Mỹ: Bầu cử giữa kỳ 2026 qua nhận định của truyền thông

by Tim Bui
Mỹ: Bầu cử giữa kỳ 2026 qua nhận định của truyền thông

CHU TẤT TIẾN

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ (Midterm) vào ngày 3/11/2026 đã cho thấy nhiều sự thay đổi quan trọng trong giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn và chủng tộc của người bỏ phiếu.

Sau khi các hãng tin loan báo kết quả, nhiều cơ quan truyền thông đã phổ biến trên mạng những đặc tính liên quan đến kết quả cuộc bầu cử năm nay. Những ghi nhận này rất đáng được theo dõi vì đã cho thấy không chỉ ý thức chính trị hoặc sự nhiệt thành với đảng phái của người bỏ phiếu, mà giới tính, chủng tộc và trình độ học vấn cũng có tầm mức quan trọng trong các cuộc bầu cử.

Các ứng cử viên, nếu chỉ chú tâm quảng bá về mục tiêu và cương lĩnh của đảng mình mà bỏ qua các yếu tố về giới tính hay thành phần xã hội của cử tri, thì có thể sẽ không đạt được kết quả khả quan như mong muốn.

Bài viết này không nhằm mục đích nêu bật sự khác biệt về đảng tính đã đưa đến kết quả của cuộc bầu cử, mà chỉ trình bày những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến việc bỏ phiếu đã được một số cơ quan truyền thông ghi nhận.

Tuy nhiên, vì các cơ quan truyền thông đều là công ty tư nhân và đều đặt nền tảng phổ biến tin tức dựa theo nguyên tắc “Tự do phát biểu,” nên phương pháp định giá (thu thập/phân tích số liệu) của mỗi cơ quan mỗi khác. Do đó, những số liệu được phổ biến công khai trên mạng cũng có thể có một tỷ lệ khác biệt giữa cơ quan này và cơ quan khác, nhưng dĩ nhiên vẫn phải tôn trọng sự thật tối đa trong khả năng truyền thông của mỗi tờ báo, nếu không, sẽ bị tẩy chay khi sự thật được phơi bày không đúng với những điều đã được phổ biến công khai.

Theo The World Data


Trang The World Data (1) tổng hợp số liệu phiếu bầu sớm từ nhiều nguồn, đưa ra những nhận xét sau:

-Về giới tính, phụ nữ đi bầu sớm nhiều hơn nam giới, chiếm 54% so với 44,3% của nam giới.

-Về sắc tộc, tại bốn tiểu bang có công bố số liệu sắc tộc là Georgia, Louisiana, North Carolina và South Carolina, người da trắng chiếm 59,4% số cử tri bầu sớm và người da đen chiếm 28,4%. Riêng tại Texas, cử tri Hispanic chiếm 24% số phiếu bầu sớm.

-Về độ tuổi, tại các tiểu bang có công bố độ tuổi, cử tri từ 65 tuổi trở lên bỏ tới 50,4% số phiếu bầu sớm, trong khi nhóm 18–25 tuổi chỉ chiếm 4,5%. Theo exit poll của NBC News, cử tri 18–29 tuổi chỉ chiếm khoảng 10% tổng số cử tri năm 2026.

Trang này cũng lưu ý rằng các nguồn số liệu dùng những cơ sở tính toán khác nhau, nên không thể so sánh trực tiếp với nhau.

Theo Associated Press


Thông tín xã Associated Press (AP) (2) nhận xét:

-Về sự chọn lựa: Thống kê được ghi nhận từ cuộc thăm dò AP Voter’s Poll với khoảng 80.000 cử tri ở 50 tiểu bang cho thấy giới trẻ năm nay ít ủng hộ đảng Cộng Hòa hơn so với năm 2024. Cụ thể, cử tri dưới 30 tuổi và cử tri người Hispanic không bỏ phiếu hỗ trợ đảng Cộng Hòa nhiều như hai năm trước đây. Thay vào đó, họ quay sang bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ: khoảng 7/10 cử tri dưới 30 tuổi cho biết đã bầu cho ứng cử viên Dân Chủ vào Hạ viện tại địa phương mình, trong khi năm 2024 nhóm tuổi này chia gần đều giữa ông Trump và Phó Tổng thống Kamala Harris. Với cử tri Hispanic, chỉ khoảng 1/3 bầu cho ứng cử viên Cộng Hòa, so với khoảng 4/10 đã bầu cho ông Trump hai năm trước; khoảng 6/10 bầu cho ứng cử viên Dân Chủ.

Tuy nhiên, AP cũng lưu ý rằng chỉ khoảng 1/10 cử tri trong kỳ bầu cử này dưới 30 tuổi, nên ảnh hưởng của sự chuyển dịch nơi giới trẻ có giới hạn.

