HÀ GIANG
Có lẽ phần lớn cư dân không mấy khi nghĩ đến Midway City Sanitary District — cho đến khi rác không được thu gom, đường cống bị nghẹt, hay hóa đơn hàng tháng tăng lên.
Thế nhưng cơ quan công quyền nhỏ này lại đảm trách một số dịch vụ thiết yếu nhất trong đời sống hàng ngày của người dân ở Westminster và Midway City. Hội đồng Quản trị gồm năm thành viên dân cử giám sát hoạt động thu gom và xử lý rác, hệ thống cống, cùng ngân sách, cơ sở hạ tầng và kế hoạch dài hạn cần thiết để duy trì những dịch vụ này.
Mark Nguyễn tham gia Hội đồng Quản trị năm 2021, khi được bổ nhiệm để hoàn tất nhiệm kỳ còn lại của một ghế bị khuyết. Ông đắc cử một nhiệm kỳ bốn năm vào năm 2022 và hiện đang ra tranh cử một nhiệm kỳ nữa trong cuộc bầu cử tháng Mười Một, 2026.
Là một kỹ sư phần mềm chuyên về quản trị cơ sở dữ liệu, Mark Nguyễn cũng từng làm việc trong ngành ngân hàng vào giai đoạn đầu sự nghiệp. Trong cuộc trò chuyện, ông nói khá nhiều về một lãnh vực đã trở thành trọng tâm trong thời gian ông phục vụ tại Hội đồng Quản trị: tài chánh và chiến lược đầu tư của cơ quan. Ông cũng đề cập đến việc giữ giá thu gom rác ở mức thấp, mua thêm bất động sản để chuẩn bị cho nhu cầu mở rộng trong tương lai, duy trì hệ thống cống đã cũ, và đáp ứng những quy định ngày càng phức tạp của California về rác và tái chế.
Một số đề tài này rất dễ chìm vào những thuật ngữ về bảng cân đối tài chánh, quỹ đầu tư và quy định của tiểu bang. Vì vậy, tôi bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản hơn: Một thành viên Hội đồng Quản trị Midway City Sanitary District thực sự làm gì — và tại sao cư dân nên quan tâm ai là người ngồi trong hội đồng này?
Sau đây là cuộc trò chuyện của Hà Giang với Mark Nguyễn dành cho tạp chí Tôi Yêu Tiếng Nước Tôi.
————————————
HÀ GIANG (TYTNT): Xin ông cho biết ông đang tranh cử chức vụ nào, công việc của chức vụ này là gì và hoạt động như ra sao?
MARK NGUYỄN: Tôi đang ra tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào chức vụ thành viên Hội đồng Quản trị Midway City Sanitary District, phục vụ Thành Phố Westminster và Midway City thuộc Orange County.
TYTNT: Ông có thể nói rõ hơn về chức vụ này không?
MARK NGUYỄN: Midway City Sanitary District có năm thành viên Hội đồng Quản trị. Cơ quan này phụ trách chất thải rắn, tức là rác, và hệ thống cống của hai cộng đồng Midway City và Westminster. Chúng tôi phụ trách rác của cư dân, doanh nghiệp, các khu mobile home và chung cư. Chúng tôi cũng phụ trách toàn bộ hệ thống cống bên dưới hai cộng đồng này. Vai trò của thành viên Hội đồng Quản trị là đại diện cho người dân. Có năm thành viên, về căn bản đại diện cho khoảng 100,000 người trong hai cộng đồng để thực hiện nhiệm vụ: thu gom rác, giữ thành phố sạch sẽ và chăm lo cơ sở hạ tầng hệ thống cống.
TYTNT: Theo tôi, dường như không có nhiều người hiểu cụ thể chức vụ này làm những gì. Ông có thể cho một vài thí dụ không?
MARK NGUYỄN: Điều đầu tiên mà hầu hết mọi người biết là chúng tôi thu gom rác.
TYTNT: Vâng, nhưng sau khi rác được lấy khỏi nhà dân thì rác đi đâu?
