Trong đời sống hiện đại, thời gian ngồi làm việc và sinh hoạt kéo dài đang trở thành một vấn đề đáng lưu ý đối với y tế công cộng. Mới đây, một công trình nghiên cứu được công bố trên tập san y khoa PLOS Medicine đã mang lại cái nhìn sâu sắc hơn về việc phân bổ thời gian vận động và tĩnh tại ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người.
Các nhà khoa học tại Đại học Glasgow (Anh quốc), dẫn đầu bởi Bác sĩ Frederick Ho, đã tiến hành theo dõi dữ liệu sức khỏe từ hơn 90,000 người tham gia trong ngân hàng dữ liệu UK Biobank trong thời gian trung bình là 12 năm. Điểm đặc biệt của nghiên cứu này là việc sử dụng các thiết bị đeo bám sát mức độ vận động thực tế của người tham gia khi họ thức giấc.
Những con số đáng suy ngẫm
Kết quả phân tích thống kê cho thấy, việc ngồi hoặc nằm liên tục không ngắt quãng quá 30 phút mỗi ngày có sự liên quan mật thiết đến việc tăng tỷ lệ tử vong do ung thư. Cụ thể, đối với mỗi giờ ngồi liên tục tăng thêm hàng ngày, nguy cơ tử vong do căn bệnh này lại tăng thêm 10%.
Từ trước đến nay, các hướng dẫn y tế thường tập trung nhiều vào các bài tập thể dục có cường độ trung bình đến mạnh. Dù vậy, phát hiện lần này nhấn mạnh rằng chúng ta không nên xem nhẹ những chuyển động nhẹ nhàng thường nhật. Việc thay thế các khoảng thời gian trì trệ bằng bất kỳ hình thức vận động nào cũng đều mang lại lợi ích giữ gìn sức khỏe.
Chuyển động nhẹ nhàng: Giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả
Bác sĩ Frederick Ho cho biết: “Thông tin từ cuộc nghiên cứu chỉ ra rằng việc ngồi quá nửa tiếng mỗi lần có liên quan đặc biệt đến nguy cơ ung thư cao hơn. Điểm tích cực là việc ngắt quãng khoảng thời gian ngồi này bằng những hoạt động đơn giản như đi bộ ngắn có tác dụng che chở và bảo vệ cơ thể.”
Theo tường trình từ nhóm nghiên cứu, hiệu quả mang lại từ việc thay đổi thói quen là rất quan trọng:
- Thay thế 1 giờ ngồi trì trệ bằng 1 giờ vận động nhẹ nhàng (như ủi quần áo, rửa chén bát) giúp giảm 12% nguy cơ tử vong do ung thư.
- Thay thế 30 phút ngồi bằng 30 phút vận động vừa sức (như đi bộ với tốc độ trung bình) giúp giảm 8% nguy cơ.
- Đặc biệt, nếu thay thế chỉ 5 phút ngồi liên tục bằng 5 phút vận động mạnh mỗi ngày, nguy cơ tử vong có thể giảm tới 22%.
Mặc dù mang lại nhiều phát hiện có giá trị, các chuyên gia cũng lưu ý rằng đây là một nghiên cứu quan sát và phân tích dữ liệu thống kê, do đó chưa thể khẳng định hoàn toàn mối quan hệ nhân quả tuyệt đối. Giáo sư Kevin McConway, chuyên gia về thống kê ứng dụng tại Đại học Mở (Open University), người không tham gia vào dự án này, nhận định rằng các kết quả này vô cùng thú vị và gợi mở, nhưng các bước khai triển thử nghiệm lâm sàng tiếp theo sẽ giúp xác định rõ ràng hơn để đưa ra những hướng dẫn mang tính cá nhân hóa cho từng đối tượng trong tương lai.
Nhiều chuyên gia y tế cũng đồng ý rằng, thay vì cố gắng tập luyện quá sức sau cả ngày dài bất động, việc tạo thói quen đứng dậy di chuyển sau mỗi 30 phút làm việc tại văn phòng là một kế hoạch thực tế và dễ thi hành hơn đối với phần đông nhân viên văn phòng.
Nguồn tham khảo:
- Thông tin nghiên cứu y khoa về hành vi tĩnh tại và sức khỏe từ tạp chí PLOS Medicine và Đại học Glasgow (UK Biobank dataset).
- Ý kiến chuyên môn từ tổng hợp báo chí quốc tế (The Guardian).