Theo Circle


Trang mạng Circle (3) nhận xét:

-Về tỷ lệ tham gia của cử tri trẻ: Tỷ lệ đi bầu của thanh niên nam nữ đã đạt mức cao thứ nhì trong lịch sử bầu cử Giữa kỳ trong vòng 30 năm qua. Khoảng 27% giới trẻ đã đi bầu trong cuộc bỏ phiếu năm 2026 — mức kỷ lục cao thứ hai trong 30 năm, chỉ đứng sau năm 2018. Circle ước tính với khoảng 2% sai số, tỷ lệ cử tri trẻ đi bầu thực tế nằm trong khoảng từ 25% đến 29%. Cũng theo dự án NORC Civic Health & Elections Project được Circle dẫn lại, người trẻ chỉ bỏ 11% tổng số phiếu trong kỳ bầu cử này.

Tờ The Guardian


Ghi nhận từ tờ The Guardian (4) cho thấy: 

Cơn “sóng thần” chính trị năm 2026 đã dựa phần lớn vào những lá phiếu của thành phần trẻ.

Trong khi cử tri trên 45 tuổi chia đều giữa hai đảng, thì cử tri từ 18–29 tuổi đã nghiêng hẳn về phía đảng Dân Chủ với biên độ khoảng 35 điểm, bất kể chủng tộc, giới tính, sắc tộc hay trình độ học vấn.

Cử tri trẻ gốc Latino – lực lượng từng bỏ phiếu cho ông Trump với đa số sít sao vào năm 2024 – nay đã quay sang bầu cho đảng Dân Chủ với biên độ từ 10–15 điểm. 

Đáng chú ý, nếu như năm 2024 có tới 63% nam giới trẻ da trắng bỏ phiếu cho ông Trump, thì năm nay có đến 54% đã bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ. Tương tự, phụ nữ trẻ da trắng năm nay cũng chuyển hướng rõ rệt sang phía Dân Chủ. Những con số này đã lật ngược hoàn toàn tình thế so với năm 2024, đến mức phe Cộng Hòa công khai lo ngại trước làn sóng cử tri trẻ nghiêng hẳn về Dân Chủ tại các bang như Florida, Georgia và Nam Carolina.

Tại các tiểu bang chiến địa gồm Florida, Georgia, Iowa, Maine, Michigan, Minnesota, Bắc Carolina, Nebraska, New Hampshire, Nevada, Ohio, Pennsylvania, Texas và Wisconsin, tỷ lệ người trẻ đi bầu tính chung ước đạt 30%.

Kinh tế và việc làm là những vấn đề quan trọng nhất: Hơn một nửa số cử tri trẻ tuổi cho biết kinh tế và công ăn việc làm là điều họ quan tâm nhất, tiếp theo là y tế, tình hình Iran, nhập cư, giáo dục và biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, một số người trẻ được tờ báo phỏng vấn còn nêu các vấn đề cụ thể như chính sách cắt giảm Medicaid hay các vụ trấn áp người nhập cư của cơ quan ICE như những điều khiến họ trăn trở.

Sự trỗi dậy của khuynh hướng Dân chủ Xã hội (Democratic Socialist): Một yếu tố đáng chú ý khác là khuynh hướng Dân chủ Xã hội đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ thành phần cử tri trẻ. Tại Los Angeles – thành phố lớn thứ nhì Hoa Kỳ – cử tri vừa bầu bà Nithya Raman, một ứng cử viên thuộc khuynh hướng này, lên ngôi vị thị trưởng. Như vậy, hai trong ba thành phố lớn nhất nước Mỹ nay do những người theo khuynh hướng Dân chủ Xã hội lãnh đạo. Tại Colorado, nữ luật sư trẻ Melat Asfawosen Kiros, một đảng viên Dân Chủ theo khuynh hướng Dân chủ Xã hội, cũng sẽ vào Hạ viện liên bang với tư cách Dân biểu của Colorado vào đầu năm tới.

Trước đó, vào ngày 4/11/2025, Zohran Mamdani – một thành viên nổi bật của phong trào Dân chủ Xã hội – đã đắc cử Thị trưởng thành phố New York và nhậm chức vào ngày 1/1/2026. Việc một người theo khuynh hướng Dân chủ Xã hội lãnh đạo New York, thành phố đông dân nhất nước Mỹ và là một trong những đô thị nổi tiếng nhất thế giới, đã tạo ra một làn sóng chấn động trong đời sống chính trị Hoa Kỳ. Điều đáng ghi nhận là có tới 75% cử tri New York từ 18–29 tuổi đã bầu cho Zohran Mamdani; theo Circle, đây là khối cử tri ủng hộ ông mạnh nhất trong mọi nhóm tuổi.