MARK NGUYỄN: California có một quy định, Senate Bill 1383, yêu cầu các gia đình và doanh nghiệp phân loại rác hữu cơ — cây cối, thức ăn thừa, cỏ và cành cây cắt tỉa cùng những vật liệu hữu cơ khác — vào thùng màu xanh lá cây, và tách riêng những thứ có thể tái chế như lon nhôm, giấy, nhựa và các vật liệu tương tự. Tỷ lệ người dân phân loại rác trong khu vực của chúng tôi thực ra rất tốt, nhưng bao giờ cũng có một tỷ lệ nhỏ không phân loại. Số rác đó được chở đến bãi chôn lấp của Orange County, rồi con người và máy móc tiếp tục phân loại. Robot làm một phần công việc — chẳng hạn nhận diện chai nhựa có thể tái chế và nhặt chúng ra — nhưng vẫn cần con người. Những gì có thể chôn tại bãi rác thì được chôn ở đó.
TYTNT: Vậy đó là những vật liệu hữu cơ, đúng không?
MARK NGUYỄN: Đúng. Trước đây chúng ta chôn tất cả mọi thứ. SB 1383 yêu cầu người dân California phân loại rác để những vật liệu có thể tái chế được đưa đi tái chế và giảm lượng rác phải chôn lấp.
Một phần khác trong công việc của chúng tôi là bảo trì hệ thống cống. Mỗi khi quý vị xả nước bồn cầu hoặc tắm, nước chảy xuống hệ thống cống. Chúng tôi phụ trách cơ sở hạ tầng của hệ thống này. Nếu có tình trạng tràn nước thải, chúng tôi phải giải quyết. Chúng tôi làm vệ sinh định kỳ, phun thuốc diệt gián và chuột. Nếu có tình trạng sinh vật gây hại, chúng tôi giải quyết. Nếu đường cống bị nghẹt, chúng tôi kiểm tra bằng camera, robot hoặc thậm chí cho người xuống kiểm tra. Chúng tôi có các trạm bơm trong hệ thống cống ở cả hai cộng đồng. Nước thải về căn bản chảy xuống theo trọng lực, vì vậy nếu cần bơm nước thải lên cao hoặc sang một đường ống lớn hơn, chúng tôi thực hiện việc đó và bảo trì những máy bơm lớn. Chúng tôi cũng có các cơ sở dành cho xe rác, thợ máy và tài xế xe rác để cung cấp dịch vụ.
TYTNT: Thành viên Hội đồng Quản trị có phải là một chức vụ toàn thời gian không?
MARK NGUYỄN: Không, đây là chức vụ bán thời gian. Chúng tôi có hai cuộc họp công khai chính thức mỗi tháng, cộng thêm các phiên họp kín khi cần. Những phiên họp kín thường liên quan đến thương lượng với công đoàn, các vụ kiện chống lại chúng tôi, hoặc những cuộc thương lượng chưa thể công khai. Mỗi cuộc họp công khai có thể kéo dài từ một đến ba giờ, và chúng tôi thường họp với nhân viên trước đó để xem xét chương trình nghị sự và các vấn đề sẽ bàn. Như vậy tổng cộng khoảng bốn đến sáu cuộc họp mỗi tháng.
TYTNT: Ngân sách của Midway City Sanitary District lớn đến mức nào?
MARK NGUYỄN: Ngân sách của cơ quan vào khoảng $20 triệu đến $30 triệu mỗi năm.
TYTNT: Cơ quan có duy trì một khoản thặng dư hoặc quỹ dự trữ không?
MARK NGUYỄN: Chúng tôi luôn có tiền dự phòng trong trường hợp xảy ra tình trạng tràn nước thải hoặc một chiếc xe bị hư. Đó là tiền dự trữ, nhưng một phần cũng là thu nhập hoạt động. Tôi đã cùng tổng giám đốc và nhân viên thúc đẩy việc đa dạng hóa danh mục đầu tư của cơ quan. Chúng tôi đưa một phần số tiền đó vào những tài khoản có mức sinh lời cao hơn, chẳng hạn CAMP và California CLASS. Chúng tôi không đưa toàn bộ tiền vào đó mà đa dạng hóa để có mức lợi tức tốt hơn.
Chúng tôi không có nợ. Chúng tôi đã thanh toán nghĩa vụ hưu bổng. Tôi phải ghi nhận công sức của nhân viên và Hội đồng Quản trị. Chúng tôi đã làm rất tốt trong việc đa dạng hóa danh mục đầu tư và tận dụng những cơ hội khi thị trường thuận lợi.
Chúng tôi dùng số tiền có thêm để cải thiện cơ sở hạ tầng hệ thống cống. Chúng tôi mở rộng trụ sở — diện tích tòa nhà tăng gấp đôi — và thực hiện nhiều dự án nhằm cải thiện đời sống cộng đồng. Đồng thời, mức phí thu gom rác của chúng tôi thuộc hàng thấp nhất Orange County.
