Trung Quốc phóng hỏa tiễn tái sử dụng, đe dọa vị thế độc tôn của SpaceX -

Vào trưa ngày 10 tháng 7 năm 2026, ngành hàng không vũ trụ thế giới chứng kiến một cột mốc lịch sử khi hỏa tiễn Trường Chinh 10B (Long March 10B) của Trung Quốc được phóng thành công từ bãi phóng thương mại Văn Xương tại đảo Hải Nam. Điều đặc biệt nằm ở tiến trình diễn ra chỉ sáu phút sau đó: tầng đẩy thứ nhất của hỏa tiễn đã quay trở lại Trái Đất theo phương thẳng đứng và được thu hồi một cách an toàn bằng một hệ thống lưới đặt trên bệ nổi ngoài khơi.

Đây là lần đầu tiên quốc gia này thu hồi thành công một tầng đẩy hỏa tiễn trong một chuyến bay quỹ đạo thực tế. Sự kiện này ngay lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới truyền thông quốc tế và các chuyên gia kỹ nghệ không gian, khẳng định rằng Trung Quốc đang bám đuổi rất sát vị trí dẫn đầu của tỷ phú Elon Musk trong lĩnh vực hỏa tiễn tái sử dụng.

Tại sao hỏa tiễn tái sử dụng lại quan trọng?

Để hiểu rõ tầm quan trọng của sự kiện này, chúng ta hãy cùng đặt ra một câu hỏi: Sẽ ra sao nếu mỗi lần đi máy bay, hãng hàng không lại vứt bỏ chiếc máy bay đó sau khi hạ cánh? Chắc chắn giá vé sẽ vô cùng đắt đỏ và rất ít người có thể chi trả. Kỹ nghệ không gian trước đây cũng hoạt động như vậy; mỗi hỏa tiễn trị giá hàng chục triệu đô-la chỉ được dùng đúng một lần rồi rơi xuống đại dương.

Việc chế tạo hỏa tiễn có thể tái sử dụng giúp giảm chi phí đưa hàng hóa và con người vào không gian một cách đáng kể. Suốt hơn bảy năm qua, công ty SpaceX của Elon Musk là đơn vị duy nhất làm chủ được phương pháp kỹ thuật này với dòng hỏa tiễn Falcon 9, thực hiện hơn 600 lần hạ cánh thành công. Sự độc quyền đó đã mang lại cho SpaceX lợi thế khổng lồ về chi phí và tần suất phóng vệ tinh. Giờ đây, thành công của Trường Chinh 10B cho thấy thế độc tôn này đang bị thách thức nghiêm trọng.

Giải pháp độc đáo: Giăng lưới bắt hỏa tiễn

Thay vì sao chép hoàn toàn phương pháp của SpaceX, các kỹ sư tại Công ty Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) đã lựa chọn một lối đi riêng biệt và phức tạp.

Tại sao Trung Quốc lại lựa chọn hệ thống lưới thay vì chân đỡ thủy lực?

Về mặt kỹ thuật, hỏa tiễn Falcon 9 của SpaceX sử dụng các chân hạ cánh thủy lực nặng nề bung ra để đáp xuống mặt đất hoặc sà lan. Ngược lại, Trường Chinh 10B đã loại bỏ hoàn toàn hệ thống chân hạ cánh này. Thay vào đó, thân hỏa tiễn được trang bị các thanh móc cơ khí để bám chặt vào hệ thống lưới cáp đặc biệt trên biển khi hạ cánh.

Việc loại bỏ chân hạ cánh giúp hỏa tiễn giảm bớt một khối lượng lớn, từ đó có thể mang theo nhiều hàng hóa hoặc vệ tinh hơn trong mỗi chuyến bay. Với cấu hình này, Trường Chinh 10B có thể đưa tối đa 16 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO). Tuy nhiên, phương pháp giăng lưới đòi hỏi độ chính xác cực kỳ cao trong việc điều khiển hỏa tiễn tiến sát bệ đỡ, vì chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến va chạm nghiêm trọng.

