Tại sao học sinh biểu tình khắp nước Pháp? Bạo loạn leo thang đóng cửa trường học, hàng trăm người bị thương -

Từ nửa cuối tháng 9 năm 2026, hàng loạt trường trung học (lycée) trên toàn nước Pháp đã phải đóng cửa vì làn sóng biểu tình mạnh mẽ của học sinh. Hơn 3.000 người đã bị bắt giữ, trong đó có khoảng 2.000 người bị giam giữ chỉ riêng trong ngày thứ Năm, 1 tháng 10. Bộ Giáo dục Pháp thông báo đã có 170 học sinh và 65 nhân viên trường học bị thương trong các cuộc đụng độ. Phía cảnh sát và lực lượng cứu hỏa cũng ghi nhận hàng trăm người bị thương khi cố gắng kiểm soát đám đông.

Bạn hãy thử tưởng tượng việc phải ngồi học trong một lớp học nhồi nhét tới 35 học sinh giữa cái nóng 35 độ C của mùa hè, không có đủ ghế ngồi, trần nhà rỉ nước và thiếu nhà vệ sinh. Đó là một trong nhiều trải nghiệm thực tế khiến học sinh Pháp quyết định xuống đường.

Các lý do chính dẫn đến làn sóng biểu tình bao gồm:

Tình trạng thiếu giáo viên và nhân viên phụ tá trầm trọng. Bộ Giáo dục Pháp cho biết gần 10% số giờ giảng dạy trong năm học 2024-2025 tại các trường công lập không được thực hiện vì không tìm được người dạy thay thế.
Hạ tầng tồi tàn, thiếu nguồn lực và môi trường học tập không bảo đảm. Tại trường trung học Saint-Exupéry, học sinh còn thông báo về tình trạng thiếu nước trong nhà vệ sinh và sự xuất hiện của gián, chuột trong khuôn viên trường.
Nền tảng tuyển sinh đại học trực tuyến “Parcoursup” của chính phủ gây căng thẳng và mất niềm tin cho giới trẻ.
Điều kiện học tập ngột ngạt trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt vào mùa hè qua, khi học sinh phải làm bài thi trong những căn phòng không được trang bị hệ thống làm mát.

Sự việc bắt đầu từ đâu và lan rộng như thế nào?

Sự bất mãn khởi nguồn từ trường trung học Lycée Saint-Exupéry ở Créteil (ngoại ô Paris) vào cuối tháng 9 năm 2026. Ban đầu, các học sinh chỉ tổ chức đình công để lên tiếng về tình trạng thiếu giáo viên kéo dài. Tuy nhiên, phong trào nhanh chóng lan rộng ra toàn vùng Île-de-France và sau đó là khắp các thành phố trên toàn quốc, từ Rennes, Nantes, Bordeaux, đến Marseille, Toulouse và Strasbourg. Đến cuối tuần, hơn 500 trường học đã bị phong tỏa hoặc gián đoạn hoạt động.

Mức độ bạo lực của các cuộc biểu tình hiện đang ở mức đáng báo động. Nhiều học sinh đã đốt phá trường học, đụng độ với cảnh sát và thậm chí đốt cả một chiếc xe cứu hỏa tại Marseille sau khi ép lính cứu hỏa rời khỏi xe.

Để giải tán đám đông, cảnh sát Pháp đã sử dụng hơi cay và đạn cao su. Nhiều đoạn video được lan truyền rộng rãi trên các hội nhóm Facebook và YouTube cho thấy cảnh sát vũ trang đối đầu trực diện với những học sinh đang phong tỏa đường phố. Các tổ chức nhân quyền và một số nhóm giám sát độc lập (như Violences Policières) đã bày tỏ sự lo lắng sâu sắc trên nền tảng X và Facebook về việc cảnh sát dùng vũ lực bắt giữ các học sinh vị thành niên.

Phản ứng của chính phủ và các bên liên quan

Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray đã gặp gỡ các công đoàn giáo dục và hội phụ huynh nhằm tìm cách giải quyết tình hình thông qua đối thoại. Ông đề nghị lập một nền tảng để học sinh đưa ra các yêu cầu cải cách giáo dục, đồng thời khuyên phụ huynh không nên để con em tham gia vào các khu vực phong tỏa vì sự an toàn của chính các em.

Bộ trưởng Tư pháp Gerald Darmanin lại nhấn mạnh rằng phụ huynh của những học sinh gây thiệt hại tài sản công sẽ phải đền bù thiệt hại. Trong khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron phát biểu từ Madrid rằng ông thấu hiểu sự tức giận của giới trẻ, nhưng không một lý do nào có thể được dùng để biện minh cho hành động bạo lực.

Bất chấp những lời kêu gọi từ chính phủ, các tổ chức công đoàn học sinh như Union Syndicale Lycéenne khẳng định họ sẽ không dừng lại. Lập luận rằng chính phủ đang cố tình dùng các biện pháp cắt giảm ngân sách để phá hoại môi trường học tập, giới học sinh đã đưa ra thông điệp cứng rắn: họ sẽ tiếp tục phong tỏa và biểu tình tại các trường trung học, đại học trong những tuần tới cho đến khi nhận được những thay đổi cụ thể.

Nguồn tham khảo: