Kẻ gian mua danh sách những người từng bị lừa, rồi giả danh FBI, FTC hay văn phòng luật sư — có cả video giả bằng trí tuệ nhân tạo — hứa “thu hồi tiền đã mất” để lừa thêm lần nữa. Hai cơ quan liên bang ra cảnh báo chỉ cách nhau hai tuần.
Trong vòng chưa đầy hai tuần, hai cơ quan liên bang Hoa Kỳ — FBI và FTC — lần lượt lên tiếng cảnh báo về cùng một thủ đoạn: lừa lại chính những người đã từng bị lừa.
Trước tiên, Cục Điều tra Liên bang (FBI) cập nhật cảnh báo ngày 20/7/2026 về việc kẻ gian giả danh chính nhân viên FBI và Trung tâm Tiếp nhận Khiếu nại Tội phạm Mạng (IC3) để lừa nạn nhân thêm một lần nữa.
Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) tiếp nối ngày 3/8/2026 bằng cảnh báo mà chính họ gọi thẳng là “tệ nhất trong những thứ tệ nhất: lừa đảo nhắm vào người đã từng mất tiền vì lừa đảo.” Theo báo cáo thường niên 2025 của IC3, riêng kiểu lừa “đòi lại tiền” này đã gây thiệt hại hơn 1,4 tỷ Mỹ kim trong năm qua, với hơn 540 triệu Mỹ kim rơi vào nhóm nạn nhân từ 60 tuổi trở lên.
Ai là mục tiêu — và vì sao
Với những ai chưa từng nghe qua các chiêu lừa gốc mà nhóm tội phạm này đang khai thác: nạn nhân thường là người từng mất tiền vì đầu tư tiền ảo giả, bị “người yêu” quen qua mạng hỏi vay tiền rồi biến mất, hoặc nhận điện thoại giả danh sở thuế dọa có lệnh bắt. Chính nhóm người này — đã một lần đau vì mất tiền, đang muốn tìm cách lấy lại — là mục tiêu của chiêu lừa thứ hai sắp nói dưới đây.
Cơ chế của chiêu lừa thứ hai này dựa trên một điều đơn giản: thông tin của quý vị không biến mất sau khi vụ lừa đầu tiên kết thúc. Tên, địa chỉ, số điện thoại, loại lừa đảo, số tiền đã mất — tất cả trở thành một món hàng, thứ mà FTC gọi là “danh sách con mồi,” được mua đi bán lại giữa các nhóm tội phạm, hay kẻ gian.
Chiêu lừa mới: giả làm người giúp đòi tiền
Những kẻ gian này sau đó liên lạc qua điện thoại, email hay mạng xã hội, tự xưng là người của cơ quan chính phủ — thậm chí có kẻ tự nhận là nhân viên FTC — hoặc văn phòng luật sư, hội bảo vệ người tiêu dùng, hứa sẽ giúp lấy lại tiền, món hàng, hay giải thưởng quý vị chưa nhận được. Dù có dụ nạn nhân bằng cách nào thì bước cuối cùng của những kẻ gian luôn giống nhau: đòi một khoản “phí hồ sơ,” “phí xử lý,” hoặc xin thông tin trương mục ngân hàng để “chuyển tiền đòi lại được cho quý vị.” Và cái vòng lẩn quẩn lặp lại: Trả phí, mất thêm tiền. Đưa thông tin, có nguy cơ mất luôn danh tính.
FTC khẳng định: không cơ quan chính phủ hay tổ chức hợp pháp nào thu tiền hay hỏi thông tin tài chính chỉ để giúp quý vị nhận lại tiền của mình.
Một mánh lới tinh vi: Giả đúng nơi quý vị định tìm đến để tố cáo
Điều khiến cảnh báo lần này của FBI đáng chú ý hơn cả là một biến thể mới: kẻ gian không còn giả danh chung chung, mà giả đúng nơi quý vị định tìm đến để tố cáo — chính FBI và IC3.
Theo FBI, một nhóm dựng tài khoản mạng xã hội giả làm phụ nữ, trà trộn vào các hội nhóm hỗ trợ nạn nhân lừa đảo, giả vờ đồng cảnh ngộ rồi hướng nạn nhân thật liên lạc qua Telegram với một người tự xưng “Giám đốc IC3.” Một nhóm khác, cũng theo FBI, dùng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo video giả hình lãnh đạo cấp cao FBI, phát tán trên mạng xã hội, kêu gọi người xem vào một trang web gần giống hệt trang ic3.gov để “nộp đơn tố cáo.”