Tác động trực tiếp đến giá cổ phiếu SPCX trong những ngày tới

Sự kiện này không chỉ giới hạn trong phòng thí nghiệm hay bệ phóng, mà đã tạo ra những làn sóng mạnh mẽ trên thị trường tài chính, đặc biệt là đối với cổ phiếu của SpaceX (mã giao dịch: SPCX) vừa mới niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 15 tháng 6 năm 2026.

Ngay sau khi thông tin về vụ thu hồi hỏa tiễn của Trung Quốc được thông báo rộng rãi vào ngày 10 tháng 7, giá cổ phiếu SPCX đã sụt giảm 4,5%, từ mức 152,16 USD xuống còn 145,30 USD khi kết thúc phiên giao dịch. Trong những ngày tới, giá cổ phiếu SPCX được phỏng định sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm hoặc trải qua những đợt biến động mạnh vì ba lý do chính:

Sự lung lay của vị thế độc quyền: Sự xuất hiện của một đối thủ tầm cỡ quốc gia có khả năng tái sử dụng hỏa tiễn sẽ làm giảm khả năng định giá độc quyền của SpaceX đối với các hợp đồng phóng vệ tinh thương mại toàn cầu.
Cuộc đua chòm sao vệ tinh tăng tốc: Trung Quốc đang tích cực xây dựng các mạng lưới vệ tinh lớn để cạnh tranh trực tiếp với Starlink của SpaceX. Việc sở hữu hỏa tiễn tái sử dụng giá rẻ sẽ giúp họ gia tăng tốc độ thả vệ tinh lên quỹ đạo, đe dọa đến nguồn lợi tức dài hạn của Starlink.
Phản ứng từ các quỹ đầu tư: Sự xuất hiện của các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) đòn bẩy và nghịch đảo dựa trên SPCX (như SNK, SPCQ) vừa ra mắt sẽ tạo điều kiện cho giới đầu cơ gia tăng các vị thế bán khống nhằm kiếm lời từ tin tức bất lợi này, đẩy giá cổ phiếu xuống sâu hơn trong ngắn hạn.

Mặc dù vậy, một số nhà phân tích trên các diễn đàn tài chính lớn cũng lưu ý rằng, Trường Chinh 10B mới chỉ hoàn thành bước thu hồi đầu tiên. Họ cần phải kiểm tra bệ đẩy này và thực hiện phóng lại thành công một lần nữa, được lên kế hoạch vào cuối năm 2026, để chứng minh hoàn toàn tính hiệu quả kinh tế. Cho đến lúc đó, SpaceX vẫn nắm giữ lợi thế lớn về kinh nghiệm thực tế với hàng trăm chuyến bay an toàn.

Nhiều chuyên gia về khoa học và tài chính nhận định rằng đây là một bước tiến quan trọng của Trung Quốc trong việc thu hẹp khoảng cách kỹ thuật với Hoa Kỳ. Một số ý kiến cho biết tiến trình phát triển của Trung Quốc nhanh hơn dự kiến và hệ thống lưới cáp là một sự sáng tạo đáng nhớ. Ngược lại, một số người bày tỏ sự lo lắng về vấn đề an ninh và quân sự khi các quốc gia gia tăng năng lực kiểm soát không gian vũ trụ. Bên cạnh đó, nhiều bình luận từ các chuyên gia độc lập nhấn mạnh rằng dù giá cổ phiếu SPCX sụt giảm trong ngắn hạn do yếu tố tâm lý, SpaceX vẫn giữ vững ưu thế tuyệt đối nhờ mạng lưới Starlink gồm hơn 10.000 vệ tinh đang hoạt động, so với con số khoảng 400 vệ tinh hiện tại của Trung Quốc.

Tóm lại, sự kiện ngày 10 tháng 7 đã chính thức mở màn cho một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt mới trong không gian. Giới đầu tư toàn cầu cần phải chú ý theo dõi sát sao các động tĩnh tiếp theo từ cả hai phía để đưa ra các quyết định quân bình danh mục đầu tư hợp lý đối với cổ phiếu SPCX.

Nguồn tham khảo: