Bối cảnh ngoại giao gấp rút tại New York
Theo thông tin chính thức do Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz xác nhận, Tổng thống Donald Trump sẽ hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào thứ Ba tới. Cuộc gặp diễn ra bên lề phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, chỉ hai ngày trước khi Tổng thống Trump đón tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày tới Washington.
Một quan chức cao cấp của chính quyền Hoa Kỳ cho biết Nhật Bản là một đồng minh “cực kỳ quan trọng” và là đối tác chiến lược hàng đầu tại khu vực. Do đó, việc hai nhà lãnh đạo Hoa Kỳ và Nhật Bản trao đổi trực tiếp là điều “rất quan trọng” trước cuộc gặp với lãnh đạo Trung Quốc.
Vì sao cuộc gặp này lại mang tính then chốt đối với an ninh Đông Á?
Tại sao chính phủ Nhật Bản lại quyết tâm thúc đẩy cuộc trao đổi này vào thời điểm hiện tại?
- Sự lo ngại về những nhượng bộ ngoại giao: Các chuyên gia ngoại giao cho biết Nhật Bản lo ngại Tổng thống Trump có thể đưa ra một số nhượng bộ về kinh tế hoặc chính trị đối với Bắc Kinh — đặc biệt liên quan đến vấn đề Đài Loan — nhằm đổi lấy các thỏa thuận thương mại trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Hoa Kỳ.
- Căng thẳng gia tăng giữa Tokyo và Bắc Kinh: Quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc giảm xuống mức rất thấp sau khi Thủ tướng Takaichi nêu quan điểm rằng một cuộc tấn công vào Đài Loan có thể đe dọa sự tồn vong của Nhật Bản và kích hoạt hành động phòng vệ.
- Mục tiêu thống nhất chiến lược: Cuộc hội đàm trực tiếp thứ tư giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi bà Takaichi đảm nhận vị trí thủ tướng vào tháng 10 năm 2025 là cơ hội để Nhật Bản tái khẳng định sức mạnh liên minh Hoa Kỳ – Nhật Bản, bảo đảm lập trường của hai nước về an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương luôn quân bình và trước sau như một.
Nội dung thảo luận và các chủ đề trọng tâm
Bên cạnh bài toán Trung Quốc và Đài Loan, hai nhà lãnh đạo phỏng định sẽ trao đổi về ngân sách an ninh của Nhật Bản — nơi Tokyo đang cân nhắc nâng mục tiêu chi tiêu quốc phòng lên mức 3,5% GDP để tương thích với các đồng minh NATO. Ngoài ra, việc lưu hành an toàn qua eo biển Hormuz và việc Hoa Kỳ áp đặt trừng phạt đối với Chủ tịch Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) Tomoko Akane — một công dân Nhật Bản — cũng là những chủ đề được dư luận theo dõi sát sao.
Cùng với cuộc gặp bà Takaichi, Tổng thống Trump phỏng định sẽ trao đổi song phương với Tổng thống quyền lực Delcy Rodriguez của Venezuela, Thủ tướng Anh Andy Burnham, và tham gia cuộc gặp đa phương với các lãnh đạo Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC).
Góc nhìn đa chiều từ cộng đồng quốc tế
Nhiều góc nhìn đa dạng đang được thảo luận trên các diễn đàn thảo luận chính trị:
- Góc nhìn ủng hộ liên minh chặt chẽ: Nhiều tài khoản trên X và Facebook cho rằng việc Thủ tướng Takaichi chủ động gặp Tổng thống Trump trước cuộc hội đàm Hoa Kỳ – Trung Quốc thể hiện sự chủ động ngoại giao của Nhật Bản, giúp duy trì sức ép đối với Bắc Kinh và giữ ổn định tại Eo biển Đài Loan.
- Góc nhìn thận trọng về thực dụng thương mại: Một số nhà phân tích trên các kênh truyền thông độc lập và diễn đàn mạng xã hội hải ngoại đặt câu hỏi liệu Hoa Kỳ có thể sử dụng gói bán hỏa tiễn và vũ khí cho Đài Loan làm công cụ thương thảo thương mại với Trung Quốc hay không. Sự e ngại này khiến các đồng minh châu Á phải nỗ lực củng cố tiếng nói chung.
- Góc nhìn từ báo chí quốc tế: Các hãng tin quốc tế như Kyodo News, Reuters nhận định cuộc gặp tại New York là bước đi chiến lược nhằm định hình cục diện an ninh Đông Á trước giai đoạn thương thảo cao độ giữa các cường quốc.
Nguồn tham khảo:
- Kyodo News / AA: https://www.aa.com.tr/en/world/japan-s-takaichi-expected-to-meet-trump-tuesday-ahead-of-us-china-talks/4060790
- Jiji Press / Nippon.com: https://www.nippon.com/en/news/yjj2026091800774/
- Japan Today: https://japantoday.com/category/politics/Takaichi-Trump-planning-to-meet-in-New-York-on-Tuesday
- The Japan Times: https://www.japantimes.co.jp/news/2026/09/19/japan/politics/trump-takaichi-un-meeting/
- SBS News: https://news.sbs.co.kr/english/article.do?news_id=N1008761302