TYTNT: Thấp là bao nhiêu?
MARK NGUYỄN: Khoảng $20.12 một tháng.
TYTNT: Như vậy là rất thấp. Chẳng hạn so với Long Beach, đúng không?
MARK NGUYỄN: Đúng, so với Long Beach, hay chẳng hạn Fountain Valley và Huntington Beach, mức phí của chúng tôi thấp hơn đáng kể.
TYTNT: Ông nói cơ quan được điều hành bởi năm thành viên Hội đồng Quản trị. Vậy ai giám sát các thành viên này, và ai thực sự điều hành công việc hàng ngày của cơ quan?
MARK NGUYỄN: Năm thành viên Hội đồng Quản trị do cử tri bầu, vì vậy cuối cùng chúng tôi chịu trách nhiệm trước những cư dân mà mình đại diện. Hội đồng đề ra chính sách và giám sát hoạt động của cơ quan. Tổng giám đốc do Hội đồng tuyển dụng và báo cáo với Hội đồng; ông ấy phụ trách hoạt động hàng ngày và nhân viên của cơ quan.
TYTNT: Ông bắt đầu tham gia Midway City Sanitary District vào năm 2021 như thế nào?
MARK NGUYỄN: Năm 2018, tôi tình nguyện làm thành viên Ủy ban Quy hoạch Thành phố Westminster. Đến năm 2021, một thành viên Hội đồng Quản trị trước đó qua đời. Bà còn khoảng một năm rưỡi trong nhiệm kỳ, vì vậy họ thông báo để những người quan tâm nộp đơn. Tôi nộp đơn và được bốn thành viên còn lại bổ nhiệm. Cuối năm 2022, tôi phải ra tranh cử.
TYTNT: Như vậy ông đã phục vụ bao nhiêu nhiệm kỳ?
MARK NGUYỄN: Tôi đã phục vụ một nhiệm kỳ, cộng với một năm rưỡi được bổ nhiệm. Đây sẽ là nhiệm kỳ thứ hai của tôi.
TYTNT: Ông thích điều gì trong công việc thành viên Hội đồng Quản trị? Rõ ràng ông thích công việc này, nếu không ông đã không ra tranh cử thêm một nhiệm kỳ nữa.
MARK NGUYỄN: Tôi thích cảm giác mình có thể tạo ra sự khác biệt. Chẳng hạn, tôi đã thúc đẩy việc đa dạng hóa danh mục tài chánh và gia tăng tài sản của cơ quan. Số tiền lãi kiếm thêm được, chúng tôi đưa trở lại phục vụ cộng đồng. Chúng tôi cải thiện cơ sở hạ tầng, mở rộng và hiện đại hóa trụ sở. Tôi cũng thúc đẩy việc mua thêm bất động sản cho cơ quan. Bất động sản — đất đai và các tòa nhà thương mại — ở Orange County rất khó mua và rất đắt. Sau hai năm, chúng tôi vừa hoàn tất thủ tục mua một khu đất mà trong tương lai sẽ dùng để chứa thêm xe rác hoặc các thiết bị khác. Chúng tôi vẫn đang tìm kiếm thêm bất động sản để mở rộng diện tích vì trong tương lai sẽ cần thêm chỗ cho thiết bị.
TYTNT: Xin ông cho biết đôi chút về quá trình nghề nghiệp của mình.
MARK NGUYỄN: Về nghề nghiệp, tôi là kỹ sư phần mềm. Tôi chuyên về quản trị cơ sở dữ liệu.
TYTNT: Ông làm công việc này được bao lâu rồi?
MARK NGUYỄN: Tôi làm kỹ sư phần mềm được 25 năm.
TYTNT: Tôi có thể hỏi ông bao nhiêu tuổi không?
MARK NGUYỄN: Năm nay tôi 56 tuổi.
TYTNT: Tại sao người dân Westminster và Midway City nên một lần nữa bỏ phiếu cho ông?
MARK NGUYỄN: Vì tôi mang lại giá trị cho cơ quan bằng cách nhìn về phía trước và thực sự muốn làm cho cộng đồng trở thành một nơi tốt đẹp hơn cho mọi người. Tôi muốn giữ mức phí thấp, và kết quả đã cho thấy điều đó. Mức phí của chúng tôi thuộc hàng thấp nhất Orange County. Chúng tôi cung cấp dịch vụ rất tốt. Gần đây chúng tôi nhận được ba giải thưởng: District Transparency Certificate of Excellence, Orange County Taxpayers Association Rose Award và SDRMA Innovation Award.
