Ngày 30 tháng Sáu, 2026, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ ra phán quyết bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh (birthright citizenship). Phán quyết này giữ nguyên nguyên tắc: trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều là công dân Mỹ, bất kể tình trạng cư trú của cha mẹ.
Phán quyết với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống được công bố vào ngày cuối cùng của nhiệm kỳ Tối cao Pháp viện, đánh dấu một thất bại lớn cho chính sách nhập cư của ông Trump. Trước đó, sắc lệnh của Donald Trump nhằm từ chối tự động cấp quyền công dân cho trẻ em sinh tại Mỹ, ngay cả khi cha mẹ các em đang ở Mỹ trái phép hoặc chỉ ở lại tạm thời bằng visa du lịch, du học hay lao động.
Sáu thẩm phán nhận định sắc lệnh này đi ngược lại Tu Chính Án Thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ. Được thông qua sau thời kỳ Nội chiến, tu chính án này quy định những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và chịu sự quản lý của luật pháp Hoa Kỳ, đều là công dân nước này. Tòa cũng dựa vào một tiền lệ lâu đời trong vụ United States v. Wong Kim Ark năm 1898, vốn khẳng định một người sinh trên đất Mỹ là công dân Mỹ dù cha mẹ là người nước ngoài.
Sắc lệnh của Donald Trump từng bị nhiều tòa cấp dưới ngăn chặn trước khi trình lên Tòa án Tối cao. Trong phán quyết lần này, tòa khẳng định trẻ em sinh tại Hoa Kỳ có cha mẹ đang ở lại trái phép hoặc tạm thời thì vẫn thuộc quyền tài phán của Hoa Kỳ và là công dân ngay từ khi sinh ra.
Sau phán quyết, chính quyền ông Trump cho biết sẽ tiếp tục tìm cách siết chặt quản lý nhập cư, bao gồm việc nhắm vào hiện tượng “du lịch sinh con”. Dù vậy, các tổ chức dân quyền và bảo vệ người di dân xem đây là một chiến thắng lớn, giúp bảo vệ một nguyên tắc đã tồn tại hơn 150 năm trong luật hiến pháp Hoa Kỳ.
Đối với các gia đình di dân, trong đó có nhiều gia đình gốc Việt, phán quyết này mang lại sự an tâm và ổn định về mặt pháp lý cho con em họ sinh ra tại Hoa Kỳ.
Nguồn:
https://www.supremecourt.gov/opinions/25pdf/25-365_4hdj.pdf?utm_source=chatgpt.com
