Ngày 4 Tháng Chín, triển lãm Weaving a Day, Mourning a Life khai mạc tại apexart, một tổ chức nghệ thuật đương đại phi lợi nhuận ở Lower Manhattan, New York, do curator Minh Hiếu Nguyễn, còn được biết đến với tên Dala Nguyễn, thực hiện.
Triển lãm đưa vào gallery câu chuyện nghề dệt của cộng đồng Nùng An ở Phúc Sen, nay thuộc xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng. Triển lãm mở cho công chúng từ ngày 5 Tháng Chín đến 24 Tháng Mười.
Dự án của Dala Nguyễn đứng đầu 747 đề án gửi đến NYC Open Call 2026–27 của apexart, sau hơn 36,000 lượt chấm của một hội đồng quốc tế. Điểm khởi đầu của triển lãm là một tập quán gắn với mẹ chồng và nàng dâu trong cộng đồng Nùng An ở Phúc Sen.
Theo giới thiệu của apexart, mẹ chồng nàng dâu ở cộng đồng này dệt trên hai khung cửi riêng, mỗi ngày thêm một hoa văn khác. Công việc ấy kéo dài qua nhiều năm. Khi mẹ chồng qua đời, phần vải họ đã dệt được dùng làm y phục trong tang lễ. Hết thời gian để tang, vải được nhuộm chàm và lại được dùng trong đời sống thường ngày.
Vải vì thế đi qua nhiều chặng của một gia đình: được dệt trong những ngày bình thường, xuất hiện trong lúc tiễn một người qua đời, rồi trở lại với cuộc sống của người ở lại. Chính câu chuyện ấy tạo nên tên triển lãm Weaving a Day, Mourning a Life — có thể hiểu là “Dệt một ngày, thương nhớ một đời.”
Dala Nguyễn là một nghệ sĩ và curator người Mường sống tại London. Weaving a Day, Mourning a Life là dự án curator đầu tiên của anh tại apexart. Thay vì dựng lại một “làng nghề Việt Nam” giữa New York, triển lãm tập trung vào những người làm ra tấm vải và những gì xảy ra với nó trong đời sống của người Nùng An tại Phúc Sen.
Tại apexart, câu chuyện Phúc Sen được kể bằng nhiều hình thức. Ảnh chụp theo những bàn tay, khung cửi và quá trình biến đổi của vải; phim tài liệu ghi lại người dệt trong đời sống; âm thanh thu tại Phúc Sen đưa tiếng khung cửi và không gian làng vào gallery; còn một sắp đặt bằng vải chàm và sợi được đặt giữa phòng để người xem có thể đi quanh thay vì chỉ đứng nhìn từ xa.
Khoảng cách giữa gallery ở New York và ngôi làng ở Cao Bằng cũng được chính dự án đặt ra. Bộ phim hai kênh ở trung tâm triển lãm được thực hiện qua quá trình điền dã tại Phúc Sen, trong khi Dala Nguyễn không trực tiếp đến làng. Ngày 3 Tháng Mười, apexart sẽ tổ chức một buổi chiếu phim và thảo luận mang tên Who Holds the Thread, xoay quanh câu hỏi ai ghi lại một truyền thống đang sống và cộng đồng được kể đến có thể giữ tiếng nói của mình như thế nào.
Từ Phúc Sen đến New York là một quãng đường rất xa, nhưng điều triển lãm mang theo lại bắt đầu từ một việc nhỏ và quen thuộc: người này ngồi vào khung cửi sau người kia, ngày này nối ngày khác. Một đời người có thể khép lại, nhưng những gì đôi tay đã dệt nên vẫn còn tiếp tục sống trong đời sống của người ở lại.
Nguồn
https://apexart.org/nyc/26results.php
https://apexart.org/Nguyen-essay.php
