Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức ghi tên vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (secondary emerging market) của FTSE Russell. Đây là kết quả sau nhiều năm chính quyền nỗ lực giải quyết các tiêu chuẩn kỹ thuật, mở ra triển vọng tiếp nhận nguồn vốn quy mô lớn từ các quỹ đầu tư quốc tế nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Bước tiến chiến lược sau nhiều năm cải cách
Việc nâng hạng từ thị trường cận biên (frontier market) lên thị trường mới nổi không chỉ nâng cao uy tín cho nền kinh tế mà còn giúp các tổ chức tài chính toàn cầu dễ dàng đầu tư vào các công ty trong nước.
Để đạt được cột mốc này, các cơ quan chuyên trách đã thi hành hàng loạt chính sách cải cách quan trọng:
- Loại bỏ quy định ký quỹ trước giao dịch (non-prefunding): Cho phép các nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phiếu mà không cần có đủ 100% tiền mặt trong tài khoản trước khi đặt lệnh.
- Đưa hệ thống giao dịch KRX vào vận hành: Hiện đại hóa cơ sở hạ tầng giao dịch, hợp tác cùng Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX).
- Triển khai mô hình môi giới toàn cầu (global broker model): Giúp nhà đầu tư quốc tế đặt lệnh thông qua các công ty môi giới quốc tế quen thuộc thay vì phải mở tài khoản trực tiếp tại từng công ty chứng khoán nội địa.
FTSE Russell đã công bố danh sách 27 doanh nghiệp niêm yết tại TP. Hồ Chí Minh đáp ứng đủ điều kiện tham gia vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series. Danh sách này tập trung phần lớn vào nhóm ngân hàng, dịch vụ tài chính, cùng các tập đoàn bất động sản lớn như Vingroup và Novaland.
Theo lộ trình công bố, tổ chức tính toán chỉ số đến từ London sẽ hoàn tất quá trình bổ sung trọng số cổ phiếu Việt Nam theo 4 giai đoạn, kéo dài đến tháng 9 năm 2027 nhằm bảo đảm thị trường vận hành ổn định.
Dòng vốn quốc tế và các góc nhìn đa chiều
Ngay trước thời điểm chính thức nâng hạng, nhà quản lý quỹ Vanguard (Hoa Kỳ) — đơn vị đang quản trị khoảng 13.000 tỷ Mỹ kim — đã thông báo kế hoạch giải ngân khoảng 2,5 tỷ Mỹ kim vào Việt Nam thông qua các quỹ chỉ số FTSE trong vòng 12 tháng tới.
Ông Duncan Burns, Trưởng bộ phận Quản lý Đầu tư khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Vanguard Australia, cho biết tập đoàn có kế hoạch nắm giữ danh mục cổ phiếu Việt Nam lâu dài chừng nào quốc gia này vẫn nằm trong bộ chỉ số FTSE.
Tuy nhiên, giới quan sát và giới phân tích tài chính quốc tế cho rằng việc nâng hạng mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít thách thức:
“Chúng tôi rất hào hứng về lượng vốn từ các quỹ chủ động có thể đổ vào thị trường này sau bước ngoặt nâng hạng. Con số thực tế hoàn toàn có thể gây ngạc nhiên cho giới quan sát.”
— Ông Petri Deryng, Trưởng bộ phận quản lý danh mục đầu tư PYN Elite Fund.
“Cần lưu ý rằng việc nâng hạng không đồng nghĩa với việc dòng vốn sẽ tự động chảy vào không giới hạn. Nhiều rào cản về tỷ lệ sở hữu nước ngoài (foreign ownership limit) và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) vẫn đang là điểm nghẽn thực tế đối với nhà đầu tư.”
— Ông Peter Stein, Tổng Giám đốc Hiệp hội Thị trường Tài chính và Ngành Chứng khoán Châu Á (ASIFMA).
Ngoài ra, đại diện ASIFMA cũng lưu ý rằng dòng vốn toàn cầu hiện nay đang tập trung mạnh vào các quốc gia có thế mạnh trong chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo (AI) như Hàn Quốc, Đài Loan hay Nhật Bản. Việc thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ AI quy mô lớn có thể khiến Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt hơn để thu hút sự chú ý của các quỹ đầu tư lớn.
Hướng tới mục tiêu xa hơn với MSCI
Sau khi chinh phục thành công chứng chỉ từ FTSE Russell, mục tiêu tiếp theo của thị trường chứng khoán trong nước là hệ thống phân hạng của MSCI. Để làm được điều này, việc thi hành cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) dự kiến vào năm 2027 sẽ là bài kiểm tra quyết định.
Giới chuyên gia nhận định, việc nâng hạng chứng khoán không phải là đích đến cuối cùng, mà là đòn bẩy để tiếp tục cải cách thể chế, gia tăng tính minh bạch và giúp nguồn vốn thực sự chảy vào các ngành sản xuất, tiêu dùng, hạ tầng và công nghệ.
Nguồn tham khảo:
- Nikkei Asia: https://asia.nikkei.com/Business/Markets/Equities/Vietnam-enters-FTSE-emerging-market-ranks-eyes-billions-in-inflows
- Nation Thailand: https://www.nationthailand.com/business/trading-investment/40071291
- LSEG / FTSE Russell Announcement: https://www.lseg.com/content/dam/ftse-russell/en_us/documents/policy-documents/ftse-faq-document-vietnam-reclassification.pdf
- CafeF / Báo Thời báo Tài chính Việt Nam: https://cafef.vn/nang-hang-thi-truong-chung-khoan-mo-canh-cua-den-dong-von-ty-usd-188260920102345527.chn
- VTC News: https://vtcnews.vn/bao-chi-chau-a-dua-tin-viet-nam-duoc-ftse-russell-nang-hang-ar1041010.html
