Vào thứ Bảy vừa qua, đường phố tại hai thành phố lớn của Canada là Toronto và Vancouver đã chật kín người tham dự các cuộc tuần hành quy mô lớn. Cảnh sát ước tính có khoảng 350.000 người tập trung tại Toronto và 45.000 người tại Vancouver. Đây là một phần của “Ngày Hành Động Toàn Cầu” nhằm phản đối giới cầm quyền Iran và ủng hộ cuộc nổi dậy của người dân trong nước.
Người biểu tình muốn gì?
Mục tiêu chính của đoàn người là kêu gọi chính phủ Canada công nhận ông Reza Pahlavi, Thái tử lưu vong của Iran, là người lãnh đạo cho giai đoạn chuyển tiếp sang dân chủ. Những người tham gia mang theo lá cờ “Sư tử và Mặt trời” – biểu tượng của Iran trước khi thể chế Cộng hòa Hồi giáo lên nắm quyền vào năm 1979. Họ cũng giơ cao hình ảnh của ông Pahlavi và những nạn nhân đã thiệt mạng trong các cuộc đàn áp gần đây.
Cô Mahdis Fleming, một người tham gia biểu tình tại Vancouver, chia sẻ: “Ông ấy [Pahlavi] là sự lựa chọn tốt nhất mà chúng tôi có. Ông đã tích cực hỗ trợ người dân Iran trong suốt 30, 35 năm qua.”
Tại sao họ lại xuống đường vào lúc này?
Sự phẫn nộ bùng lên sau khi các cuộc biểu tình chống chính phủ nổ ra tại Iran vào cuối tháng 12 năm ngoái. Khởi đầu từ việc phản đối giá cả leo thang, phong trào đã nhanh chóng chuyển sang mục tiêu chính trị nhằm chấm dứt sự cai trị của giới tăng lữ đã kéo dài gần 50 năm.
Cô Mehrak Karimi, một người biểu tình, cho biết cô đã mất liên lạc với cha mẹ tại Iran trong nhiều tuần do chính quyền cắt đứt internet. Cô nói: “Gia đình tôi hiện đã bình an, nhưng tôi đã mất đi rất nhiều bạn bè, những người tôi cùng lớn lên. Thật bất công.”
Phản ứng của quốc tế và chính quyền
Đáp lại làn sóng đấu tranh này, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm thứ Sáu tuyên bố rằng việc thay đổi thể chế “dường như” là điều tốt nhất cho Iran, đồng thời ông cũng hối thúc người dân Iran tiếp tục biểu tình trong khi cân nhắc các biện pháp quân sự.
Tại Canada, Ngoại trưởng Anita Anand thông báo chính phủ đang áp đặt thêm các lệnh trừng phạt đối với bảy cá nhân có liên quan đến các cơ quan nhà nước Iran. Bà nhấn mạnh Canada sẽ không chấp nhận các hành vi đe dọa hay bạo lực của Tehran nhắm vào những tiếng nói đối lập.
Giáo sư James Horncastle từ Đại học Simon Fraser nhận định rằng sự chú ý của quốc tế đang gia tăng mạnh mẽ. Các cuộc biểu tình tại hải ngoại đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì áp lực lên chính quyền Iran.
Con số thương vong đáng báo động
Theo các nguồn tin, chính quyền Iran đã sử dụng bạo lực để trấn áp. Phía nhà nước Iran thừa nhận có hơn 3.000 người thiệt mạng. Tuy nhiên, Hãng tin của các Nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA) – một tổ chức uy tín có trụ sở tại Hoa Kỳ – ước tính con số thực tế đã vượt quá 7.000 người.
Theo: CBC
