Trong một chuỗi tuyên bố gây chấn động trên mạng xã hội X, Jacob Coxon, một cựu nghiên cứu viên tại Anthropic vừa từ chức, đã công khai nêu lên những lo ngại sâu sắc về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Ông khẳng định rằng những người đang trực tiếp xây dựng AI tin rằng công nghệ này có thể khiến loài người diệt vong trước khi thập niên này kết thúc. Theo Coxon, đây hoàn toàn không phải là một chiêu trò quảng cáo, bởi nhiều lãnh đạo và chuyên gia dù phát biểu cẩn trọng trước truyền thông nhưng lại bày tỏ sự lo sợ thực sự trong các cuộc thảo luận riêng.
Xác nhận lập trường này, Evan Hubinger, Trưởng nhóm Khoa học Căn chỉnh (alignment-science) tại Anthropic, chia sẻ rằng nguy cơ AI tiêu diệt loài người trong 10 năm tới là lớn hơn 10%. Ông cho biết mặc dù công ty đã cố gắng hết sức, ngành công nghệ vẫn chưa có kế hoạch cụ thể để giải quyết bài toán căn chỉnh mục tiêu an toàn cho các siêu trí tuệ. Đồng quan điểm, Samuel Marks, Trưởng nhóm Giám sát Quy mô tại Anthropic, cho biết thêm rằng các nhân sự cấp cao tại những công ty AI đều nhận thức được nguy cơ thảm họa và nhiều người rất muốn chậm lại để nghiên cứu phương pháp phát triển an toàn hơn.
Tại sao vấn đề này lại quan trọng?
Lời báo động này diễn ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo hàng đầu của OpenAI, bao gồm Giám đốc Điều hành Sam Altman, cũng vừa ghi nhận AI đang tiến nhanh vào một giai đoạn đáng quan ngại và khó kiểm soát. Thực tế này tạo ra một tiến thoái lưỡng nan lớn cho các tập đoàn công nghệ:
- Tốc độ và sự cạnh tranh: Nếu một công ty chủ động tiến trình chậm lại, họ đối mặt với nguy cơ bị các đối thủ khác vượt mặt.
- An toàn và kiểm soát: Nếu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ mà không có giải pháp an toàn tương ứng, nguy cơ mất kiểm soát hệ thống hoàn toàn có thể xảy ra.
Hiện tượng các công ty phát triển nhanh nhất trong lịch sử liên tục đưa ra lời chú ý rằng chính sản phẩm của họ có thể gây hại cho văn minh nhân loại là một điều chưa từng có tiền lệ.
Góc nhìn phản biện và phân tích tình hình
Mặc dù một số ý kiến phản biện cho rằng các tập đoàn như Anthropic hay OpenAI đang cố tình thổi phồng nguy cơ nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp hoặc kêu gọi các quy chế có lợi cho những đơn vị dẫn đầu, nhiều cuộc trao đổi trực tiếp với nhân sự nội bộ cho thấy sự lo ngại của họ là có thật. Các chuyên gia này được tiếp cận với những mô hình chưa ra mắt công chúng, nơi năng lực của AI gia tăng nhanh chóng vượt xa dự đoán.
Khác với các mối đe dọa lập tức trước mắt, rủi ro lớn nhất nằm ở khả năng “tự cải tiến đệ quy” (recursive self-improvement) của AI. Khi các hệ thống thông minh có thể tự viết lại mã nguồn để trở nên thông minh hơn mà không cần sự can thiệp của con người, tốc độ phát triển sẽ tăng theo bội số và trở nên cực kỳ khó đoán định.
Các thông tin này mang ý nghĩa quan trọng để giới lập pháp và các cơ quan quản lý nhà nước xem xét lại cách thức kiểm duyệt cũng như ban hành chính thức các mô hình AI tiên tiến trong tương lai.
Nguồn tham khảo:
- The Guardian: https://www.theguardian.com/technology/2026/sep/09/anthropic-researchers-ai-human-extinction
- PCMag: https://www.pcmag.com/news/anthropic-researchers-yep-ai-could-really-destroy-us-all
- Forbes: https://www.forbes.com/sites/saradorn/2026/09/09/ted-cruz-says-he-prefers-american-killer-robots-over-chinese-after-ai-extinction-warning/
- Times of India: https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/ai-pocalypse-now-anthropic-gearheads-sound-alarm-over-advances/articleshow/133975625.cms
- Holyrood: https://www.holyrood.com/news/view,researchers-warn-ai-could-kill-us-all-within-the-next-decade
