Một tiến trình lừa đảo tinh vi đang diễn ra trên không gian mạng: Kẻ xấu tiếp cận bạn qua ứng dụng hẹn hò, xây dựng lòng tin bằng những đoạn trò chuyện vô cùng tự nhiên, gửi ảnh chân dung ưa nhìn, thậm chí gọi video với gương mặt hoàn hảo nhờ nhu liệu lọc hình ảnh. Sau đó, họ hướng dẫn bạn đầu tư vào một trang web tiền mã hóa “bảo đảm sinh lời”. Liệu bạn có nghi ngờ khi mọi thứ trông quá thật?
Đó chính là kịch bản lừa đảo đang gây rúng động tại Hoa Kỳ, nơi tổn thất từ các vụ lừa đảo tiền mã hóa đang tăng vọt với mức độ chóng mặt.
Những con số biết nói từ Tường trình của FBI
Theo thông tin chính thức từ Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI), tổng thiệt hại từ các vụ gian lận và tội phạm liên quan đến tiền mã hóa tại quốc gia này đã tăng mạnh 66% so với năm trước, chạm mốc 11,37 tỷ Mỹ kim. Trong số đó, các kế hoạch dụ dỗ nạn nhân đến những trang web đầu tư giả mạo thông qua mạng xã hội và ứng dụng hẹn hò chiếm tới khoảng 60% tổng số tiền bị mất, tương đương 7,2 tỷ Mỹ kim.
Làm sao tội phạm có thể tạo dựng được niềm tin lớn đến thế? Câu trả lời nằm ở sự bùng nổ của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Công nghệ này không chỉ giúp chúng soạn thảo những đoạn hội thoại tự nhiên bằng nhiều ngôn ngữ, xóa bỏ rào cản từ ngữ lỗi chính tả trước đây, mà còn cho phép thay đổi diện mạo qua các bộ lọc AI. Thậm chí, chúng còn kết hợp AI với tài liệu danh tính bị đánh cắp để vượt qua hệ thống kiểm tra chính chủ của các sàn giao dịch.
Vết cắt từ một câu chuyện có thật
Trường hợp của một người phụ nữ sống tại tiểu bang Massachusetts là một ví dụ điển hình. Qua ứng dụng hẹn hò Tinder, bà quen một người đàn ông tự xưng là Martin – một cố vấn tài chính tài ba. Martin liên tục đưa ra những lý do như phải đi thuyết trình tại Florida để từ chối gặp mặt trực tiếp. Dù chưa từng gặp gỡ ngoài đời, lòng tin được vun đắp qua mạng đã khiến người phụ nữ này chuyển khoản tổng cộng 500.000 Mỹ kim loại tiền stablecoin Tether vào một nền tảng đầu tư do Martin giới thiệu.
Kết quả thật cay đắng: Toàn bộ số tiền biến mất vì trang web đó hoàn toàn là giả mạo. Khi nạn nhân muốn rút tiền, những kẻ lén lút này sẽ viện cớ yêu cầu nộp thêm các khoản thuế, lệ phí rồi cắt đứt liên lạc.
Vì sao tội phạm chuộng Stablecoin?
Nghiên cứu cho thấy các tổ chức tội phạm đặc biệt ưu ái các loại tiền ổn định (stablecoin) như Tether thay vì các đồng tiền mã hóa có giá thả nổi khác. Ông Jason Tower, chuyên gia cao cấp tại Tổ chức Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm Có tổ chức Xuyên quốc gia, giải thích: “Các băng nhóm muốn sử dụng stablecoin vì chúng giúp tránh được sự biến động giá. Nếu sử dụng các đồng tiền không neo giá vào đồng Mỹ kim, chúng sẽ phải gánh chịu rủi ro từ sự trồi sụt của thị trường.”
Đầu sỏ từ Đông Nam Á và những góc khuất
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã truy tố hai công dân Trung Quốc với cáo buộc quản trị một trung tâm lừa đảo tại vùng biên giới Myanmar và đang tìm cách mở rộng quy mô sang Campuchia. Cơ quan chức năng đã tịch thu hơn 700 triệu Mỹ kim tiền mã hóa nghi vấn cùng hơn 500 trang web đầu tư giả mạo.
Đáng chú ý, các tập đoàn tội phạm này lừa gạt người lao động đến Đông Nam Á bằng những lời hứa hẹn về công việc kỹ thuật có mức lương cao. Khi miếng mồi ngon sập xuống, chúng tịch thu Thẻ Căn cước, sổ thông hành, giam cầm và cưỡng bức họ phải thực hiện các hành vi lừa đảo nhắm vào người dân Hoa Kỳ. Chúng chuẩn bị sẵn các kịch bản để mạo danh nhân viên ngân hàng lớn như JPMorgan hay thậm chí là cảnh sát New York.
Không riêng gì Hoa Kỳ, vấn đề này cũng đang lan rộng tại châu Á. Tại Nhật Bản, Cơ quan Cảnh sát Quốc gia thông báo số vụ lừa đảo đặc biệt liên quan đến chuyển tiền mã hóa đã tăng vọt lên 1.213 vụ, gấp khoảng 10 lần so với năm trước, gây thiệt hại hơn 19 tỷ Yên (khoảng 118 triệu Mỹ kim).
Cẩn thận thì hơn
Chủ đề “lừa đảo heo quay” (pig-butchering scam) hay lừa đảo tình cảm đầu tư đã trở thành quá tinh vi trên mạng. Nhiều ý kiến từ các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng công nghệ AI khiến ngay cả những người cẩn thận nhất cũng có thể sập bẫy.
Họ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tin theo các lời mời gọi đầu tư từ người lạ trên mạng, luôn kiểm tra kỹ chứng nhận pháp lý của các sàn giao dịch và tuyệt đối không chuyển tiền stablecoin vào các địa chỉ ví cá nhân không rõ nguồn gốc. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần lập tức thông báo và liên lạc với cơ quan an ninh hoặc FBI để kịp thời chặn đứng hành vi tẩu tán tài sản.
Nguồn tham khảo:
- Tường trình về tội phạm mạng của FBI: https://www.fbi.gov/news/press-releases/cryptocurrency-and-ai-scams-bilk-americans-of-billions
- Báo cáo dữ liệu từ Chainalysis: https://www.chainalysis.com/blog/crypto-scams-2026/
- Phân tích xu hướng lừa đảo từ Sumsub: https://sumsub.com/blog/top-crypto-scams/
