Tượng đài chiến sĩ Việt Nam Cộng hòa tại San Jose bị đánh cắp và tìm thấy sau vài giờ

Vào ngày Chủ nhật, 21 tháng 6 năm 2026, một vụ trộm táo tợn đã xảy ra tại Vườn Di sản Việt Nam (Vietnamese Heritage Garden) trên đường Roberts Avenue, thuộc khu vực Kelley Park, thành phố San Jose, bang California. Kẻ gian đã nhắm vào đài kỷ niệm mang tên “Cảm ơn Mỹ” (Thank You America) — biểu trưng cho chương sử đầy hy sinh và lòng biết ơn của cộng đồng người Việt tị nạn.

Chi tiết về biểu tượng thiêng liêng bị xâm hại

Đài kỷ niệm này không đơn thuần là một tác phẩm nghệ thuật đúc bằng đồng, mà là biểu tượng của tinh thần sát cánh chiến đấu vì tự do:

• Cấu trúc nguyên bản: Đài kỷ niệm bao gồm hai bức tượng người lính — một chiến sĩ Việt Nam Cộng hòa và một chiến sĩ Hoa Kỳ — đứng bên nhau trên địa hình hiểm trở, phía sau là quốc kỳ của cả hai quốc gia.
• Tầm vóc và giá trị: Cộng đồng địa phương đã phải mất 11 năm miệt mài đóng góp và thực hiện kế hoạch xây dựng với tổng kinh phí lên đến khoảng 500.000 Mỹ kim. Tác phẩm vừa được khánh thành vào năm 2024.
• Phần bị đánh cắp: Những kẻ phá hoại đã dùng phương tiện cơ giới để giật sập và kéo đi bức tượng người lính Việt Nam Cộng hòa cao 9 foot (nặng khoảng 1.500 pound), để lại bức tượng người lính Mỹ đơn độc trên bệ đá. Chúng cũng lấy đi các lá cờ và một lư hương tại khuôn viên di tích.

Tiến trình điều tra và tìm kiếm của cơ quan chức năng

Cảnh sát San Jose (SJPD) cho biết họ nhận được thông tin về vụ mất cắp vào khoảng 1 giờ 40 phút chiều ngày Chủ nhật. Ngay lập tức, các nhân viên thuộc Đội Chất lượng Cuộc sống Khu phố (Neighborhood Quality of Life Unit) đã được điều động từ các sự kiện lễ hội World Cup ở trung tâm thành phố để tập trung giải quyết vụ việc.

Tại hiện trường, dấu vết để lại cho thấy bức tượng đã bị một chiếc xe kéo lê qua bãi đất trống hướng ra cổng phụ, làm vỡ nát nhiều mảnh vụn. Sau gần ba tiếng đồng hồ truy vết gấp rút, lực lượng chức năng phối hợp cùng các Kiểm lâm viên San Jose đã tìm thấy bức tượng bị bỏ lại trong một hố sâu tại giao lộ giữa đường mòn Five Wounds và đường mòn Coyote Creek (khu vực từng là lán trại vô gia cư cũ được gọi là “The Jungle”).

Nghị viên Biên Đoàn (Quận 7, San Jose) chia sẻ:

“Đây không chỉ là một vụ trộm tài sản thông thường. Đây là một hành vi tấn công trực tiếp vào tinh thần của cộng đồng người Việt — những người đã phải trải qua biết bao thăng trầm, mất mát sau biến cố năm 1975 để đến đây định cư.”

Phản ứng từ chính quyền và cộng đồng hải ngoại

Vụ việc đã gây ra một làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ từ giới chức thành phố lẫn người dân thuộc mọi thế hệ. San Jose hiện là nơi có cộng đồng người Việt sinh sống đông đảo nhất bên ngoài Việt Nam với hơn 140.000 dân.

Hướng giải quyết và nỗ lực phục dựng

Mặc dù bức tượng đồng đã bị hư hại đáng kể trong quá trình bị kéo lê dọc đường mòn, các nhà lãnh đạo cộng đồng người Việt khẳng định quyết tâm sẽ sớm sửa chữa và đưa biểu tượng này trở lại vị trí cũ.

Nghị viên Biên Đoàn cho biết thành phố sẽ vận động các nguồn quỹ để đẩy nhanh tiến trình tu sửa. Mục tiêu lớn nhất của cộng đồng là hoàn tất việc phục dựng trước ngày 4 tháng 7, đúng dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc của Hoa Kỳ. Đây sẽ là câu trả lời mạnh mẽ nhất của người dân San Jose trước những hành vi phá hoại: tinh thần biết ơn và sự gắn kết lịch sử sẽ không bao giờ bị khuất phục.

Nguồn tham khảo:

• Bản tin của đài ABC7 News về vụ việc
• Bài viết tường trình trên San José Spotlight
• Tin tức cập nhật từ CBS San Francisco
• Thông cáo báo chí từ Sở Cảnh sát San Jose (SJPD)