Một thông báo chính thức ban hành hôm thứ Hai (21/09/2026) cho biết chính quyền Trung Quốc đã quyết định khai trừ ông Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia) và ông Lưu Zhenli (Liu Zhenli) ra khỏi Đảng Cộng sản cũng như lực lượng quân đội. Các cáo buộc chính được đưa ra bao gồm hành vi bất trung, tham nhũng và vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng.
Trương Hựu Hiệp từng giữ chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương (CMC) — cơ quan lãnh đạo quân sự tối cao — và từ lâu được xem là đồng minh thân cận nhất của Chủ tịch Tập Cận Bình trong giới tướng lĩnh. Trong khi đó, Lưu Zhenli là Ủy viên CMC kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp.
Quá trình điều tra đối với hai ông đã được công bố từ tháng 1 năm nay, trước khi cả hai chính thức bị loại khỏi Quân ủy Trung ương nhà nước vào cuối tháng 8.
Bối cảnh chiến dịch làm sạch bộ máy
Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, ông Tập Cận Bình đã phát động một chiến dịch thanh tra kỷ luật và chống tham nhũng có quy mô rộng lớn bậc nhất lịch sử Trung Quốc hiện đại. Hàng triệu quan chức trong bộ máy hành chính đã bị điều tra, kéo theo hàng loạt nhân sự cấp cao trong hệ thống đảng, chính quyền và quân đội bị kỷ luật hoặc loại bỏ khỏi chức vụ.
Quân đội Trung Quốc trong những năm gần đây đã trở thành trọng tâm hàng đầu của chiến dịch này. Sau chuỗi vụ điều tra và khai trừ liên tiếp, Quân ủy Trung ương Trung Quốc từ chỗ có 7 thành viên hiện chỉ còn lại 2 nhân sự hoạt động, trong đó có bản thân ông Tập Cận Bình với vai trò Chủ tịch.
Những cáo buộc và tính chất nghiêm trọng của vụ án
Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã dẫn các tài liệu chính thức nêu rõ hai cựu lãnh đạo quân đội đã “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật chính trị và quy tắc chính trị, kéo bè kết đảng, thiếu trung thực và bất trung với đảng”. Giới lãnh đạo buộc tội hai ông đã bỏ qua các nguyên tắc của đảng, không duy trì kỷ luật và thiếu giám sát đối với cấp dưới cũng như người thân trong gia đình.
Tài liệu nêu rõ hai tướng lĩnh đã “vượt qua các ranh giới đỏ”, trong đó các hành vi sai phạm về chính trị và kinh tế đan xen lẫn nhau, đi kèm với hành vi lạm dụng chức quyền và buông lỏng trách nhiệm. Số tiền liên quan đến các vụ tham nhũng được mô tả là “đặc biệt lớn” với tính chất “cực kỳ nghiêm trọng”.
Dù các cáo buộc tham nhũng không phải là điều hiếm gặp đối với giới sĩ quan cấp cao thuộc Quân đội Nhân dân Trung Quốc, cáo buộc “kéo bè kết đảng và bất trung” lại mang tính chất đặc biệt hiếm thấy trong nhiều thập niên qua.
Ông Dennis Wilder (Cựu chuyên gia phân tích về Trung Quốc của CIA, Nghiên cứu viên cao cấp Đại học Georgetown) nhận xét:
Cáo buộc bất trung gợi nhớ lại thời kỳ của Mao Trạch Đông. Nếu các thông tin này được xác thực, điều đó cho thấy ông Tập Cận Bình coi đây là một thách thức nghiêm trọng đối với uy quyền và vị thế chính trị của mình. Điều này gửi đi một thông điệp rất cứng rắn tới cả giới lão thành lẫn lực lượng quân đội về việc thách thức quyền lực
Còn ông Joseph Torigian (Chuyên gia về chính trị Trung Quốc tại Đại học American) nêu lên một điểm đáng chú ý:
Vào thập niên 1980, Trương Hựu Hiệp từng được bộ máy truyền thông miêu tả như biểu tượng cho một thế hệ trẻ trung thành với cách mạng. Giờ đây, ông lại đối mặt với những cáo buộc về tham nhũng và lối sống vật chất — những điều đã làm sụp đổ nhiều người cùng thế hệ
Quyết định khai trừ hai ông đã được Bộ Chính trị Trung Quốc chính thức thông qua trong phiên họp do ông Tập Cận Bình chủ trì vào thứ Hai. Hồ sơ vụ án có dấu hiệu tội phạm sẽ được chuyển sang Viện Kiểm sát Quân sự để tiến hành thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật.
Thông báo này được đưa ra ngay trước chuyến công du của ông Tập Cận Bình tới Hoa Kỳ để làm việc với Tổng thống Donald Trump, đồng thời diễn ra chỉ vài tuần trước hội nghị quan trọng của đảng vào tháng 10 về công tác quản trị và kỷ luật nội bộ.
Nguồn tham khảo:
- Reuters / Nikkei Asia (September 21, 2026): China expels 2 top officers from party and military, alleging disloyalty
- Reuters News Coverage & Analysis on Chinese Central Military Commission Purges (2026)
