Grab giảm mức thu phí tối đa tại Việt Nam xuống còn 32% -

Từ một mức phí có lúc lên đến gần 40%, tại sao Grab lại quyết định cắt giảm mức chiết khấu xuống giới hạn tối đa là 32%? Liệu đây có phải là kết quả tất yếu từ những áp lực của thị trường và người lao động? Theo thông báo từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia Việt Nam, Grab đã đồng ý điều chỉnh một loạt các chính sách về phí nhằm hỗ trợ tài xế và hành khách, chính thức có hiệu lực từ đầu tháng 11. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích rõ các yếu tố và kế hoạch mới của công ty.

Bối Cảnh Khởi Nguồn: Tiếng Nói Của Người Lao Động

Vào khoảng thời gian từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 9 năm nay, một làn sóng phản đối đã dấy lên trong cộng đồng đối tác tài xế Grab tại Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh). Các nhóm tài xế trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Telegram, WhatsApp và X đã liên tục kêu gọi tắt ứng dụng và ngừng chạy xe trong hai ngày để phản đối mức chiết khấu được cho là quá sức đối với thu nhập của họ.

Những tài xế này chia sẻ rằng, với mức khấu trừ có lúc lên đến 40,6% cho xe máy và 39,81% cho ô tô, cộng thêm chi phí xăng dầu và hao mòn xe cộ, việc duy trì một cuộc sống ổn định trở nên vô cùng khó khăn. Việc này đã dẫn đến việc Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vào cuộc để rà soát lại tiến trình tính phí của công ty.

Kế Hoạch Khắc Phục Và Đền Bù

Để giải quyết tình trạng trên, Grab đã đề nghị sáu biện pháp chính. Những hành động cụ thể bao gồm:

Giảm giới hạn phí: Mức phí ứng dụng và nền tảng kết hợp tối đa mà Grab thu từ tài xế (cả xe máy và ô tô) sẽ được giới hạn ở mức 32%.
Hoàn trả tiền bị thu lố: Grab cam kết hoàn trả khoảng 3,9 tỷ đồng (tương đương hơn 151.000 USD) cho các tài xế. Nguyên do là hệ thống thuật toán của Grab từng gặp trở ngại hoặc do sự biến động cung-cầu, khiến khoảng 0,13% số chuyến đi từ đầu năm 2024 bị khấu trừ vượt mức 35%. Số tiền này sẽ được chuyển trực tiếp vào ví Grab của tài xế đang hoạt động, trong khi các tài xế đã nghỉ việc sẽ được yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng để nhận lại.
Chương trình hỗ trợ khổng lồ: Grab cũng đã phỏng định sẽ chi khoảng 2,95 nghìn tỷ đồng (khoảng 115 triệu USD) để hỗ trợ tài xế và hành khách trong quý 4. Trong đó, hơn 900 tỷ đồng (gần 35,5 triệu USD) sẽ dành cho các hỗ trợ như tiền thưởng, chi phí xăng xe, bữa ăn, đồng phục, và sạc điện cho xe. Công ty cũng sẽ chi 1,8 nghìn tỷ đồng cho các chương trình khuyến mãi giảm giá trực tiếp cho người tiêu dùng.

Bức Tranh Toàn Cảnh Trong Khu Vực

Quyết định này của Grab tại Việt Nam thực chất đi theo một xu hướng chung đang diễn ra ở các quốc gia láng giềng. Tại Indonesia, một quy định tương tự cũng đã được ban hành, giới hạn mức phí thu từ tài xế xe máy ở mức 8%. Đối thủ cạnh tranh của Grab là GoTo (công ty công ty mẹ của Gojek và Tokopedia, hiện đã rút khỏi Việt Nam) cũng đã chứng kiến lợi tức giảm 25% trong quý ba do tác động của trần chiết khấu này tại thị trường Indonesia.

Tuy nhiên, dù gặp sức ép về pháp lý và mức phí bồi thường hợp đồng 60 triệu USD do việc thâu tóm chi nhánh Foodpanda tại Đài Loan bị cơ quan cạnh tranh nước này chặn lại, tình hình tài chính của Grab vẫn có nhiều điểm sáng. Lợi tức trong quý ba của công ty đã tăng 27% so với năm trước, đạt 1,11 tỷ USD, và chỉ số EBITDA điều chỉnh đã tăng lên mức kỷ lục 237 triệu USD.

Tương Lai Của Nền Kinh Tế Chia Sẻ

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng yêu cầu các công ty xe công nghệ phải bảo đảm sự minh bạch hơn trong việc hiển thị các khoản phụ phí. Trước đây, nhiều hành khách đã phải trả tiền cho bảo hiểm chuyến đi hay phí đóng góp trung hòa carbon một cách mặc định mà không được thông tin rõ ràng. Hiện tại, các ứng dụng buộc phải để hành khách chủ động lựa chọn.

Sự việc lần này là một bài học đáng nhớ về sự cân bằng giữa lợi ích của người lao động, quyền lợi của người tiêu dùng và mục tiêu lợi tức của một công ty đa quốc gia. Liệu các chính sách mới này có mang lại sự quân bình lâu dài cho thị trường xe công nghệ tại Việt Nam? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào việc các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục theo dõi và yêu cầu Grab tường trình định kỳ về việc thực thi các cam kết trên.

Nguồn tham khảo:

chiết khấu Grab Grab kinh tế chia sẻ quyền lợi người lao động tài xế Grab Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xe công nghệ