| California đang bước vào một vòng tranh luận ngân sách có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều gia đình di dân, người cao niên và người khuyết tật đang sử dụng Medi-Cal. Trong bản May Revision cho ngân sách tiểu bang 2026–2027, chính quyền Thống Đốc Gavin Newsom đề nghị một số thay đổi lớn đối với chương trình Medi-Cal. Cần nhấn mạnh ngay rằng những đề nghị này hiện vẫn đang trong tiến trình ngân sách và thương lượng với Quốc Hội tiểu bang — không phải mọi chi tiết đều đã trở thành đời sống thực tế. Nhưng đây là lúc các gia đình nên theo dõi sát, bởi những gì đang được bàn thảo ở Sacramento có thể rất sớm chạm đến bàn ăn, hộc tủ hồ sơ, và những buổi tối cả nhà ngồi dịch từng câu tiếng Anh. Với cộng đồng Việt Nam tại Orange County và Nam California, đây không phải là chuyện xa xôi. Medi-Cal là chiếc phao y tế của rất nhiều người già, người bệnh, người mới định cư, người làm việc lương thấp, và cả những gia đình có con cháu đứng ra đọc thư, gọi điện thoại, điền đơn, giữ giấy tờ cho cha mẹ, ông bà. Một trong những điểm đáng chú ý là đề nghị tăng lệ phí hằng tháng từ $30 lên $50 cho người lớn từ 19 đến 59 tuổi có tình trạng di trú được tiểu bang gọi là “unsatisfactory immigration status,” bắt đầu từ ngày 1/7/2027. Theo Asian Americans Advancing Justice Southern California (AJSOCAL), những khoản lệ phí tưởng như nhỏ vẫn có thể trở thành rào cản lớn đối với người lợi tức thấp — nghiên cứu của Kaiser Family Foundation tổng hợp từ 35 công trình khác nhau cho thấy ngay cả mức phí khiêm tốn cũng làm giảm đáng kể khả năng duy trì bảo hiểm y tế, nhất là khi họ đã phải xoay xở tiền thuê nhà, thực phẩm, thuốc men và xăng xe mỗi tháng. Một thay đổi khác có thể ảnh hưởng mạnh đến người cao niên và người khuyết tật là đề nghị giảm mạnh giới hạn tài sản Medi-Cal xuống còn $2,000 cho cá nhân hoặc $3,000 cho vợ chồng, sớm nhất từ ngày 1/1/2027. Theo Western Center on Law & Poverty, ước tính có khoảng 25,000 người cao niên và người khuyết tật sẽ mất Medi-Cal trong năm đầu, và tổng cộng khoảng 62,000 người trong hai năm đầu của sự thay đổi. Giới hạn này sẽ xét đến tài nguyên, tài sản và các nguồn lực khác khi quyết định điều kiện Medi-Cal cho nhóm này. Đối với nhiều gia đình Việt, chi tiết này rất dễ gây lo lắng. Một người già có vài ngàn đôla để dành phòng khi xe hư, nhà dột, răng đau, hoặc cần mua vé máy bay gấp về quê thăm thân nhân bệnh nặng, có thể bỗng phải tự hỏi: số tiền nhỏ nhoi ấy có làm mình mất Medi-Cal hay không? Với người cao niên, tiền để dành không phải lúc nào cũng là “tài sản,” mà đôi khi chỉ là một chút bình an nằm trong cuốn sổ ngân hàng. Điểm thứ ba là việc chuyển nhiều người thuộc diện di trú chưa thỏa mãn điều kiện liên bang từ hệ thống managed care sang fee-for-service. Theo DHCS, hàng triệu người có thể bị ảnh hưởng bởi thay đổi này kể từ ngày 1/1/2027, liên quan đến hướng dẫn liên bang mới theo H.R. 1, đồng thời có thể làm một số người không còn được hưởng vài quyền lợi trong managed care, như Enhanced Care Management và Community Supports. Nói nôm na, managed care thường là hệ thống trong đó người ghi danh có một chương trình bảo hiểm Medi-Cal quản trị việc chăm sóc sức khỏe, còn fee-for-service là cách tiểu bang trả tiền trực tiếp cho từng dịch vụ y tế. Với người đọc thư tiếng Anh khó khăn, khác biệt này nghe như chuyện giấy tờ, nhưng khi đi khám bệnh, tìm bác sĩ, đổi phòng mạch, xin chuyên khoa hoặc hỏi về quyền lợi, giấy tờ có khi là cả một mê cung. Ai từng gọi điện thoại cho bảo hiểm y tế đều biết: chỉ cần một chữ sai, một mã số sai, là một buổi sáng có thể biến thành một cuộc hành hương qua năm lần chuyển máy. Đây là lúc các gia đình nên chú ý thư từ của Medi-Cal, giữ lại thông báo, đừng bỏ qua giấy renewal, và tìm nơi giúp đỡ nếu có điều gì không hiểu. Với những gia đình có cha mẹ lớn tuổi, con cháu nên xem lại hồ sơ Medi-Cal của ông bà, nhất là phần tài sản, ngân hàng, nhà cửa, và những thư thông báo mới từ quận hạt. AJSOCAL, một tổ chức pháp lý và dân quyền phục vụ cộng đồng Á Châu tại Nam California, bày tỏ quan ngại rằng các thay đổi này có thể làm người nghèo, người di dân, người cao niên và người khuyết tật gặp thêm khó khăn trong việc giữ bảo hiểm y tế. Tổ chức này có đường dây trợ giúp bằng tiếng Việt dành riêng cho cộng đồng tại Orange County và Nam California: 714.477.2958. Với nhiều gia đình Việt, Medi-Cal không chỉ là một chương trình công. Đó là toa thuốc huyết áp của mẹ, buổi khám mắt của cha, chuyến xe đưa bà đi bác sĩ, hay cuộc gọi của người con gái sau giờ làm để hỏi: “Má có nhận thư gì của Medi-Cal không?” Những thay đổi trong ngân sách tiểu bang, khi rơi xuống đời sống, thường không rơi như một dòng chữ khô trên giấy. Chúng rơi xuống bàn ăn, hộc tủ đựng hồ sơ, và những buổi tối cả nhà ngồi dịch từng câu tiếng Anh để hiểu mình còn được chăm sóc hay không. Nguồn tham khảo Response to Gov. Newsom’s May Revision 2026–27 May Revision Highlights PDF First Look: Understanding the Governor’s 2026–27 May Revision Analysis of Governor Newsom’s May Revision |
