Hỏa tiễn của Blue Origin nổ kinh hoàng trong đêm tại Cape Canaveral -

Vào khoảng 9 giờ tối ngày thứ Năm (giờ miền Đông Hoa Kỳ), một vụ nổ dữ dội đã làm rung chuyển Trạm Lực lượng Không gian Cape Canaveral tại tiểu bang Florida. Siêu hỏa tiễn New Glenn của công ty hàng không vũ trụ Blue Origin – do tỷ phú Jeff Bezos sáng lập – đã bất ngờ bùng cháy và nổ tung thành một quả cầu lửa khổng lồ ngay trên bãi phóng số 36 trong một cuộc thử nghiệm kích hoạt động cơ trên mặt đất (hotfire test).

Những đoạn phim ghi lại tại hiện trường cho thấy ngọn lửa cao ngút trời kèm theo những cột khói đen đặc quánh bao trùm cả bầu trời đêm. Sức ép từ vụ nổ lớn đến mức làm rung chuyển nhiều ngôi nhà ở các khu vực lân cận như Cape Canaveral và Cocoa Beach, khiến người dân địa phương vô cùng hoang mang.

Ngay sau khi sự việc xảy ra, Blue Origin đã nhanh chóng đưa ra thông báo chính thức nhằm trấn an dư luận:

“Chúng tôi đã gặp phải một trở ngại trong cuộc thử nghiệm kích hoạt động cơ hôm nay. Tất cả nhân sự đều được bảo đảm an toàn”.

Nhà sáng lập Jeff Bezos cũng chia sẻ trên mạng xã hội X rằng đây là một ngày “hết sức tồi tệ”. Dù thừa nhận còn quá sớm để xác định nguyên nhân căn bản, ông vẫn khẳng định quyết tâm mạnh mẽ: “Chúng tôi sẽ xây dựng lại bất cứ thứ gì cần thiết và đưa hỏa tiễn trở lại bầu trời. Việc này hoàn toàn xứng đáng”.

Những thiệt hại nặng nề nhìn từ bình minh ngày thứ Sáu

Khi mặt trời ló rạng vào sáng thứ Sáu, các đội ngũ chuyên trách từ Blue Origin, Lực lượng Không gian Hoa Kỳ và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) mới có thể bắt đầu tiếp cận hiện trường để thẩm định mức độ tàn phá đối với các cơ sở hạ tầng bãi phóng, đồng thời tiến hành thu gom các mảnh vỡ của hỏa tiễn.

Theo các chuyên gia, đây là một trong những vụ nổ hỏa tiễn lớn nhất trong lịch sử ngành hàng không vũ trụ Hoa Kỳ và là thất bại nghiêm trọng nhất từ trước đến nay của Blue Origin. Tổn thất không chỉ nằm ở việc mất đi một phương tiện phóng đắt giá mà còn nằm ở sự hư hại tiềm tàng đối với tổ hợp bãi phóng số 36. Việc sửa chữa và khôi phục bãi phóng có thể tốn rất nhiều thời gian, khiến mọi hoạt động tiếp theo của công ty bị đình trệ nghiêm trọng.

Cảnh báo an toàn cũng đã được ban bố cho người dân sống dọc theo bờ biển Florida, do các mảnh vỡ từ vụ nổ có thể bị sóng biển đánh dạt vào bờ trong những ngày tới. Nhà chức trách khuyến cáo công chúng tuyệt đối không được chạm vào hoặc tự ý thu hồi các mảnh vỡ này để bảo đảm an toàn.

Tại sao thất bại này lại mang tính thảm họa đối với ngành vũ trụ Mỹ?

Hỏa tiễn New Glenn – được đặt theo tên của John Glenn, phi hành gia người Mỹ đầu tiên bay quanh quỹ đạo Trái Đất – là dòng hỏa tiễn hạng nặng cao 321 foot (khoảng 98 mét). Đây được xem là “vũ khí chiến lược” để Jeff Bezos cạnh tranh trực tiếp với các dòng hỏa tiễn Falcon và Starship của tập đoàn SpaceX do Elon Musk sở hữu. Trước khi vụ nổ xảy ra, hỏa tiễn này đang được chuẩn bị cho nhiệm vụ phóng lần thứ tư vào đầu tháng 6 nhằm mang 48 vệ tinh internet băng thông rộng Amazon Kuiper lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Rất may là các vệ tinh này chưa được lắp đặt lên hỏa tiễn trong quá trình thử nghiệm.

Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng của vụ nổ này còn vượt xa khỏi phạm vi nội bộ của Blue Origin, tác động mạnh mẽ đến các kế hoạch quốc gia của NASA:

Trì hoãn chương trình Artemis và Căn cứ Mặt Trăng: Chỉ mới hai ngày trước vụ nổ, NASA vừa công bố trao gói hợp đồng trị giá 188 triệu Mỹ kim cho Blue Origin để thực hiện các nhiệm vụ đưa robot lên bề mặt Mặt Trăng. New Glenn đóng vai trò trọng yếu trong việc vận chuyển các thiết bị đổ bộ, hàng hóa và xây dựng Căn cứ Mặt Trăng trị giá 20 tỷ Mỹ kim trong các sứ mệnh Artemis III và IV. Thất bại này có khả năng loại Blue Origin ra khỏi các kế hoạch Mặt Trăng của NASA trong ít nhất 12 tháng tới.
Gia tăng áp lực lên cấp độ quốc gia: NASA hiện đang chạy đua ráo riết để đưa các phi hành gia trở lại Mặt Trăng trước khi Trung Quốc thực hiện kế hoạch tương tự vào năm 2030. Việc New Glenn phải tạm dừng hoạt động để điều tra sẽ dồn toàn bộ gánh nặng lên vai SpaceX, làm giảm đi tính cạnh tranh và sự linh hoạt của chương trình vũ trụ Mỹ.

Phản ứng trước sự việc, Giám đốc NASA Jared Isaacman chia sẻ một cách thực tế: “Du hành vũ trụ là một lĩnh vực không có chỗ cho sự khoan nhượng, và việc phát triển các phương tiện phóng hạng nặng mới là điều cực kỳ gian nan”. Ông cũng cho biết NASA sẽ hỗ trợ toàn diện cho quá trình điều tra để sớm đánh giá các ảnh hưởng ngắn hạn đối với các sứ mệnh sắp tới. ngay cả đối thủ lớn nhất là Elon Musk cũng gửi lời chia sẻ ngắn gọn: “Thật không may. Ngành hỏa tiễn thực sự rất khó khăn”.

Chắc chắn các kỹ sư của Blue Origin sẽ phải trải qua một cuộc điều tra vô cùng áp lực dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý để chứng minh tính an toàn của dòng hỏa tiễn này trước khi được phép cất cánh trở lại.

Nguồn tham khảo: