Trong suốt nhiều thập niên qua, mỗi khi nhắc đến sức khỏe tim mạch hay chế độ dinh dưỡng cho người cao niên, chúng ta thường nghe thấy một điệp khúc quen thuộc: “Phải kiêng mỡ, phải giảm cholesterol.” Từ những lời khuyên của bác sĩ gia đình cho đến các bài viết trên báo chí, cholesterol thường bị gán cho cái nhãn là “kẻ thù số một” của sức khỏe. Chúng ta lo sợ nó làm nghẽn mạch máu, gây đột quỵ hay nhồi máu cơ tim. Nỗi sợ hãi này đã ăn sâu vào nếp nghĩ của đại đa số mọi người, khiến không ít người tìm mọi cách để loại bỏ chất béo ra khỏi bữa ăn hàng ngày. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây từ Đài Loan đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh, buộc chúng ta phải suy ngẫm lại về quan niệm “càng thấp càng tốt” này, đặc biệt là khi nói đến mối liên quan giữa cholesterol và chứng mất trí nhớ (dementia).
Bệnh viện Show Chwan Memorial tại Đài Loan vừa công bố kết quả của một công trình nghiên cứu quy mô, được thực hiện bởi Bác sĩ Chiu Pai-yi, Trưởng khoa Thần kinh học của bệnh viện. Những gì Bác sĩ Chiu tìm thấy có thể khiến nhiều người trong chúng ta phải ngạc nhiên: Việc có quá ít cholesterol trong chế độ ăn uống cũng nguy hiểm không kém gì việc có quá nhiều, và nó liên quan trực tiếp đến việc gia tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ.
Để đưa ra kết luận này, Bác sĩ Chiu và các cộng sự đã không chỉ dựa vào lý thuyết suông. Họ đã theo dõi và nghiên cứu hồ sơ y tế của 2,452 người Đài Loan từ 60 tuổi trở lên trong suốt hơn ba năm. Sử dụng một hệ thống chẩn đoán tối tân có tên là “Hệ thống Chẩn đoán Mất trí nhớ Lâm sàng dựa trên Lịch sử và Trí tuệ Nhân tạo,” nhóm nghiên cứu đã phân tích kỹ lưỡng mối tương quan giữa lượng mỡ trong máu và sự suy giảm trí tuệ.
Kết quả cho thấy một sự đảo ngược hoàn toàn so với những gì y học thường truyền bá trước đây. Bác sĩ Chiu phát hiện ra rằng, cả việc tiêu thụ quá nhiều lẫn quá ít cholesterol đều dẫn đến sự khởi phát của chứng mất trí nhớ. Điều này gợi nhớ đến nguyên tắc “trung đạo” – không thái quá, không bất cập. Cơ thể chúng ta, và đặc biệt là bộ não, cần một sự cân bằng tinh tế.
Chúng ta cần hiểu rõ hơn về bản chất của cholesterol. Thường thì y học phân loại chúng thành hai nhóm: mỡ bão hòa (thường gọi là mỡ xấu – LDL) và mỡ không bão hòa (mỡ tốt – HDL). Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ ra rằng con người không thể loại bỏ hoàn toàn bất kỳ loại nào ra khỏi thực phẩm của mình mà không trả giá bằng sức khỏe. Một người khỏe mạnh cần duy trì lượng “mỡ xấu” dưới mức 130 mg/dL, nhưng đồng thời lượng “mỡ tốt” phải cao hơn 40 mg/dL, và tổng lượng cholesterol nên nằm ở mức khoảng 200 mg/dL.
Tại sao lại như vậy? Quý vị hãy thử tưởng tượng bộ não của chúng ta như một cỗ máy tinh vi. Để cỗ máy đó vận hành trơn tru, nó cần nhiên liệu và dầu bôi trơn. Não bộ con người thực chất được cấu tạo phần lớn từ chất béo. Cholesterol đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng màng tế bào, sản xuất các kích thích tố (hormone) và giúp các tế bào thần kinh liên lạc với nhau. Nếu chúng ta kiêng khem quá mức, vô tình chúng ta đã cắt đứt nguồn nguyên liệu cần thiết để não bộ tự tu bổ và duy trì chức năng.
Bác sĩ Chiu cũng đưa ra một lời cảnh báo rất đáng lưu tâm: Sự sụt giảm nhanh chóng của mức cholesterol không phải là một tin mừng, mà nên được xem là dấu hiệu báo động. Nó có thể là triệu chứng của tình trạng suy dinh dưỡng, sức khỏe đang xuống dốc, hoặc là sự khởi đầu của một căn bệnh hiểm nghèo nào đó. Đối với người cao niên, việc ăn uống kém, sụt cân không rõ nguyên do, hay mất sức bền thường đi kèm với việc giảm cholesterol, và đây chính là cửa ngõ dẫn đến sự suy tàn của trí nhớ.
Vậy bài học thực tế ở đây là gì?
Thứ nhất, chúng ta cần thay đổi cách nhìn nhận về việc ăn uống. Thay vì sợ hãi chất béo, hãy chọn lựa chất béo một cách thông minh và điều độ. Đừng để bữa ăn trở nên nghèo nàn dinh dưỡng chỉ vì nỗi sợ bệnh tật thái quá.
Thứ hai, đối với những quý vị cao niên đang sử dụng thuốc để kiểm soát mỡ trong máu, xin đừng tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều lượng mà không có sự tham khảo ý kiến của bác sĩ. Tuy nhiên, quý vị cũng cần theo dõi sát sao sức khỏe của mình. Nếu thấy cân nặng sụt giảm bất thường, ăn không ngon miệng, hay cảm thấy sức khỏe suy kiệt, hãy đi khám bệnh ngay lập tức. Đừng để sự thiếu hụt dinh dưỡng âm thầm phá hủy trí tuệ minh mẫn của mình.
Nghiên cứu này, đã được công bố trên tạp chí y khoa Alzheimer’s Research and Therapy, là một lời nhắc nhở quý giá rằng cơ thể con người là một hệ thống phức tạp và cần sự cân bằng. Đôi khi, những gì chúng ta tin là đúng trong quá khứ cần được xem xét lại dưới ánh sáng của khoa học hiện đại. Sức khỏe không đến từ sự kiêng khem khắc khổ, mà đến từ sự hiểu biết và nuôi dưỡng cơ thể một cách đầy đủ, quân bình.
Nguồn tham khảo: https://www.ajc.com/pulse/high-cholesterol-isnt-always-a-bad-thing-new-study-finds/YE2662APRRH5JES3B6E2BYU5ZY/
