Các nhà ngoại giao hàng đầu của khối BRICS vừa kết thúc hai ngày làm việc tại New Delhi mà không thể đưa ra một bản tuyên bố chung. Thay vào đó, nước chủ nhà Ấn Độ chỉ công bố một văn kiện tóm tắt kết quả, phơi bày những chia rẽ lớn bên trong nhóm.
Tại sao các thành viên không thể đồng lòng?
Hãy tưởng tượng BRICS giống như một câu lạc bộ của những người bạn cùng muốn phát triển kinh tế. Tuy nhiên, khi hai thành viên trong nhóm đang có xung đột gay gắt ở quê nhà, họ rất khó để ngồi lại và ký tên vào cùng một tờ giấy.
Trong cuộc họp này, Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – cả hai đều là thành viên BRICS – đã tranh cãi nảy lửa. Iran muốn khối này lên án cuộc chiến của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào họ. Ngược lại, UAE bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc của Tehran. UAE còn cáo buộc Iran thực hiện hàng ngàn vụ tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái vào lãnh thổ của mình kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào ngày 28 tháng 2.
Ngoại trưởng Iran, ông Abbas Araqchi, cho biết một quốc gia thành viên đã ngăn cản các nội dung quan trọng trong bản tuyên bố. Dù không nêu đích danh, nhưng ai cũng hiểu ông đang nhắc đến UAE.
Ảnh hưởng đến đời sống và kinh tế
Sự bất ổn tại Trung Đông không chỉ là chuyện của riêng các chính trị gia. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền và sự an toàn của nhiều người:
- Giá năng lượng: Khi chiến tranh xảy ra, đường hàng hải qua eo biển Hormuz bị nghẽn. Đây là nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu thô toàn cầu. Điều này khiến giá xăng dầu tăng vọt.
- An toàn hàng hải: Ấn Độ lo lắng vì hỏa tiễn của Iran đã làm hư hại tàu bè và khiến nhân viên hàng hải thiệt mạng.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhấn mạnh rằng BRICS cần đóng vai trò giữ vững ổn định trong lúc quan hệ quốc tế đang biến động mạnh mẽ.
Những điểm hiếm hoi đạt được đồng thuận
Dù cãi vã về Iran, các nước vẫn đồng ý về một số vấn đề khác:
- Cải cách quốc tế: Các nước muốn thay đổi cách quản trị tại Liên Hiệp Quốc để tiếng nói của các nước đang phát triển (phương Nam toàn cầu) có trọng lượng hơn.
- Vấn đề Gaza: Nhóm nhất trí rằng dải Gaza là một phần không thể tách rời của nhà nước Palestine trong tương lai.
- Tình hình Sudan và Syria: Các bộ trưởng kêu gọi ngừng bắn và giải quyết xung đột thông qua đối thoại hòa bình để tránh nạn khủng bố.
Tuy nhiên, việc không thể ra tuyên bố chung cho thấy BRICS đang gặp thử thách lớn trong việc duy trì sự đoàn kết khi mở rộng quy mô. Các lợi ích quốc gia đối lập đang cản trở mục tiêu xây dựng một thế giới đa cực mà khối này hằng mong đợi.
Ấn Độ, với tư cách là chủ tịch khối năm 2026, hy vọng các nhà lãnh đạo sẽ đạt được sự thấu hiểu tốt hơn khi họ gặp lại nhau vào cuối năm nay. Liệu các quốc gia lân bang có thể gạt bỏ hiềm khích để cùng tồn tại hòa bình? Câu hỏi này vẫn đang chờ lời giải đáp từ các nỗ lực ngoại giao trong tương lai.
Nguồn tham khảo:
https://apnews.com/article/india-brics-iran-war-4fe5c3ff22993f8e24cf917df56d781c
