Nhiều người thường cho rằng để thư giãn và lấy lại quân bình trong cuộc sống, chúng ta phải dành hàng giờ tại phòng tập yoga hay thực hiện những chuyến du lịch dài ngày. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những khoảng thời gian cực ngắn nhưng tập trung—gọi là “khoảnh khắc siêu nhỏ” (micro-moments)—lại mang đến tác động đáng kể đối với tâm trạng và tinh thần.
Theo Giáo sĩ Tâm lý học Catherine Sanderson tại Đại học Amherst (Hoa Kỳ), dữ liệu thực tế cho thấy những khoảng thời gian ngắn này giúp cải thiện cảm xúc một cách rõ rệt. Một nghiên cứu xuất bản năm 2025 trên tạp chí Psychology of Popular Media cho thấy: những người dành chỉ 5 phút mỗi ngày để thiền định hoặc xem các video truyền cảm hứng có mức độ hy vọng cao hơn và ít bị căng thẳng hơn kéo dài đến 10 ngày sau đó, so với nhóm lướt mạng xã hội.
Liệu có phải thực hành càng lâu thì kết quả càng tốt?
“Một nghiên cứu năm 2020 trên tạp chí Mindfulness chỉ ra rằng những người thiền trong 5 phút lại đạt được hiệu quả giảm trầm cảm, lo âu và căng thẳng quan trọng hơn nhóm thiền 20 phút. Lý do là vì hệ thần kinh của con người dễ gặp hiện tượng thích nghi (habituation). Khi tiếp xúc quá lâu với một tác nhân, sự chú ý có thể giảm sút và gây mệt mỏi.”
— Eli Susman, Chuyên gia Tâm lý học
Sự kiên trì duy trì thói quen hàng ngày mới là yếu tố quyết định, thay vì thời lượng của mỗi lần thực hành.
Dưới đây là 5 phương pháp đơn giản mà bất kỳ ai cũng có thể thực hiện trong vòng 5 phút để nâng cao phẩm chất tốt cuộc sống:
- Thiền định hoặc tự vỗ về: Bạn có thể tìm một không gian yên tĩnh để thả lỏng tâm trí. Ngoài ra, hành động tự xoa dịu bằng cách đặt tay lên ngực và bụng, dành cho bản thân sự ấm áp và tình thương trong 20 giây đến 5 phút cũng giúp giảm đáng kể căng thẳng.
- Ghi chép nhật ký biết ơn: Viết ra 3 điều bạn cảm thấy biết ơn mỗi tối hoặc viết một lá thư cảm ơn. Việc tập trung vào điều tích cực giúp giảm lo âu, đặc biệt có lợi cho người đang đối mặt với bệnh mạn tính.
- Dọn dẹp lại không gian sống: Một không gian bừa bộn dễ gây cảm giác bực tức, khó chịu. Hẹn giờ trong 5 phút để dọn dẹp một góc nhỏ (như một ngăn kéo bàn) sẽ mang lại cảm xúc tích cực ngay sau đó.
- Ngắm bình minh hoặc hoàng hôn: Liên lạc với thiên nhiên giúp tinh thần tỉnh táo và nhẹ nhàng hơn. Việc quan sát khoảnh khắc mặt trời mọc hoặc lặn tạo ra cảm giác kinh ngạc, kích thích các cảm xúc tích cực.
- Thưởng thức nghệ thuật: Ngắm nhìn các tác phẩm nghệ thuật qua các phòng triển lãm trực tuyến. Nghiên cứu năm 2025 xác nhận việc thưởng thức nghệ thuật ảo giúp cải thiện sự hài lòng và sức khỏe tâm thần.
Nguồn tham khảo:
- AARP: https://www.aarp.org
- Greater Good Science Center (UC Berkeley): https://greatergood.berkeley.edu
- Mindful: https://www.mindful.org
- Psychology of Popular Media Journal: https://www.apa.org/pubs/journals/ppm
- Behaviour Research and Therapy: https://www.sciencedirect.com/journal/behaviour-research-and-therapy
