Các bạn có bao giờ thắc mắc tại sao một chiếc xe hơi nhập khẩu lại thường có giá cao hơn xe lắp ráp trong nước không? Đó một phần là do các chính sách thuế mà chính phủ áp dụng để bảo vệ nền sản xuất nội địa. Vừa qua, chính phủ Thái Lan đã đưa ra một quyết định quan trọng liên quan đến vấn đề này.
Vào thứ Ba, Nội các Thái Lan đã chính thức thông qua kế hoạch tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện (EV) chạy bằng pin nhập khẩu từ mức 10% hiện tại lên đến 35%. Mức thuế mới này dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.
Theo Bộ trưởng Công nghiệp Varawut Silpa-archa, quyết định này được đưa ra để đối phó với làn sóng xe thành phẩm nhập khẩu ồ ạt từ Trung Quốc. Ông Varawut thông báo trước báo giới sau cuộc họp: “Chính phủ ưu tiên các chuỗi cung ứng và nhà đầu tư đã đóng góp cho ngành công nghiệp ô tô của chúng ta, giúp phát triển nền kinh tế Thái Lan trong nhiều thập kỷ, đặc biệt là các công ty Nhật Bản”.
Tại sao lại tăng thuế?
Thái Lan hiện là thị trường ô tô lớn thứ ba ở Đông Nam Á, chỉ sau Malaysia và Indonesia. Giống như nhiều quốc gia khác, xe điện đang ngày càng chiếm lĩnh thị trường Thái Lan, chủ yếu được dẫn dắt bởi các thương hiệu Trung Quốc. Khi giá xăng dầu tăng cao, người tiêu dùng có xu hướng chuyển từ xe sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện.
- Từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2026, doanh số xe điện chở khách tại Thái Lan đạt 161.532 chiếc, chiếm 31% tổng doanh số bán xe.
- Tuy nhiên, sản lượng xe điện sản xuất trong nước trong cùng thời kỳ chỉ đạt 70.472 chiếc.
- Sự chênh lệch này cho thấy một lượng lớn xe điện trên thị trường là xe nhập khẩu.
Ông Pornchai Thiraveja, tổng giám đốc tổng cục thuế tiêu thụ đặc biệt, thông tin rằng việc tái cơ cấu thuế này nhằm mục đích thúc đẩy đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô trong nước, giúp biến Thái Lan thành trung tâm sản xuất xe điện của khu vực.
Sự lo ngại từ các nhà sản xuất lâu năm
Các công ty lắp ráp ô tô Nhật Bản, vốn tập trung chủ yếu vào xe hybrid và xe động cơ đốt trong, đã phàn nàn rằng hệ thống thuế hiện tại không công bằng và làm cho các dòng xe sản xuất nội địa kém cạnh tranh hơn. Hiện tại, xe hybrid lắp ráp tại Thái Lan chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt từ 6% đến 15%, trong khi xe động cơ đốt trong bị đánh thuế từ 25% đến 35%.
Theo số liệu thống kê của Bộ Thương mại Thái Lan, giá trị xe điện nhập khẩu của nước này trong 9 tháng đầu năm 2026 lên tới khoảng 2,36 tỷ USD, với 96% đến từ Trung Quốc. Nhờ Hiệp định thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc có hiệu lực từ năm 2010, nhiều thương hiệu Trung Quốc được hưởng mức thuế quan 0% đối với ô tô thành phẩm, giúp họ có lợi thế rất lớn về giá. Mặc dù một số hãng xe Trung Quốc như BYD và Great Wall Motor đã có nhà máy tại Thái Lan, nhưng không phải mẫu xe nào cũng được sản xuất tại đây.
Nhận định từ các chuyên gia
Bà Pimjai Leeissaranukul, chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, cho rằng cấu trúc thuế mới nên là một cơ chế giúp thu hút các khoản đầu tư thực sự nhằm tạo ra chuỗi cung ứng trong nước.
Tuy nhiên, ông Rujipan Assarat, một nhà phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Kasikorn, lại đưa ra cảnh báo. Ông suy nghĩ rằng với tình hình kinh tế hiện tại, nhu cầu của người tiêu dùng có thể không đủ mạnh để thúc đẩy sản xuất nhanh chóng, ngay cả khi có chương trình thuế mới. “Sản xuất ô tô có thể không tăng nhanh, vì nhu cầu vẫn ở mức thấp trong bối cảnh triển vọng kinh tế ảm đạm,” ông Rujipan cho biết.
Việc giải quyết bài toán quân bình giữa mở cửa thị trường và bảo vệ nền sản xuất nội địa luôn là một thử thách lớn. Chúng ta hãy cùng chờ xem những chính sách mới này sẽ mang lại kết quả ra sao cho nền công nghiệp ô tô của xứ sở Chùa Vàng.
Nguồn: Nikkei Asia