Elise Joshi, 26 tuổi, điều hành More Perfect University, một chương trình cấp tiến hoạt động tại các đại học. Trong nhiều tháng qua, chương trình đã mời nhiều ứng cử viên vừa thắng lớn đến các buổi hội luận “Sinh viên đối đầu Tỷ phú” (Students vs. Billionaires Town Halls) tại nhiều trường khắp nước. Khi chương trình ra đời hồi mùa xuân, bà nói với tờ The New York Times rằng chương trình một phần nhằm làm đối trọng với tổ chức Turning Point USA, vốn “không chịu bênh vực quyền lợi của giai cấp lao động” (working-class issues), trong khi cử tri trẻ đang khao khát những ứng cử viên dám làm điều đó.

Joshi chia sẻ: “Chúng tôi đã đến Florida, Maine, North Carolina, và lần nào tôi cũng thấy sự hăng hái của giới trẻ – không chỉ là hăng hái vì một ứng cử viên nào đó, mà là những sinh viên rất ham tìm hiểu về các vấn đề họ đang đối mặt và cách giải quyết, từ y tế, kinh tế cho đến quyền lợi của người chuyển giới. Giới trẻ đang rất tích cực, họ đã chán ngấy sự tham lam của các tập đoàn cũng như tình trạng tham nhũng từ Washington, và họ hoàn toàn sẵn sàng tham gia vào chính trị trên mọi phương diện.”

Nhiều ứng cử viên đắc cử năm nay cũng là những gương mặt trẻ tuổi. Đơn cử như Melat Kiros, 29 tuổi, mới đắc cử Dân biểu liên bang của Colorado, sau khi đánh bại Dân biểu Diana DeGette, người đã giữ ghế này qua 15 nhiệm kỳ, ngay từ vòng bầu sơ bộ hồi tháng Sáu (8). Hay tại Providence, Rhode Island, cử tri đã bầu David Morales – một thanh niên 28 tuổi theo khuynh hướng Dân chủ Xã hội – làm thị trưởng trẻ nhất trong lịch sử thành phố này.

Theo nhận định của tờ The Guardian, trong thời đại mà giới trẻ toàn cầu đang đứng lên chống lại sự tham nhũng của các chính phủ và giành lấy quyền lực thông qua các cuộc bầu cử, đây chính là câu trả lời cho những ai từng thắc mắc khi nào nước Mỹ sẽ chứng kiến làn sóng “nổi dậy” của giới trẻ. Kết quả này cũng đồng thời là một sự phản bác mạnh mẽ đối với số tiền vận động tranh cử khổng lồ của phe Cộng Hòa. Đáng chú ý, dù Elon Musk đã chi gần nửa tỷ đô la để hậu thuẫn đảng Cộng hòa và tấn công các đối thủ – đặc biệt nhắm vào lập trường về vấn đề người chuyển giới như trường hợp của James Talarico tại Texas – thì kết quả cuối cùng là Talarico vẫn chiến thắng áp đảo đối phương với cách biệt gần 50 điểm trong nhóm cử tri từ 18–29 tuổi. Tương tự, theo phân tích exit poll của NBC News được Guardian dẫn lại, bà Gina Hinojosa, Thống đốc tân cử của Texas, được 77% cử tri từ 18–29 tuổi ủng hộ.

Theo NPR


Trang mạng NPR (5) nhận xét:

Sự kiện phe Dân chủ thắng đậm kỳ này sẽ không thể xảy ra nếu không có sự chuyển dòng của các cử tri. Giới trẻ, người Latino, người Mỹ gốc Á, cử tri nam giới và những cử tri độc lập đều đã chuyển hướng sang phía tả. Một trong những nhóm chuyển dịch mạnh nhất là cử tri Latino: so với hai năm trước, người Latino đã dịch chuyển tới 21 điểm sang phe Dân chủ. Tương tự, cử tri Mỹ gốc Á cũng chuyển dịch 21 điểm về phía Dân chủ, nâng mức ủng hộ từ 22 điểm của hai năm trước lên đến 43 điểm.

Riêng với cử tri từ 18–29 tuổi, đảng Dân chủ thắng với cách biệt tới 48 điểm, tức chuyển dịch 34 điểm so với hai năm trước – còn rộng hơn cả cách biệt của ông Barack Obama trong nhóm tuổi này năm 2008. (Con số này của NPR khác với mức 35 điểm của Circle vì hai bên dựa trên hai bộ dữ liệu khác nhau.) Tuy vậy, cử tri trẻ chỉ chiếm 11% tổng số cử tri trong kỳ bầu cử này.

