Bí ẩn về ý thức con người qua những bệnh nhân có bộ não tách đôi -

Hãy tưởng tượng bạn đang mặc một chiếc áo khoác. Tay phải của bạn đang cố gắng cài cúc áo, nhưng đột nhiên tay trái của bạn lại đưa lên để cởi chiếc cúc đó ra. Đây không phải là một trò đùa, mà là một câu chuyện có thật xảy ra ở những bệnh nhân có bộ não tách đôi.

Bộ não của chúng ta được chia thành hai phần: bán cầu não trái và bán cầu não phải. Bình thường, hai nửa này liên lạc chặt chẽ với nhau thông qua một chiếc “cầu nối” bằng sợi thần kinh gọi là thể chai (corpus callosum). Tuy nhiên, đối với một số bệnh nhân bị bệnh động kinh nặng, các phẫu thuật viên buộc phải cắt bỏ thể chai này để ngăn chặn các cơn co giật lan truyền giữa hai bên.

Sau cuộc phẫu thuật, các bệnh nhân dường như sống hoàn toàn bình thường trong sinh hoạt hằng ngày. Họ vẫn nói chuyện, đi lại và có chỉ số thông minh không đổi. Nhưng khi đưa họ vào phòng thí nghiệm, các nhà khoa học đã phát hiện ra những điều đáng kinh ngạc.

Hai tâm trí độc lập trong một hộp sọ?

Các cuộc thử nghiệm nổi tiếng của nhà sinh học Roger Sperry và các cộng sự cho thấy một hội chứng bất đối xứng kỳ lạ. Khi một hình ảnh được hiển thị ở vùng thị giác bên trái, thông tin đó sẽ truyền đến bán cầu não phải. Tuy nhiên, do thể chai đã bị cắt, thông tin này không thể truyền sang bán cầu não trái — nơi chịu trách nhiệm chính về ngôn ngữ và tiếng nói.

Kết quả là khi hỏi bệnh nhân nhìn thấy gì, họ trả lời là không thấy gì cả.
Thế nhưng, nếu yêu cầu dùng tay trái (do bán cầu não phải điều khiển) để chọn một đồ vật tương ứng từ khay, họ lại chọn chính xác đồ vật đó.

Điều này đặt ra một câu hỏi suy nghĩ lớn: Ý thức thực sự là gì? Phải chăng khi cắt bỏ thể chai, chúng ta đã vô tình chia dòng ý thức duy nhất thành hai dòng ý thức riêng biệt? Một bên biết nói và giải thích, còn một bên lặng lẽ cảm nhận và hành động.

Góc nhìn từ cộng đồng khoa học

Hiện tượng này đã tạo nên những cuộc thảo luận sôi nổi trên khắp các diễn đàn khoa học quốc tế. Trên các nền tảng như Facebook, X (Twitter) hay các kênh chia sẻ kiến thức, nhiều người đặt câu hỏi liệu “linh hồn” hay “bản ngã” của con người có bị chia đôi hay không.

Một số nghiên cứu mới hơn, chẳng hạn như nghiên cứu từ Amsterdam hay các dữ liệu chẩn đoán hình ảnh, cho thấy dù thể chai bị cắt, một lượng nhỏ thông tin căn bản hoặc sự liên kết chức năng nhất định vẫn có thể tồn tại qua các đường phụ. Dẫu vậy, phần lớn các chuyên gia đều đồng ý rằng hai bán cầu nảo sau khi chia tách có thể trải nghiệm ý thức một cách độc lập.

Hệ thống ý thức của chúng ta vô cùng phức tạp. Việc giải quyết các câu hỏi về bản chất của tâm trí không chỉ giúp ích cho y học mà còn làm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta hiểu về chính bản thân mình.

Nguồn tham khảo:

Danh sách thẻ (tags):

Video Điều gì xảy ra khi bộ não bị chia đôi giúp người xem hình dung một cách trực quan về cấu trúc chức năng riêng biệt của hai bán cầu não.

bí ẩn bộ não khoa học não tách đôi Roger Sperry thần kinh học Ý thức