Ngày 20/10/2026, đài KPBS tại San Diego đưa tin về một phụ nữ bị nhân viên Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế Hoa Kỳ (ICE) bắt giữ bên ngoài tiệm Peacock Nails ở Lemon Grove hôm Thứ Bảy 17/10. Một đoạn video do người làm việc tại cơ sở kinh doanh bên cạnh chuyển cho nhà hoạt động cộng đồng Arturo Gonzalez ghi lại cảnh bắt giữ. Những người trực tiếp chứng kiến mô tả người phụ nữ là thợ nail, nhưng danh tính, quốc tịch và tình trạng di trú của bà chưa được xác nhận.
Khi ông Gonzalez đến nơi, những chiếc xe chở nhân viên di trú đã bắt đầu rời đi. Ông cho biết trong khoảng 18 tháng ghi nhận các vụ bắt giữ của ICE ở San Diego County, đây là lần đầu tiên ông gặp một trường hợp bên ngoài một tiệm nail. Trước đó, ông đã chứng kiến nhân viên nhà hàng và khách sạn bị bắt.
Chưa đầy nửa giờ sau, nhóm của ông lại nhận được tin về sự hiện diện của ICE tại khu thương mại Hazard Center ở Mission Valley. Khi đến nơi, họ nhìn thấy những chiếc xe đậu hướng về phía một tiệm nail khác. KPBS không cho biết có ai bị bắt tại địa điểm thứ hai.
Ngay sau khi sự việc xảy ra, một tờ giấy cảnh báo về hoạt động của ICE, viết bằng tiếng Tây Ban Nha, được dán bên ngoài Peacock Nails. Ban quản lý và nhân viên tiệm không bình luận với KPBS. Bộ Nội An Hoa Kỳ cũng chưa trả lời yêu cầu bình luận của đài trước khi chương trình phát hình bắt đầu.
Tin về vụ bắt giữ đã đưa bà Mimi Phùng, giám đốc điều hành lâm thời của tổ chức bất vụ lợi Viet Voices, đến tiệm nail. Bà mang theo tài liệu hướng dẫn về quyền pháp lý và những nguồn trợ giúp, đồng thời hỏi nhân viên xem gia đình người bị bắt đã được liên lạc hay chưa, và nạn nhân có luật sư hay không. Những người bà trao đổi cho biết họ không rõ hoặc chưa liên lạc được với gia đình.
Theo bà Phùng, phản ứng của cộng đồng không giống nhau: có người vẫn chưa muốn tin rằng các cuộc bắt giữ di trú đang gia tăng, trong khi người khác đang rất lo sợ. Bà Phùng cho biết trước đây, người Việt đến Mỹ theo diện tị nạn trước năm 1995 không thể bị trục xuất về Việt Nam, nhưng điều đó nay đã thay đổi.
Reuters đưa tin ngày 28/2/ 2025, dẫn lời luật sư di trú Tin Thanh Nguyen, rằng phía Việt Nam đã đồng ý trả lời các yêu cầu trục xuất của Hoa Kỳ trong vòng 30 ngày và cấp giấy tờ đi lại cho 30 người Việt đang bị giam. Cũng theo Reuters, hơn 8,600 người Việt đang có lệnh bị trục xuất khỏi Hoa Kỳ; luật sư Tin cho biết phần lớn họ đến Mỹ trước năm 1995, phần lớn theo diện tị nạn. Reuters cho biết Bộ Ngoại Giao Việt Nam không trả lời yêu cầu bình luận về tin này khi bài báo được công bố.
Dù vậy, năm đến Mỹ không tự nó quyết định một người được ở lại hay sẽ bị trục xuất. Quốc tịch, tình trạng thường trú, lịch sử hồ sơ, lệnh trục xuất và các biện pháp bảo vệ pháp lý đều có thể dẫn đến những kết quả khác nhau. Người đã nhập quốc tịch Hoa Kỳ không ở cùng tình thế pháp lý với thường trú nhân hay người chưa có tình trạng cư trú hợp pháp.
Vụ bắt giữ tại Lemon Grove cũng khiến vấn đề quyền của người lao động tại cơ sở kinh doanh được nhắc lại.
Theo Trung Tâm Luật Di Trú Quốc Gia (NILC), nhân viên ICE có thể đi vào khu vực mở cửa cho công chúng, như bãi đậu xe hoặc phòng chờ, nhưng muốn vào khu vực riêng tư của doanh nghiệp, họ cần sự đồng ý của chủ cơ sở hoặc trát do thẩm phán ký.
Trát hành chính do cơ quan di trú ban hành không tự nó cho phép lục soát khu vực riêng tư. Tuy vậy, theo một bản ghi nhớ nội bộ của ICE do hãng thông tấn AP tiết lộ hồi Tháng Giêng, cơ quan này cho rằng nhân viên có thể dùng trát hành chính để phá cửa vào nhà riêng, bắt những người đã có lệnh trục xuất chung thẩm; giới bênh vực di dân cho rằng chính sách này vi hiến. Người bị nhân viên di trú hỏi có quyền giữ im lặng và yêu cầu được nói chuyện với luật sư; cách áp dụng cụ thể phụ thuộc vào hoàn cảnh từng vụ.
Ở Lemon Grove, vẫn chưa có thông tin công khai về căn cứ pháp lý của cuộc bắt giữ hay nơi người phụ nữ đang bị giữ. Ngoài tiệm nail, tờ giấy cảnh báo còn dán trên hộp điện; bên trong, những câu hỏi về gia đình và luật sư của bà vẫn chưa có lời đáp.
Tham khảo
https://www.kpbs.org/news/border-immigration/2026/10/20/immigration-arrest-near-lemon-grove-nail-salon-has-some-in-vietnamese-community-on-edge
https://www.trtworld.com/asia/vietnam-to-support-deportations-from-us-after-tariff-threats-lawyer-says-18269609
https://srnnews.com/vietnam-to-support-deportations-from-us-after-tariff-threats-lawyer-says/
https://www.nilc.org/resources/know-your-rights-warrants/
https://mec.cuny.edu/wp-content/uploads/2025/02/EmployerGuide-NELP-NILC-2017-07.pdf
https://www.adn.com/nation-world/2026/01/21/ice-asserts-sweeping-power-to-enter-homes-without-a-judges-warrant-internal-agency-memo-says/
