Vào trưa ngày thứ Sáu, 2 tháng 10 năm 2026 (04:00 GMT), hai chiếc tiêm kích F-16V Block 70 đầu tiên trong tổng số 66 chiếc mà Đài Loan đặt mua từ năm 2019 đã hạ cánh xuống phi trường Chihhang, thuộc Đài Đông (Taitung). Các máy bay này đã thực hiện hành trình bay dài từ Hoa Kỳ, quá cảnh qua Hawaii và Guam trước khi đến Đài Loan. Sự kiện này diễn ra sau nhiều tháng trì hoãn, góp phần củng cố lực lượng không quân Đài Loan trong bối cảnh họ gần như phải cất cánh hàng ngày để theo dõi các hoạt động quân sự của Bắc Kinh.
Tại sao Đài Loan lại cần những chiếc F-16V này?
Đài Loan đang phải đối mặt với một mối đe dọa quân sự ngày càng gia tăng từ Bắc Kinh. Việc mua sắm vũ khí tối tân từ Hoa Kỳ—nhà cung cấp vũ khí và đối tác quốc tế quan trọng nhất của hòn đảo—được xem là một giải pháp căn bản để duy trì an ninh. Các tiêm kích F-16V được trang bị hệ thống radar, vũ khí và thiết bị điện tử tối tân, giúp không quân Đài Loan có thể đối phó tốt hơn với các máy bay tàng hình J-20 của Trung Quốc, mặc dù Washington vẫn chưa đồng ý cung cấp các loại máy bay tiên tiến nhất như F-22 hay F-35. Trước đó, một kế hoạch nâng cấp đội bay F-16 hiện có của Đài Loan cũng đã được hoàn tất vào năm 2023.
Những thách thức và sự chậm trễ trong tiến trình giao hàng
Năm 2019, Hoa Kỳ đã thông qua hợp đồng trị giá 8 tỷ USD bán 66 chiếc F-16V do Lockheed Martin sản xuất cho Đài Loan, dự kiến nâng tổng số F-16 của hòn đảo này lên hơn 200 chiếc. Tuy nhiên, các vấn đề về nhu liệu và sản xuất đã khiến việc bàn giao bị trì hoãn nhiều lần. Trả lời phỏng vấn tại quốc hội ở Đài Bắc, Bộ trưởng Quốc phòng Wellington Koo (Cố Lập Hùng) cho biết: “Chắc chắn chúng tôi sẽ không chỉ nhận được hai chiếc này trước cuối năm nay.” Ông thông báo rằng sẽ có thêm các máy bay mới sớm được bàn giao, dù không tiết lộ con số cụ thể.
Việc bàn giao máy bay diễn ra đúng một tuần sau cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington. Sau cuộc gặp ông Tập tại Bắc Kinh vào tháng 5, ông Trump từng cho biết ông đang tạm giữ lại gói viện trợ vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan, mặc dù đã phê duyệt một gói trị giá 11 tỷ USD vào tháng 12 năm 2025. Quyết định này từng gây ra nhiều lo ngại tại Đài Loan về cam kết bảo đảm an ninh của chính quyền Trump, dù giới chức Hoa Kỳ luôn khẳng định chính sách của họ không hề thay đổi. Hoa Kỳ bị ràng buộc bởi luật pháp trong việc cung cấp cho Đài Loan các phương tiện để tự vệ, dù hai bên không có quan hệ ngoại giao chính thức.
Nhiều ý kiến thảo luận trên mạng xã hội đã nêu ra các quan điểm khác nhau về sự kiện này:
Nhiều nhà quan sát quân sự đánh giá đây là một bước đi quan trọng giúp duy trì sự cân bằng quyền lực tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng các chuyên gia phân tích quân sự độc lập lại đặt ra một câu hỏi thực tế: Liệu số lượng 66 chiếc F-16V có đủ sức tạo ra sự răn đe thực sự nếu một cuộc xung đột quy mô lớn nổ ra?
Theo nhiều nguồn tin từ Hoa Kỳ, giới chức nước này tin rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan trước năm 2028 là rất khó có thể xẩy ra (năm 2028 cũng là thời điểm Đài Loan tổ chức cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo).
Dẫu vậy, ông Wellington Koo nhấn mạnh: “Ý định thôn tính Đài Loan bằng vũ lực của Trung Quốc chưa bao giờ thay đổi.”
Từ phía Bắc Kinh, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hiện chưa đưa ra bình luận về việc Đài Loan tiếp nhận F-16V, nhưng họ đã nhiều lần yêu cầu Washington ngừng cung cấp vũ khí.
Ngược lại, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ khẳng định: “Chúng tôi tiếp tục sát cánh cùng các bạn bè và đồng minh trên toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để thúc đẩy sự thịnh vượng, an ninh và những giá trị chung của chúng ta — bao gồm cả Đài Loan.”
Nguồn tham khảo:
- https://www.reuters.com/world/asia-pacific/taiwan-receives-first-new-f-16v-fighter-jets-us-2026-10-02/ (Nguồn gốc bài báo tiếng Anh)
- https://www.rti.org.tw/en/news (Thông báo từ Đài Tiếng nói Quốc tế Đài Loan)
- https://www.youtube.com/ (YouTube – Các video phân tích từ giới quan sát quân sự và cộng đồng người Việt trong và ngoài nước về cán cân quân sự Á Châu)