Những giải thưởng này không phải tự nhiên mà có. Chúng tôi làm việc rất tích cực cùng nhân viên để bảo đảm mọi người hiểu rõ mục tiêu và điều chúng tôi muốn hướng tới trong tương lai: tài chánh ổn định, không nợ và cung cấp dịch vụ tốt cho cộng đồng. Đồng thời, chúng tôi cũng muốn chú ý đến tất cả những quy định mới từ Sacramento và trách nhiệm bảo vệ môi trường.
TYTNT: Nếu tái đắc cử, mục tiêu của ông trong nhiệm kỳ tới là gì?
MARK NGUYỄN: Mục tiêu của tôi trong nhiệm kỳ tới là tiếp tục tìm kiếm thêm bất động sản để cơ quan có thể mua thêm đất hoặc các tòa nhà thương mại, có chỗ chứa thêm thiết bị như xe rác. Tôi cũng muốn tiếp tục đa dạng hóa danh mục đầu tư để duy trì sự ổn định tài chánh vững chắc. Quan trọng nhất là giữ mức phí thấp và vừa túi tiền của cả cộng đồng.
TYTNT: Tôi thấy một điều khá thú vị: chuyên môn của ông là kỹ thuật phần mềm, nhưng đóng góp của ông cho cơ quan lại thiên nhiều về đầu tư tài chánh. Ông giải thích điều này như thế nào?
MARK NGUYỄN: Trước khi chuyển sang kỹ thuật phần mềm, ngay sau khi tốt nghiệp đại học tôi thực ra đã làm trong ngành ngân hàng. Tôi làm ngân hàng một số năm trước khi chuyển sang kỹ thuật phần mềm.
TYTNT: Chúng ta đã nói khá nhiều về những con số, rác và đường cống. Nhưng ông còn có một khía cạnh khác — ông rất thích làm thơ, và tôi đã đọc một số bài thơ giàu chất suy tư của ông. Thơ có ý nghĩa như thế nào đối với ông?
Một trong những bài thơ của Mark Nguyễn
MARK NGUYỄN: Thơ là một phương tiện để tôi bày tỏ khía cạnh sáng tạo của mình, nhưng với tôi, thơ còn nhiều hơn thế. Đó là nơi cảm xúc của tôi có thể tự do cất tiếng, nơi tình yêu, nỗi nhớ, mất mát, ký ức và hy vọng có thể tìm được ngôn ngữ riêng. Qua thơ, tôi có thể mang hình hài đến cho những cảm xúc thường quá sâu, hoặc quá lặng lẽ, để có thể diễn tả bằng những lời thông thường.
Những bài thơ giúp tôi lưu giữ những khoảnh khắc trước khi chúng chìm vào ký ức: một lần đi dạo bên biển, một tách trà, tiếng mưa, nỗi đau của sự vắng mặt, sự dịu dàng trong ánh mắt của một người, hay tình yêu bền bỉ tôi dành cho những người không còn ở bên mình. Thơ trở thành một nơi để tôi ghi nhớ, chữa lành và trân trọng những gì đã chạm đến trái tim mình.
Thơ cũng là một cách để tôi nhìn vào bên trong chính mình. Nhiều bài thơ của tôi đặt ra những câu hỏi về căn tính, thời gian, tâm hồn, và ý nghĩa của việc yêu mà không chiếm hữu hay mong cầu. Khi viết, tôi không chỉ sáng tạo; tôi còn khám phá những phần của chính mình có thể đã ẩn khuất, chờ đợi, hay ngủ yên đâu đó bên dưới cái tên của mình.
Với tôi, thơ vừa là chốn nương náu, vừa là sự khai mở. Thơ cho tôi một không gian thiêng liêng để biến im lặng thành ý nghĩa, nỗi buồn thành cái đẹp, và những khoảnh khắc thoáng qua thành điều còn lại. Qua thơ, tôi không chỉ miêu tả cuộc sống — tôi lắng nghe nó, cảm nhận nó thật sâu, rồi trao lại những cảm nhận ấy bằng ngôn từ.
TYTNT: Cảm ơn ông đã dành thì giờ cho cuộc phỏng vấn.