Trang web giả vờ là ic3.gov chỉ hỏi vài thông tin cơ bản — tên, số điện thoại, email, loại lừa đảo, số tiền đã mất — rồi đưa ra một “mã số hồ sơ” nghe rất chính thức và hứa sẽ có người liên lạc lại. Người gọi lại đó chính là kẻ gian.
Làm sao phân biệt thật — giả
Vậy làm sao biết mình đang nói chuyện với FBI/IC3 thật, hay với kẻ giả danh? Quý vị chỉ cần nhớ vài điều sau.
Trước hết, hãy nắm rõ một quy tắc: cơ quan chính phủ hay tổ chức hợp pháp sẽ không bao giờ đòi quý vị trả tiền trước để giúp lấy lại tiền đã mất. Nếu có ai tự xưng là như vậy mà đòi tiền trước, đó chắc chắn là kẻ lừa đảo.
Nếu có người tự xưng là IC3 nhắn tin cho quý vị qua Telegram hay Facebook Messenger — như kịch bản đầu tiên vừa nói — quý vị có thể yên tâm khẳng định ngay đó là giả. Vì sao? Theo FBI, IC3 không có mặt trên bất kỳ mạng xã hội nào, và không bao giờ chủ động liên lạc với ai qua điện thoại, tin nhắn hay chat.
Còn với những đoạn video trông rất thật, như kịch bản thứ hai — quý vị hãy nhớ một điều: gương mặt quen thuộc trên màn hình ngày nay hoàn toàn có thể là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo. Cách an toàn nhất vẫn là tự tra số điện thoại trên trang chính thức và tự mình gọi đi — chứ đừng dùng số hay đường link mà người lạ đưa cho quý vị.
Muốn tố cáo cho đúng cách
Nhận ra được chiêu lừa là một chuyện — biết cách tố cáo cho đúng nơi, đúng cách, lại là chuyện khác. Vì như đã nói, ngay cả trang web tố cáo cũng có thể bị làm giả.
Để chắc chắn quý vị đang liên lạc với đúng cơ quan chính phủ, cách chắc ăn nhất là: tự tay gõ www.ic3.gov vào ô địa chỉ trên trình duyệt — không bấm vào bất kỳ đường link nào người khác gửi cho quý vị, dù trông có vẻ giống thật đến đâu.
Kẻ gian thường nhái tên miền bằng cách thêm hoặc bớt một chữ cái, hoặc đổi đuôi “.gov” thành đuôi khác. FBI từng phát hiện các trang giả mang tên icc3.live (thừa một chữ “c”) hay ic3a.com (thừa chữ “a” và sai đuôi) — nhìn thoáng qua rất dễ nhầm với ic3.gov thật.
Nếu quý vị tìm qua Google, hãy nhìn kỹ trước khi bấm vào những link được hiển thị đầu danh sách, vì những kết quả đầu tiên có chữ nhỏ “Được tài trợ” hoặc “Sponsored” ở trên — đó là quảng cáo, ai trả tiền cũng mua được vị trí đó, kể cả kẻ lừa đảo. Hãy bỏ qua những kết quả này, và chỉ bấm vào kết quả có địa chỉ kết thúc chính xác bằng chữ “.gov” — không phải “.com”, “.net”, hay bất kỳ đuôi nào khác trông na ná.
Người từ 60 tuổi trở lên cần trợ giúp nộp đơn có thể gọi Đường dây Tư pháp Người cao tuổi của Bộ Tư pháp: 833-372-8311. Cảnh sát địa phương (số không khẩn cấp): Westminster (714) 548-3212, Garden Grove (714) 741-5704, Fountain Valley (714) 593-4485.
Điều đơn giản nhất vẫn hữu ích nhất
Và có lẽ điều hữu ích nhất vẫn là điều giản dị nhất: trước khi chuyển bất cứ đồng nào cho người hứa “giúp lấy lại tiền,” hãy gọi cho con cháu trong nhà kiểm tra giùm.
Với các con, các cháu — thỉnh thoảng chủ động hỏi cha mẹ, ông bà xem gần đây có ai gọi điện “giúp đỡ” gì không, có thể là cách bảo vệ hiệu quả hơn bất kỳ cảnh báo nào.
Nguồn
https://www.ic3.gov/PSA/2026/PSA260720
https://consumer.ftc.gov/consumer-alerts/2026/08/have-you-lost-money-scam-watch-scammers-who-say-they-can-help
https://www.ic3.gov/AnnualReport/Reports/2025_IC3Report.pdf
