Sự kiện eo biển Hormuz – tuyến đường hàng hải quan trọng vận chuyển 1/5 lượng dầu thô toàn cầu trước xung đột – đang dần thông suốt trở lại sau bản ghi nhớ (MoU) giữa Hoa Kỳ và Iran đã mang lại tâm lý tích cực cho thị trường. Giá dầu Brent và WTI liên tục giảm trong những phiên giao dịch gần đây, giúp người tiêu thụ bớt đi gánh nặng chi phí tại các trạm xăng.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn đang đặt ra lúc này là: Liệu sự trở lại đột ngột của dòng dầu qua Hormuz có đẩy thị trường vào tình trạng dư thừa nguồn cung quá mức (glut)?
Cắt giảm dự báo giá dầu và nỗi lo từ phía Trung Quốc
Các chuyên gia phân tích tại Citi nhận định rằng các yếu tố căn bản của thị trường đang nhanh chóng thiết lập lại trật tự cũ. Ngân hàng này đưa ra phỏng định giá dầu Brent có khả năng sẽ giảm mạnh xuống mức 60 USD một thùng vào thời điểm cuối năm nay.
Tập đoàn tài chính Morgan Stanley mới đây cũng đã hạ dự báo giá dầu lần thứ hai trong vòng hai tuần. Định chế này cảnh báo nguy cơ dư thừa thô liêu khi sản lượng từ Iran tăng tốc trở lại, trùng thời điểm quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới là Trung Quốc đang giảm mạnh lượng hàng mua vào.
Viễn cảnh dư thừa này phụ thuộc rất lớn vào hai yếu tố:
- Lượng nhập khẩu dầu của Trung Quốc tiếp tục duy trì ở mức thấp.
- Lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Hoa Kỳ và Iran được bảo đảm vững chắc.
Giáo sư kinh tế Mohammad Reza Farzanegan từ Đại học Philipps-Universität Marburg (Đức) chia sẻ góc nhìn thận trọng: “Thị trường hiện đang phản ánh việc thông tuyến Hormuz và xuất khẩu dầu của Iran hồi phục tạm thời, nhưng cả hai giả định này đều rất mong manh”.
Sản lượng từ châu Mỹ đạt kỷ lục mới
Một yếu tố cốt lõi khác củng cố giả thuyết dư thừa nguồn cung đến từ phía bên kia bán cầu. Theo nhà phân tích tài chính năng lượng Kevin Morrison, các quốc gia khu vực châu Mỹ như Hoa Kỳ, Canada, Brazil và Argentina đều đồng loạt tăng sản lượng khai thác. Đặc biệt, Hoa Kỳ đã lập kỷ lục mới với sản lượng đạt 13,934 triệu thùng mỗi ngày.
Sự kết hợp giữa nguồn cung dồi dào từ phương Tây và sự tái xuất của dầu mỏ Trung Đông đang tạo ra áp lực kép lên giá dầu thế giới.
Một sự hồi phục chưa hoàn toàn ổn định
Dữ liệu vận tải biển từ PortWatch cho thấy dòng chảy qua eo biển Hormuz đang hồi phục từng bước chứ chưa hoàn toàn bình thường hóa. Việc thông tuyến vận tải cần thời gian do những tổn thất về hạ tầng năng lượng trong thời gian xung đột vừa qua. Thêm vào đó, việc Hoa Kỳ tạm hoãn các lệnh trừng phạt đối với Iran dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 21 tháng 8. Nếu kế hoạch này không được gia hạn, áp lực nguồn cung sẽ quay trở lại.
Nhìn chung, cục diện thị trường năng lượng hiện tại giống như một con đò bấp bênh. Giới phân tích nghiêng về kịch bản thị trường sẽ đối diện với “rủi ro dư thừa tạm thời trong bối cảnh bất ổn chính trị cao”, thay vì một trạng thái dư thừa nguồn cung kéo dài bền vững.
Nguồn tham khảo:
- Bloomberg / Rigzone: https://www.rigzone.com/news/wire/morgan_stanley_warns_of_oil_glut-30-jun-2026-184025-article/
- IndexBox (Citi and Goldman Predict Oil Glut): https://www.indexbox.io/blog/citi-and-goldman-predict-oil-glut-as-strait-of-hormuz-normalizes/
- Investing / OilPrice (Oil Glut Calls May Be Getting Ahead of Reality): https://www.investing.com/analysis/oil-glut-calls-may-be-getting-ahead-of-reality-200683258
