Đối với hầu hết các nhà vật lý học, Vụ Nổ Lớn (Big Bang) là câu trả lời tiêu chuẩn cho sự khởi nguồn này. Tuy nhiên, vũ trụ học vẫn có những góc nhìn khác. Một trong số đó là thuyết vũ trụ Ekpyrotic.
Để hiểu vì sao các nhà khoa học lại tìm kiếm một giả thuyết mới, chúng ta hãy xem xét mô hình vũ trụ học căn bản hiện tại, được gọi là mô hình Lambda-CDM (ΛCDM).
- Trong mô hình ΛCDM, sự bằng phẳng đáng kể của Vũ trụ đòi hỏi một thời kỳ diễn ra sự “lạm phát” rất nhanh chóng.
- Giai đoạn lạm phát này làm phẳng đi một số biến đổi về mật độ và nhiệt độ ở thời kỳ sơ khai.
- Mặc dù không có bằng chứng trực tiếp cho quá trình lạm phát này hoặc nguyên nhân có thể gây ra nó, mô hình này giải thích rất gọn gàng nhiều khía cạnh phức tạp của Vũ trụ mà chúng ta đang thấy.
- Mô hình này hoàn toàn phù hợp với các quan sát khoa học hiện tại.
Tuy nhiên, thuyết vũ trụ Ekpyrotic lại mang đến một cách suy nghĩ hoàn toàn khác biệt. Tiếng “ekpyrotic” nghe có vẻ giống như một mẫu vật bạn tìm thấy trong đĩa Petri, nhưng thực chất nó lại là một ý tưởng thay thế cho mô hình ΛCDM.
- Theo thuyết Ekpyrotic, thời gian không hề có điểm bắt đầu.
- Vụ Nổ Lớn được thay thế bằng một “cú nảy” (bounce) qua lại giữa hai “màng” (branes).
- Các màng này được định nghĩa là những thế giới ba chiều nằm trong một không-thời gian năm chiều.
- Cấu trúc của Vũ trụ hiện tại đã được quyết định từ trước cú nảy này, nhờ đó nhu cầu về quá trình lạm phát được loại bỏ.
- Hơn nữa, thuyết này tránh được sự bất tiện của “điểm kỳ dị” (singularity) trong vũ trụ học tiêu chuẩn, tức là thời điểm mà toàn bộ Vũ trụ bị nghiền nát thành một điểm duy nhất trước khi phát nổ trong Vụ Nổ Lớn.
Vậy thuyết Ekpyrotic có phải là một bức tranh hoàn hảo không? Câu trả lời ngắn gọn là không. Dưới đây là những trở ngại lớn của giả thuyết này:
- Thuyết này dường như tạo ra các hạt mang năng lượng âm, và những hạt này sẽ phá hủy Vũ trụ.
- Ngoài ra, có những khác biệt lớn trong các dự đoán của thuyết Ekpyrotic so với mô hình ΛCDM.
- Một trong số đó là hình thức của nền sóng hấp dẫn, tức là những gợn sóng ngẫu nhiên trong không-thời gian có thể do lực của Vụ Nổ Lớn gây ra.
- Sự phân bố của các thiên hà cũng là một điểm khác biệt rõ ràng giữa hai mô hình.
- Thêm vào đó là sự tồn tại của những hạt được gọi là “hạt ma” (ghost particles) theo dự đoán của Ekpyrotic.
Dưới góc nhìn từ cộng đồng khoa học và các cuộc thảo luận trên những nền tảng mạng xã hội, mô hình truyền thống vẫn đang giữ vị thế vững chắc.
- Hiện tại, không có bằng chứng quan sát thực tế nào ủng hộ thuyết Ekpyrotic vượt lên trên vũ trụ học ΛCDM.
- Vì vậy, dù đây là một lựa chọn thay thế đầy hấp dẫn, mô hình Vụ Nổ Lớn của vũ trụ học vẫn là thuyết được các nhà vật lý học chấp nhận nhiều nhất hiện nay.
- Giả thuyết này cũng có mối liên hệ mật thiết với thuyết vũ trụ tuần hoàn, gợi ý rằng vũ trụ liên tục trải qua quá trình thu hẹp rồi nảy lại mở rộng, bao gồm toàn bộ lịch sử trong quá khứ lẫn tương lai.
- Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều cộng đồng nghiên cứu cũng thường xuyên thảo luận và phân tích chéo lý thuyết này cùng với các góc nhìn triết học và khoa học giữa phương Đông và phương Tây.
Nguồn tham khảo:
[1] Wikipedia – Ekpyrotic universe: https://en.wikipedia.org/wiki/Ekpyrotic_universe
[2] Thảo luận trên Facebook – Nhóm The Poet’s Path: https://www.facebook.com/groups/thepoetspath/posts/4457620681175372/
[3] BBC Science
