Bảo vệ tim mạch: Phẩm chất thực phẩm quan trọng hơn việc cắt giảm tinh bột hay chất béo -

Dinh dưỡng là một trong những yếu tố hệ trọng nhất ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ mắc bệnh tim. Suốt nhiều thập niên qua, cộng đồng y khoa và công chúng luôn tranh luận gắt gao về việc nên hạn chế chất béo hay tinh bột (carbohydrate) để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, một công tác nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố trên Tạp chí của Trường Cao đẳng Tim mạch Hoa Kỳ (JACC) đã mang lại một góc nhìn hoàn toàn mới: chìa khóa của một trái tim khỏe mạnh không nằm ở việc kiêng khem nghiêm ngặt, mà nằm ở phẩm chất của những nguồn dinh dưỡng đó.

Bản chất của cuộc nghiên cứu quy mô lớn

Để giải quyết những tranh cãi kéo dài, các nhà khoa học tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan đã theo dõi dữ liệu của gần 200.000 người Mỹ (gồm 42,720 nam giới và hơn 155,000 nữ giới) từ năm 1986 đến năm 2019. Đây được xem là một trong những phân tích toàn diện nhất từ trước đến nay về mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh mạch vành (CHD).

Bệnh mạch vành là loại bệnh tim phổ biến nhất và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Đặc điểm của bệnh này sự thu hẹp các động mạch do tích tụ mảng bám, gây cản trở dòng máu đến tim và dễ dẫn đến đột quỵ cơ tim.

Phẩm chất thực phẩm quyết định tất cả

Kết quả cuộc nghiên cứu chứng minh rằng việc bạn ăn bao nhiêu gram tinh bột hay chất béo không quan trọng bằng việc những chất đó đến từ đâu.

Chế độ ăn ít tinh bột/chất béo có phẩm chất tốt: Tập trung vào các thực phẩm nguồn gốc thực vật, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo bão hòa đơn/đa. Những người áp dụng thực đơn này giảm được khoảng 15% nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đồng thời cải thiện đáng kể các chỉ số sinh học như hạ triglyceride, tăng cholesterol tốt (HDL) và giảm viêm nhiễm.
Chế độ ăn ít tinh bột/chất béo có phẩm chất kém: Sử dụng nhiều tinh bột tinh chế (như đường, bánh mì trắng), thịt đỏ và chất béo bão hòa động vật. Lựa chọn này không những không bảo vệ được tim mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

“Các kết quả này cho thấy những lời khuyên về dinh dưỡng nên nhấn mạnh vào phẩm chất và nguồn gốc của thực phẩm, thay vì chỉ đơn thuần ra lệnh cắt giảm tinh bột hoặc chất béo,” – Tiến sĩ Zhiyuan Wu, tác giả chính của nghiên cứu tại Harvard, giải thích.

Thay đổi thực đơn hằng ngày thế nào cho đúng?

Thay vì suy nghĩ căng thẳng về việc đếm từng gram mỡ hay tinh bột, các chuyên gia dinh dưỡng đề nghị cộng đồng thực hiện các thay đổi căn bản sau đây:

Ưu tiên thực phẩm nguyên bản, ít qua chế biến: Xây dựng bữa ăn quanh các thực phẩm tự nhiên, giàu dinh dưỡng thay vì các món ăn công nghiệp.
Tăng cường thực vật: Bổ sung nhiều trái cây, rau củ, các loại đậu (đậu nành, đậu lăng), hạt và ngũ cốc nguyên hạt vào thực đơn.
Hạn chế đồ ăn siêu chế biến: Các loại bánh ngọt gắn nhãn “ít béo” nhưng chứa đầy đường tinh luyện hoàn toàn không tốt cho tim mạch.
Chọn chất béo lành mạnh: Thay thế mỡ động vật hoặc dầu cọ bằng dầu ô liu, quả bơ và các loại hạt giàu chất béo chưa bão hòa.
Tìm kiếm mô hình ăn uống bền vững: Không có một tỷ lệ dinh dưỡng nào là hoàn hảo cho tất cả mọi người. Hãy chọn một tiến trình ăn uống có phẩm chất tốt mà bạn có thể duy trì lâu dài.

Để có những hướng dẫn phù hợp với thể trạng cá nhân, người dân được khuyến khích gặp gỡ các bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để nhận lời cố vấn chuyên môn. Việc lấy phẩm chất thực phẩm làm nền tảng là bước đi mạnh mẽ nhất giúp bạn bảo vệ trái tim của chính mình và người thân.

Nguồn tham khảo: