HÀ GIANG
2016–2025: DI SẢN NỬA THẾ KỶ
Mười năm cuối cùng của hành trình nửa thế kỷ không còn là câu chuyện của sự sinh tồn hay nỗ lực để được thừa nhận. Đây là giai đoạn của sự khẳng định di sản và tâm thế làm chủ. Nếu những thập niên trước, Tết là một “cuộc chiến” thầm lặng để không bị lãng quên, thì mười năm này, Tết đã trở thành một phần hơi thở tự nhiên của người Việt tại Mỹ, nhất là ở tiểu bang California.
Đỉnh cao của vị thế ấy chính là vào năm 2022, khi Thống đốc Gavin Newsom ký đạo luật chính thức công nhận Tết Nguyên đán là một ngày nghỉ lễ của tiểu bang. Đây không
chỉ là một dòng chữ trên văn bản pháp lý, mà là lời khẳng định rằng văn hóa của cộng đồng người Việt đã thực sự hòa chung nhịp đập với dòng chính Hoa Kỳ.
Trở về “thủ đô tâm linh”
Sự kiện Hội Tết Sinh Viên 2025 quay trở lại công viên Garden Grove sau 12 năm ‘viễn chinh’ tại OC Fair là hình ảnh ẩn dụ rõ nét cho sự trưởng thành của cộng đồng. Nhìn lại lịch sử, năm 2013, chúng ta rời Garden Grove để tìm kiếm sự chuyên nghiệp và không gian rộng lớn nhằm khẳng định tầm vóc với thế giới bản xứ. Nhưng mười năm sau, cuộc trở về mang một tâm thế hoàn toàn khác: Chúng ta không còn cần mượn một địa điểm sang trọng để bảo chứng cho giá trị bản thân. Sự tự tin giờ đây nằm ở chính nội lực của cộng đồng.
Ngay từ sáng ngày khai mạc, đại lộ Westminster đã kẹt cứng. Dòng người đổ về công viên Garden Grove đông đến mức bãi đậu xe của trường Bolsa Grande High School không còn chỗ trống. Anh Christian Lê, một cư dân Westminster, chia sẻ rằng việc tổ chức ngay trung tâm Little Saigon là niềm vui “không gì bằng”. Với những bậc cao niên như ông Hòa Nguyễn, sự trở về này mang lại một sự nhẹ nhõm vô bờ: “Nhà tôi ở ngay bên kia đường, chỉ cần đi bộ ra thôi là được, không phải chen chúc tìm chỗ đậu xe như nhiều năm trước”. Sự “viên mãn” của giai đoạn này nằm ở chỗ đó: Chúng ta đủ tự tin để quay về mảnh sân xưa, nơi khởi đầu đầy gian khó, nhưng với tư cách của những người đã thành công trên quê hương thứ hai.
Hệ sinh thái Tết
Trong mười năm này, Tết không còn nằm gọn trong các khuôn viên hội chợ hay sân khấu văn nghệ, mà nó tràn ra từng ngách nhỏ của đại lộ Bolsa như một hệ sinh thái sống động. Những ngôi chợ như Thuận Phát, Á Đông, Saigon City Marketplace hay chợ ABC không chỉ đơn thuần là nơi mua bán, mà đã trở thành những “trạm dừng chân” của ký ức.
Bút ký của Thanh Phong ghi lại những khoảnh khắc chân thực: Một anh thanh niên ngồi lặng lẽ bên chiếc máy cassette cũ, mở nhạc vàng vang dội hành lang chợ ABC, rót những giai điệu quê hương vào tai dòng người ấp nập. Hay hình ảnh chị Hoàng chủ gian hàng Bonsai, dù than phiền tiếng nhạc từ sân khấu quá lớn làm chị mất khách, nhưng đôi tay vẫn miệt mài tỉa tót từng nhành cây để mang vẻ đẹp Xuân đến cho mọi nhà. Ở đó, người ta thấy những đòn bánh chưng giá $29.99 dù bị than là “mắc” nhưng người dân vẫn sẵn lòng mở ví, vì cái hương vị ấy là linh hồn của dân tộc.
Thú vị hơn cả là sự thâm nhập văn hóa đã đạt đến độ tự nhiên tuyệt đối. Hình ảnh một người đàn ông Mễ Tây Cơ niềm nở bán trái cây theo phong tục “Cầu Vừa Đủ Xài” cho thấy Tết Việt đã không còn là của riêng cộng đồng người Việt. Nó đã thấm sâu vào lòng đất Mỹ, biến những người xa lạ thành những người cùng chia sẻ một phong tục đẹp. Những sắc dân Latino, Mỹ trắng giờ đây không còn đứng ngoài quan sát; họ dẫn con cái đến thử bước chân trên chiếc cầu khỉ run rẩy, cùng hòa mình vào biển người chờ đợi Diễn hành Tết. Tết đã trở thành một món quà văn hóa mà người Việt tự hào trao tặng cho vùng đất đa văn hóa này.
Đám cưới đầu Xuân
Chuyển biến quan trọng nhất của thập niên này chính là sự trao truyền ngọn đuốc văn hóa. Hội Tết Sinh Viên 2025 mang chủ đề ‘Xuân Hoài Niệm’, nhưng người điều hành đã là thế hệ kế thừa như cô Maily Trần. Họ không hoài niệm bằng nước mắt chia ly, mà bằng sự vinh danh những người đã gầy dựng nên ‘ngôi nhà’ hải ngoại.
Điểm nhấn làm nức lòng hàng ngàn người tham dự chính là sự kiện “Đám Cưới Đầu Xuân”. Đây không phải là một màn trình diễn minh họa cho phong tục cưới xin. Đó là một đám cưới thật của anh Kevin Hoàng và cô Julia Đỗ sau tám năm yêu nhau. Chọn ngày trọng đại nhất đời mình để cử hành theo đúng nghi lễ truyền thống ngay giữa lòng lễ hội, đôi bạn trẻ đã đưa ra một lời tuyên ngôn đanh thép: Thế hệ F2, F3 không hề bị hòa tan. Họ mặc áo dài khăn đống, thành kính lạy tạ tổ tiên và cha mẹ trước sự chứng kiến của cả cộng đồng.
Những vị khách từ phương xa đổ về như ông Lam Bùi (Oregon) hay chị Hương Phạm (Michigan) đã không giấu được sự xúc động: “Các em sinh viên đã không quên cội nguồn, đó là điều đáng trân trọng nhất”. Hình ảnh ấy minh chứng rằng văn hóa Việt không bị đóng băng trong quá khứ, mà đang tiếp tục nảy nở và xanh tươi dưới bàn tay của thế hệ kế thừa đầy bản lĩnh.
Cây đại thụ bám rễ
Hành trình 50 năm (1975–2025) của Tết Việt trên đất Mỹ là một kỳ tích của lòng kiên trì trong việc gìn giữ cội nguồn. Nhìn lại toàn bộ hành trình này, chúng ta thấy một vòng tròn khép lại đầy viên mãn:
-Thập niên đầu: Tết của nước mắt, của sự tạm bợ trong những căn apartment chật hẹp, nơi người ta phải gói bánh chưng bằng giấy bạc và ăn thịt ham giả làm chả lụa.
-Thập niên thứ hai: Tết của sự định danh. Những trung tâm thương mại sầm uất chính thức định hình nên diện mạo Little Saigon, và Hội Tết Sinh viên bắt đầu trở thành biểu tượng của sức trẻ hải ngoại.
-Thập niên thứ ba: Tết của sự bùng nổ, khi đại lộ Bolsa trở thành biểu tượng kinh tế rực rỡ và tiếng pháo bắt đầu nổ vang hợp pháp.
-Thập niên thứ tư: Tết của sự vươn tầm chuyên nghiệp và khẳng định vị thế chính trị với những cuộc Diễn hành Tết nhộn nhịp.
-Thập niên thứ năm: Tết của di sản và sự viên mãn, khi văn hóa được trao truyền cho thế hệ mới và Tết trở thành một phần di sản chính thức của nước Mỹ.Nhìn lại không khí của những ngày Xuân năm ngoái, giữa Hội Tết 2025 tại công viên Garden Grove, chúng ta không còn thấy hình bóng của những người tị nạn lo âu về ngày mai. Chúng ta thấy những công dân Việt–Mỹ tự tin, những người trẻ bản lĩnh đang viết tiếp chương sử mới.
Trong khi đó, tại các buổi Diễn hành Tết, hình ảnh các chính trị gia Mỹ từ cấp địa phương đến liên bang, trong những tà áo gấm rực rỡ, chậm rãi đi bộ chúc Tết giữa dòng người Việt náo nức, chính là minh chứng hùng hồn nhất cho sức mạnh văn hóa và vị thế không thể lay chuyển của cộng đồng chúng ta. Đó là thành quả của 50 năm bám rễ, nơi bản sắc dân tộc đã trở thành một ngôn ngữ chung, buộc thế giới phải lắng nghe và trân trọng.
Tết đã thôi làm người lữ hành trú trọ trong ký ức. Sau nửa thế kỷ, Tết Việt đã bám rễ sâu như một cây đại thụ, tỏa bóng mát che chở cho những thế hệ mai sau. 50 năm — Tết vẫn là Tết, và chúng ta mãi mãi là người Việt Nam, kiêu hãnh và rực rỡ ngay giữa lòng quê hương thứ hai này.
Cùng một tác giả: https://www.toiyeutiengnuoctoi.com/category/tac-gia/a-to-h/ha-giang/
