Trump cho biết các đồng minh phương Tây tại Bắc Cực có thể thiết lập một thỏa thuận nhằm thỏa mãn mong muốn của ông về một hệ thống phòng thủ hỏa tiễn “vòm vàng” (golden dome) và quyền tiếp cận khoáng sản, đồng thời ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc trong khu vực này.
Tại sao Bắc Cực lại quan trọng?
Quý vị có thể tự hỏi tại sao một vùng băng giá xa xôi lại trở thành tâm điểm chú ý? Lý do chính là vị trí chiến lược của nó. Bắc Cực là đường bay ngắn nhất cho hỏa tiễn giữa các cường quốc lớn. Việc kiểm soát khu vực này giúp Hoa Kỳ và NATO giám sát các hoạt động quân sự của đối phương. Ngoài ra, khi băng tan, các tuyến đường hàng hải mới và các mỏ khoáng sản quý hiếm lộ ra, khiến nơi đây trở thành mục tiêu tranh giành ảnh hưởng
Ông Rutte cho hay các chỉ huy quân sự của NATO sẽ chịu trách nhiệm thảo luận chi tiết về các yêu cầu an ninh bổ túc này. Ông cũng tin rằng các đồng minh NATO không thuộc khu vực Bắc Cực cũng sẽ muốn đóng góp vào nỗ lực chung.
“Chúng tôi sẽ họp lại trong NATO cùng với các chỉ huy cao cấp để xem xét những gì là cần thiết,” ông Rutte nói. “Tôi không nghi ngờ gì về việc chúng tôi có thể thực hiện điều này khá nhanh. Chắc chắn tôi hy vọng là vào năm 2026, thậm chí là đầu năm 2026.”
Vấn đề khoáng sản và chủ quyền
Mặc dù ông Trump quan tâm đến khoáng sản, ông Rutte cho biết việc khai thác tài nguyên không được thảo luận trong cuộc gặp của ông với Tổng thống Trump tại Davos. Ông nói thêm rằng các cuộc thương thảo cụ thể về hòn đảo Bắc Cực này sẽ tiếp tục diễn ra giữa Hoa Kỳ, Đan Mạch và chính quyền Greenland.
Điều này rất quan trọng để tránh hiểu lầm rằng NATO đang can thiệp vào chuyện buôn bán tài nguyên. Vai trò của NATO thuần túy là quân sự và bảo vệ an ninh, trong khi chuyện kinh tế thuộc về các quốc gia có chủ quyền.
Ông Rutte cũng khẳng định việc gia tăng nỗ lực tại Bắc Cực sẽ không làm cạn kiệt nguồn lực hỗ trợ cho Ukraine.
Khi được hỏi liệu các đồng minh NATO có thể tin lời ông Trump hay không, ông Rutte đáp: “Quý vị luôn có thể tin lời Donald Trump.”
Về phía Hoa Kỳ, ông Trump tuyên bố hôm thứ Tư rằng Hoa Kỳ sẽ không dùng vũ lực để theo đuổi tham vọng lấy Greenland, và sau đó đã hủy bỏ lời đe dọa áp đặt thêm thuế quan đối với một số đồng minh Âu Châu và thành viên NATO liên quan đến vấn đề này.
Tại Copenhagen, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục tham gia vào một cuộc đối thoại mang tính xây dựng về an ninh tại Bắc Cực, với điều kiện là việc này phải được thực hiện trên cơ sở tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia bà.
Nguồn: Reuters
