Quốc hội Peru hôm qua đã chuẩn bị bỏ phiếu để chọn một vị tổng thống lâm thời thay thế ông Jose Jeri, người vừa bị truất phế vì một vụ bê bối tham nhũng chỉ bốn tháng sau khi nhậm chức.
Ông Jeri, 39 tuổi, bị cáo buộc đã tuyển dụng không đúng quy tắc nhiều phụ nữ vào chính quyền của mình, cũng như có dính líu đến những vụ hối lộ nghi ngờ liên quan đến một thương gia ngoại kiều người Hoa.
Vị tổng thống lâm thời mới sẽ là nguyên thủ quốc gia thứ tám của Peru trong vòng 10 năm qua. Quốc gia Nam Mỹ này đã trải qua một chuỗi các nhà lãnh đạo liên tục bị truất phế hoặc bị điều tra vì làm sai nguyên tắc.
Các nhà lập pháp sẽ chọn một chủ tịch quốc hội mới, người sẽ lãnh đạo đất nước cho đến ngày 28 tháng 7, khi tổng thống tiếp theo được bầu trong cuộc tổng tuyển cử chính thức nhậm chức.
Một vòng xoáy bất ổn
Ông Jeri trở thành tổng thống sau khi người tiền nhiệm của ông, bà Dina Boluarte, bị truất phế vào tháng 10 năm ngoái. Bà Boluarte cũng chỉ tại vị được 22 tháng.
Cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội, được xếp đặt bắt đầu vào lúc 6 giờ chiều, nhằm chấm dứt tình trạng “khoảng trống quyền lực” kéo dài hơn 24 giờ qua—một điều chưa từng thấy trong lịch sử gần đây của quốc gia này.
Có bốn thành viên của Quốc hội Peru đã ghi tên tranh cử cho vị trí cao nhất:
- Cựu Chủ tịch Quốc hội Maria del Carmen Alva.
- Dân biểu cánh tả Jose Balcazar.
- Nhà xã hội chủ nghĩa kỳ cựu Edgar Raymundo.
- Hector Acuna (người có đảng phái bị dính líu bởi các vụ bê bối tham nhũng).
Trong số đó, bà Alva là một trong những người được phỏng định có nhiều khả năng thắng cử nhất. Theo hiến pháp, ông Jeri không được phép ra tranh cử lại.
Sự bất ổn chính trị triền miên của Peru đã khiến 4 trong số 7 tổng thống gần đây nhất bị truất phế, và 2 người phải từ chức trước khi chịu chung số phận. Chỉ có một người, học giả theo đường lối trung dung Francisco Sagasti, là hoàn tất nhiệm kỳ của mình.
Nguyên nhân của sự sụp đổ
Hôm thứ Ba, Quốc hội đã bỏ phiếu áp đảo để truất phế ông Jeri. Ông đang phục vụ với tư cách là tổng thống lâm thời sau khi các cuộc biểu tình quy mô lớn vào năm ngoái đã lật đổ bà Boluarte, nữ lãnh đạo đầu tiên của Peru.
Tân tổng thống lâm thời sẽ phục vụ nốt phần còn lại trong nhiệm kỳ của ông Jeri. Một nhà lãnh đạo mới sẽ tiếp quản sau cuộc bầu cử vào ngày 12 tháng 4.
Các công tố viên tuần trước đã mở một cuộc điều tra xem liệu ông Jeri có “sử dụng ảnh hưởng không chính đáng” trong các việc bổ nhiệm chính phủ hay không. Ông Jeri đã lên tiếng phản đối và khẳng định mình vô tội.
Ông rơi vào tầm ngắm của dư luận sau khi chương trình truyền hình điều tra Cuarto Poder tiết lộ rằng 5 phụ nữ đã được giao việc làm không đúng cách trong văn phòng tổng thống và bộ môi trường sau khi gặp gỡ ông Jeri. Các công tố viên sau đó cho biết thực tế có đến 9 phụ nữ.
Ngoài ra, ông Jeri cũng đang bị điều tra vì cáo buộc “bảo trợ lợi ích bất hợp pháp” sau một cuộc gặp bí mật với một thương gia ngoại kiều người Hoa có quan hệ thương mại với chính phủ.
Phản ứng của người dân
Trong khi giới chính trị đấu đá, người dân Peru đang phải đối mặt với một làn sóng tống tiền đã cướp đi sinh mạng của hàng chục người, cùng với mức độ nghèo đói và thất nghiệp cao sau đại dịch COVID-19. Sự trỗi dậy của các băng đảng trong nước như Tren de Aragua (từ Venezuela) càng làm tình hình thêm bi đát.
Paula Jimenez, một nhân viên bán hàng 22 tuổi tại thủ đô Lima, cho biết cuộc khủng hoảng chính trị chỉ là vấn đề “thứ yếu” so với những khó khăn hàng ngày của người dân thường. Cô cho rằng quốc hội chỉ chăm chú vào những tranh cãi nội bộ thay vì giải quyết những lo lắng của người dân Peru.
Edgardo Torres, một kỹ sư công nghiệp 29 tuổi, nhận định rằng Peru cần “một nhà lãnh đạo thực sự” để mang lại sự ổn định chính trị vô cùng cần thiết lúc này.
Những suy nghĩ này cho thấy một thực tế đáng buồn: Khi thượng tầng kiến trúc rung chuyển, chính cuộc sống của người dân lao động mới là nơi chịu nhiều thiệt thòi nhất. Liệu vị tổng thống thứ tám này có thể giữ ghế lâu hơn những người tiền nhiệm hay không vẫn là một câu hỏi lớn chưa có lời giải đáp.
Theo AFP, LIMA