Riêng đối với cử tri da trắng, đảng Dân chủ năm nay đã hòa với đảng Cộng hòa – thành tích tốt nhất của họ trong nhiều năm. Để thấy điều này đáng kể đến mức nào: trong các cuộc bầu cử tổng thống, đảng Dân chủ chưa từng thắng nhóm cử tri này kể từ năm 1964. Kể từ đó đến nay, đảng Dân chủ chỉ có vài lần tiến rất gần đến nhóm cử tri da trắng: vào các năm 1992 và 1996 khi Bill Clinton chỉ thua 2 điểm trong cả hai kỳ bầu cử tổng thống, và trong kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2006 khi đảng Cộng hòa chỉ thắng Dân chủ đúng 4 điểm.

NPR cũng ghi nhận đảng Dân chủ thắng cử tri nam giới với cách biệt 2 điểm, lần đầu tiên kể từ năm 2008, trong khi phụ nữ nghiêng về Dân chủ tới 19 điểm. Đảng Cộng hòa chỉ giành được 38% phiếu của cử tri độc lập, mức thấp nhất ít nhất kể từ năm 1998.

Theo Firstpost


Trang mạng Firstpost (6) nêu lên những đặc điểm nổi bật trong cuộc bầu cử năm 2026:

Tại Georgia, nữ chính trị gia da đen thuộc đảng Dân chủ, Keisha Lance Bottoms, đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào ghế Thống đốc. Tại Ohio, lần đầu tiên trong vòng 20 năm qua, đảng Dân chủ mới giành lại ghế Thống đốc. Đặc biệt tại Texas – nơi đảng Cộng hòa từng giữ vững làm thành trì trong nhiều thập niên – nay đã chuyển giao cho phe Dân chủ khi James Talarico đánh bại Ken Paxton để chiếm ghế Thượng viện, và Dân biểu Tiểu bang Gina Hinojosa đã đắc cử Thống đốc sau khi vượt qua vị Thống đốc 3 nhiệm kỳ Greg Abbott. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên một phụ nữ gốc Latino đắc cử Thống đốc tại Texas, đánh dấu cột mốc lịch sử khi kể từ năm 1994 chưa từng có ứng cử viên Dân chủ nào thắng một cuộc bầu cử toàn tiểu bang tại đây.

Tại tiểu bang Iowa, ứng cử viên Dân chủ Josh Turek đã đánh bại đối thủ Cộng hòa Ashley Hinson để chiếm lấy chiếc ghế Thượng viện từ vị trí của Thượng nghị sĩ Joni Ernst (không ra tái tranh cử). Ông Josh Turek vốn là một vận động viên bóng rổ Paralympic ngồi xe lăn và là dân biểu bang Iowa kể từ năm 2023. Cùng lúc đó, ứng cử viên Rob Sand cũng đánh bại Zach Lahn để trở thành Thống đốc, thay thế cựu Thống đốc Cộng hòa Kim Reynolds (người không tái cử) – qua đó chấm dứt giai đoạn chiếc ghế Thống đốc Iowa thuộc về đảng Cộng hòa kể từ năm 2011.

Tại Nevada, theo AP (7), Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang Aaron Ford (Dân chủ) đã đánh bại Thống đốc đương nhiệm Joe Lombardo, trở thành Thống đốc da đen đầu tiên của tiểu bang này. Trong khi đó, tại Ohio, quyền lãnh đạo ghế Thống đốc cũng sẽ về tay bà Amy Acton (Dân chủ), Thống đốc Dân chủ đầu tiên của Ohio kể từ năm 2007.

Trên đây là một số dữ kiện tổng quát về kết quả của cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026, được ghi nhận từ các cơ sở truyền thông tư nhân nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo đến cộng đồng. 

Các số liệu và chi tiết chính thức, chuẩn xác nhất sẽ tiếp tục được các cơ quan chính phủ công bố trong thời gian tới.

Chu Tất Tiến

Tham khảo: 

(1) https://theworlddata.com/midterm-election-voter-turnout-in-us/

(2) https://apnews.com/article/midterms-trump-election-2026-democracy-economy-congress-young-voters-688773185f71690b00847726efbf045a
(3) https://circle.tufts.edu/2026-election
(4) https://www.theguardian.com/us-news/2026/nov/07/youth-vote-turnout-midterm-elections
(5) https://www.npr.org/2026/11/04/nx-s1-6028080/voter-polls-midterms-demographics
(6) https://www.firstpost.com/explainers/midterm-election-results-which-states-went-from-red-to-blue-14057790.html
(7) https://www.hawaiinewsnow.com/2026/11/04/democrat-aaron-ford-defeats-republican-incumbent-become-nevadas-first-black-governor/
(8) https://www.cpr.org/2026/06/30/colorado-district-1-primary-election-2026-results/

Cùng một tác giả: https://www.toiyeutiengnuoctoi.com/category/tac-gia/q-to-z/chu-tat-tien/

You may also like

Verified by MonsterInsights