Chúng ta ít khi nào nhận ra những mốc quan trọng trong dữ liệu kinh tế ngay trong đời sống thường nhật. Sự thay đổi thường hiện hữu qua những câu chuyện nhỏ chung quanh: người thân tăng ca tại bệnh viện vì thiếu nhân lực, người quen trong ngành ngân hàng tìm kiếm cơ hội mới, hay thế hệ trẻ ra trường chật vật tìm chỗ đứng.
Tuy nhiên, bảng số liệu việc làm vừa qua đã ghi nhận một biến chuyển chưa từng có.
Đột phá từ số liệu lao động
Xuyên suốt lịch sử kinh tế Hoa Kỳ, số lượng việc làm của nam giới luôn vượt trội so với nữ giới. Vào đầu thập niên 1990, khoảng cách này từng lên tới gần 7 triệu việc làm.
Đến nay, con số chênh lệch đó đã về mức không. Báo cáo lao động mới nhất xác nhận nữ giới hiện nắm giữ đa số việc làm hưởng lương tại Hoa Kỳ trong hai tháng liên tiếp.
| Thời điểm | Đặc điểm biến động việc làm phái nữ | Nguyên nhân chính |
| 2009 – 2010 | Tang nhẹ ngắn hạn | Ngành xây dựng, sản xuất (nam giới chủ yếu) suy thoái |
| Trước dịch Covid-19 | Tang nhẹ ngắn hạn | Tác động từ sự suy giảm tạm thời của các ngành công nghiệp |
| Giai đoạn hiện tại | Vượt mốc 50% ổn định | Tỷ lệ nam giới tham gia lực lượng lao động giảm dần |
Khác với những lần chạm mốc ngắn hạn trước đây do suy thoái kinh tế ở các ngành công nghiệp nặng, sự thay đổi lần này đến từ sự dịch chuyển dài hạn. Tỷ lệ nam giới tham gia lực lượng lao động đã giảm từ 86,7% (năm 1948) xuống còn 67,2%. Trong khi đó, tỷ lệ này ở nữ giới tăng từ 32% lên 57,2%.
Theo Báo cáo Lao động, tính đến tháng 7, phái nữ nắm giữ 79.517.000 việc làm phi nông nghiệp, tương đương 50,1% tổng số lao động.
- Tổng việc làm mới tăng thêm (12 tháng qua): ~316.000 việc làm
- Số việc làm do nữ giới đảm nhận: ~321.000 việc làm
- Sự thay đổi ở nam giới: Tương đương mức giảm nhẹ
Sự tập trung ngành nghề và bài toán thu nhập
Liệu đây có phải là một thắng lợi toàn diện cho phái nữ trên thị trường lao động?
Khi phân tích sâu vào từng lĩnh vực, sự tăng trưởng việc làm của phái nữ không phân bổ đều mà tập trung mạnh mẽ vào một số ngành nhất định:
- Y tế và Giáo dục tư nhân: Tăng thêm khoảng 404.000 việc làm cho nữ giới trong vòng một năm. Ngành chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội hiện có khoảng 79% nhân sự là nữ.
- Khu vực công: Số việc làm do nữ giới nắm giữ giảm khoảng 185.000.
- Tài chính: Số việc làm do nữ giới nắm giữ giảm khoảng 108.000.
Nếu tách riêng ngành giáo dục và y tế, lực lượng lao động nữ thực chất lại sụt giảm ở nhiều lĩnh vực có mức thu nhập cao khác.
[ Lực lượng lao động nữ ]
│
├──► Y tế & Giáo dục tư nhân (Tăng trưởng mạnh)
│
├──► Lĩnh vực Tài chính (Suy giảm)
│
└──► Khu vực Công (Suy giảm)
Bên cạnh đó, việc nắm giữ đa số việc làm chưa đồng nghĩa với việc nắm giữ đa số nguồn lợi tức.
- Trung bình thu nhập tuần của nam giới làm việc toàn thời gian: $1.380
- Trung bình thu nhập tuần của nữ giới làm việc toàn thời gian: $1.131 (tương đương 82% so với nam giới)
- Mức chênh lệch: $249/tuần (tương đương khoảng $12.900/năm)
Khoảng chênh lệch này tương đương với chi phí gửi trẻ trong một năm hoặc khoản tiết kiệm đầu tư dài hạn của một gia đình.
Rủi ro tập trung và hướng đi tương lai
Sự gia tăng nhu cầu trong ngành y tế mang lại sự ổn định công việc nhờ yếu tố nhân khẩu học. Tuy nhiên, đối với tài chính của từng gia đình, việc phụ thuộc hoàn toàn vào một ngành kinh tế duy nhất cũng chứa đựng rủi ro tương tự như việc đầu tư toàn bộ tài sản vào một mã cổ phiếu.
Giới phân tích đang tiếp tục theo dõi các báo cáo điều chỉnh quy mô việc làm từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS) để xác định mức độ bền vững của tỷ lệ 50,1% này. Dù số liệu có điều chỉnh, xu hướng dịch chuyển của thị trường lao động sang các ngành dịch vụ, chăm sóc và y tế vẫn là một thực tế rõ nét.
Nguồn tham khảo:
- [TheStreet / Bureau of Labor Statistics / Indeed Hiring Lab / Fortune]
