Đồng yên Nhật chạm đáy 39 năm khi đồng đô la Mỹ tiếp tục tăng giá mạnh mẽ -

Vào ngày 29 tháng 6 năm 2026, thị trường tài chính thế giới chứng kiến một sự kiện quan trọng: đồng yên Nhật (JPY) giảm xuống mức thấp nhất so với đồng đô la Mỹ (USD) kể từ cuối năm 1986. Tại thị trường New York, có lúc tỷ giá đã chạm mốc 161,98 yên đổi 1 đô la Mỹ, vượt qua cả mức đáy cũ là 161,96 được ghi nhận vào tháng 7 năm 2024.

Vì sao đồng yên lại liên tục mất giá?

Để hiểu được điều này, chúng ta cần đặt câu hỏi: Yếu tố nào đang dẫn dắt dòng tiền trên thế giới? Hiện tại, các nhà đầu tư đang tập trung vào việc Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ bằng cách tăng lãi suất thêm một hoặc hai lần trong năm nay.

Sự mạnh lên của kinh tế Mỹ: Các dữ liệu kinh tế mới nhất của Hoa Kỳ về việc làm, sức nhập lượng tiêu thụ của người dân và tâm lý kinh doanh đều cho thấy nền kinh tế nước này đang tăng trưởng rất mạnh mẽ.
Áp lực lạm phát toàn cầu: Những lo ngại về lạm phát xuất phát từ tình hình căng thẳng tại Trung Đông càng làm tăng thêm nhận định rằng Mỹ sẽ giữ mức lãi suất cao trong thời gian dài. Khi lãi suất đồng đô la Mỹ cao, dòng tiền có xu hướng rời bỏ các đồng tiền khác để tìm kiếm lợi nhuận từ đồng USD.

Nguyên nhân căn bản và các yếu tố cấu trúc

Xu hướng mất giá của đồng yên không phải mới xuất hiện đột ngột mà đã bắt đầu từ năm 2022, khiến đồng tiền này giảm gần 30% giá trị so với đồng đô la Mỹ trong vòng bốn năm rưỡi qua. Kể từ mùa thu năm 2025, áp lực bán đồng yên càng gia tăng khi xuất hiện các góc nhìn cho rằng chính sách kinh tế của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ thiên về hướng nới lỏng tiền tệ.

Mặc dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã nỗ lực bình thường hóa chính sách sau một thập kỷ duy trì quy chế tiền tệ siêu nới lỏng – cụ thể là nâng lãi suất chính sách lên mức 1% vào ngày 16 tháng 6 năm 2026 – nhưng hành động này vẫn chưa đủ để hỗ trợ đồng yên. Từ góc độ chuyên môn, điều này được giải thích như thế nào?

Lại suất thực tế quá thấp: Khi điều chỉnh theo lạm phát, lãi suất thực tế tại Nhật Bản vẫn ở mức rất thấp. Điều này khiến giới đầu tư nhận định rằng các đợt tăng lãi suất của BOJ chưa bắt kịp với đà lạm phát.
Yếu tố cấu trúc dài hạn: Giá năng lượng tăng cao buộc Nhật Bản phải thu mua thêm lượng lớn đồng đô la Mỹ để thanh toán chi phí nhập khẩu. Đồng thời, dòng vốn đầu tư ra nước ngoài của các gia đình Nhật Bản thông qua tài khoản miễn thuế NISA liên tục thúc đẩy nhu cầu nắm giữ tài sản nước ngoài.

Phản ứng từ giới chức và góc nhìn đa chiều từ cộng đồng

Sự sụt giảm đáng kể này đã làm dấy lên những phỏng định về việc chính phủ Nhật Bản sẽ can thiệp vào thị trường tiền tệ. Vào ngày 22 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có một cuộc họp trực tuyến nhằm thảo luận về vấn đề này. Ngay sau đó, bà Katayama thông tin rằng Nhật Bản và Mỹ luôn sẵn sàng có những hành động quyết liệt để giải quyết các biến động bất thường nếu cần thiết.

Nhiều lao động và du học sinh Việt Nam bày tỏ sự lo lắng khi lợi tức đổi ra tiền Việt Nam đồng (VND) bị sụt giảm nghiêm trọng. Chi phí sinh hoạt tại Nhật tăng cao do giá cả hàng hóa nhập khẩu leo thang, ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền tích lũy gửi về quê nhà.

Ngược lại, một số ý kiến nhận định rằng việc đồng yên yếu giúp tăng năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Nhật Bản. Tuy nhiên, đối với thị trường Việt Nam, các doanh nghiệp nhập khẩu máy móc từ Nhật Bản lại có lợi thế về chi phí mua hàng tốt hơn, trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu sang Nhật lại phải giải quyết bài toán sụt giảm lợi tức khi quy đổi ngoại tệ.

Tóm lại, dù đồng yên yếu mang lại lợi thế cho hàng hóa xuất khẩu của Nhật Bản, nhưng nó lại kéo theo gánh nặng lớn về chi phí nhập khẩu, đẩy cao áp lực lạm phát và có thể làm giảm sút chi tiêu của người tiêu thụ nội địa. Thị trường hiện tại vẫn đang kẹt giữa áp lực bán ra từ các nhà đầu tư quốc tế và tâm lý e dè chờ đợi hành động từ phía chính phủ.

Nguồn tham khảo: