Tại Hàn Quốc, những lá rong biển khô (được người dân địa phương gọi là “gim”) mỏng, giòn và mặn mà là một phần không thể thiếu trong các bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, khi danh tiếng của món ăn này vươn xa ra thế giới, giá cả leo thang đang khiến những người yêu thích gim tại quê nhà phải lo lắng.
Từ “tờ giấy đen” đến “chất bán dẫn đen”
Bà Lee Hyang-ran, người đã bán rong biển suốt 47 năm qua tại một chợ ở trung tâm Seoul, chia sẻ sự thay đổi ngạc nhiên trong suy nghĩ của khách hàng ngoại quốc.
“Trước đây, người phương Tây nghĩ rằng người Hàn Quốc đang ăn một thứ gì đó kỳ quặc trông giống như một mảnh giấy đen,” bà tiểu thương ngoài 60 tuổi kể lại. “Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ bán gim cho họ. Nhưng bây giờ, họ đều đến đây và tìm mua nó.”
Hàn Quốc hiện được biết đến là nhà sản xuất và xuất khẩu rong biển khô lớn nhất thế giới, cung cấp cho các thị trường khắp châu Á, Bắc Mỹ và châu Âu. Tầm quan trọng của mặt hàng này lớn đến mức nhiều người ví nó là “chất bán dẫn đen” của Hàn Quốc, ám chỉ vị thế to lớn của quốc gia này trong ngành công nghiệp điện tử toàn cầu, nay được áp dụng cho ngành thực phẩm.
Theo Viện Hàng hải Hàn Quốc (KMI), kim ngạch xuất khẩu rong biển khô đã tăng đều đặn và đạt mức kỷ lục 1,13 tỷ đô la Mỹ vào năm 2025.
Giá cả leo thang khiến người dân đắn đo
Khi nhu cầu tăng, giá cả cũng tăng theo. Vào năm 2024, một lá gim thường có giá khoảng 100 won (khoảng 0,06 đô la Mỹ). Tuy nhiên, tháng trước, giá của một lá đã vọt lên trên 150 won – mức cao kỷ lục trong nước. Các loại rong biển thượng hạng thậm chí có giá lên tới 350 won một lá.
Cô Kim Jaela, một khách hàng ngoài 30 tuổi, thường mua gim với số lượng lớn để dùng dần trong vài tháng. Cô vừa kiểm tra giá trên điện thoại vừa bày tỏ sự lo ngại:
“Ôi trời, giá thực sự đã đắt hơn vài đô la! May mắn là tôi có thể dùng hai gói gim hiện tại trong vài tuần nữa, nhưng nếu sau đó giá vẫn như vậy hoặc cao hơn, có lẽ tôi sẽ không mua thêm nữa.”
Đối với người dân Hàn Quốc, gim từ lâu đã gắn liền với sự “bèo” (giá rẻ) và dễ tiếp cận. Do đó, bất kỳ sự tăng giá nào dù nhỏ cũng khiến người tiêu dùng cảm nhận rõ rệt.
Sức mạnh của văn hóa đại chúng
Việc thế giới thèm ăn gim phản ánh nhu cầu ngày càng tăng đối với hàng hóa Hàn Quốc, được thúc đẩy bởi các ảnh hưởng văn hóa như nhạc K-pop và phim truyền hình K-drama.
Năm 2023, món kimbap (cơm cuộn rong biển) đông lạnh của chuỗi siêu thị Trader Joe’s tại Mỹ đã tạo nên một cơn sốt trên mạng xã hội và nhanh chóng “cháy hàng” ngay sau khi ra mắt.
Miki, một du khách 22 tuổi đến từ Nhật Bản, cho biết cô biết đến gim qua các bộ phim truyền hình. Cô phân tích sự khác biệt: “Ở Nhật chúng tôi cũng có món tương tự gọi là nori, nhưng vị hoàn toàn khác. Gim nhẹ hơn, giòn hơn và thường được nướng với dầu mè và muối, trong khi nori thường được tẩm gia vị với nước tương.”
Trong khi đó, Viola, một du khách 60 tuổi cư ngụ tại New York, lại xem gim như một món ăn vặt lành mạnh thay thế cho khoai tây chiên.
Thách thức về nguồn cung
Anh Kim Namin, 29 tuổi, người điều hành một nhà máy chế biến gim gia truyền ở đảo Wando, cho biết gia đình anh đang tập trung nhiều hơn vào thị trường ngoại quốc. Lý do là người tiêu dùng trong nước rất nhạy cảm về giá, trong khi nhu cầu quốc tế lại đang tăng cao.
“Hiện tại không có đủ nhà máy sản xuất gim so với nhu cầu đang tăng vọt,” anh nhận định.
Các viên chức chính phủ và chuyên gia cho rằng việc tăng giá đến từ nhiều nguyên nhân: lạm phát chung, chi phí nhân công tăng và sản lượng ở ngoại quốc sụt giảm. Tuy nhiên, sự quan tâm từ thị trường quốc tế vẫn là động lực chính.
Để giải quyết tình hình và bình ổn giá cả, Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc cam kết sẽ theo dõi sát sao thị trường. Các công ty thực phẩm như Pulmuone cũng đang lên kế hoạch thành lập các trung tâm nghiên cứu nuôi trồng rong biển trên đất liền để có thể thu hoạch quanh năm, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào biển khơi.
Theo Yuna Ku và Suhnwook Lee (BBC News)
