Khối lượng bưu kiện nhỏ quốc tế vào Hoa kỳ và Liên minh châu Âu (EU) đã giảm đáng kể kể từ khi các ngoại lệ về thuế quan đối với những lô hàng này bị bãi bỏ. Theo một tường trình hôm thứ Sáu từ Liên minh Bưu chính Quốc tế (Universal Postal Union – UPU), một cơ quan của Liên Hợp Quốc chuyên phối hợp các chính sách bưu chính toàn cầu, trọng lượng bưu kiện nhỏ vào Hoa kỳ trong tháng 9 năm 2025 đã giảm 70,3% so với cùng kỳ năm trước.
Sự sụt giảm này càng trở nên tồi tệ hơn khi các cơ quan bưu chính tại Đức, Nhật Bản, Thụy Sĩ và một số quốc gia khác đình chỉ việc gửi hàng đến Hoa kỳ. Vậy, điều gì đã thực sự xảy ra đằng sau những con số này?
Quy tắc “De Minimis” là gì và tại sao lại bị bãi bỏ?
Quy tắc “de minimis” từng cho phép các mặt hàng nhập khẩu có trị giá dưới 800 USD được miễn thuế khi vào Hoa kỳ. Tuy nhiên, việc bãi bỏ quy định này nhằm hai mục đích chính:
- Hạn chế việc nhập khẩu các loại thuốc bất hợp pháp.
- Ngăn chặn các nhà bán lẻ trực tuyến có liên kết với Trung Quốc như Temu và Shein bán hàng hóa giá rẻ cho người tiêu dùng Hoa kỳ mà không phải đóng thuế.
Ban đầu, mức thuế mới chỉ áp dụng cho các bưu kiện từ Trung Quốc và Hồng Kông, nhưng sau đó, các ngoại lệ này đã bị bãi bỏ trên toàn cầu để tăng nguồn thu từ thuế.
Việc bãi bỏ này đã gây ra một sự kinh hoàng lớn đối với thị trường. Trên mạng xã hội, dư luận cũng cho thấy nhiều quan điểm đa chiều. Theo một bài đăng từ hãng thông tấn Reuters trên nền tảng Facebook, quy định mới khiến người bán hàng từ Trung Quốc nay phải đối mặt với thuế của cơ quan Quan Thuế, chi phí hành chính mới và thời gian giao hàng lâu hơn, làm cho giá cả tăng lên đáng kể đối với người mua sắm. Trong khi đó, trên diễn đàn Reddit (r/Tariffs), nhiều ý kiến từ người tiêu dùng và giới buôn bán nhỏ lẻ cũng lên tiếng lo lắng vì các dịch vụ bưu chính đã tạm dừng nhận các gói hàng giá trị thấp để chờ hướng dẫn rõ ràng, gây ra sự chậm trễ và tăng chi phí.
Tại Việt Nam, các công ty dịch vụ vận tải như Real Logistics cũng cho biết chính sách mới này của Hoa kỳ tạo ra những thử thách lớn đối với hàng hóa xuất khẩu trực tuyến từ Việt Nam, khiến cho chi phí gửi hàng sang Hoa kỳ tăng vọt và làm giảm sức cạnh tranh của giới kinh doanh nội địa.
Sự khác biệt giữa Hoa kỳ và Liên minh Châu Âu (EU)
Không chỉ riêng Hoa kỳ, vào ngày 1 tháng 7 năm nay (2026), EU cũng đã bãi bỏ việc miễn thuế cho các bưu kiện từ ngoài khối có giá trị dưới 150 euro (khoảng 168 USD theo tỷ giá hiện tại) và áp dụng một khoản phí 3 euro cho mỗi mặt hàng. Trong cùng tháng đó, lượng giao hàng bưu kiện đến EU đã giảm 31,0%.
Tuy nhiên, tường trình chỉ ra rằng sự thay đổi của EU đã được “nhìn thấy rõ từ trước, không giống như sự kinh hoàng ở Hoa kỳ”. Điều này cho phép các nhà khai thác có thời gian để điều chỉnh lại giá cước và lộ trình, lý giải vì sao trọng lượng hàng hóa chuyển đến khối EU không sụt giảm quá đột ngột như tại Hoa kỳ.
Hậu quả và những bước đi tiếp theo
“Do tình trạng gắn kết chặt chẽ của ngành hiện nay, sự thay đổi chính sách thương mại ở một quốc gia hoặc khu vực giờ đây tác động đến mọi nhà điều hành trên toàn cầu, gần như ngay lập tức,” theo thông cáo báo chí đi kèm tường trình.
- Thiệt hại kinh tế: Khối lượng thư tín giảm và sự chậm trễ trong giao hàng phát sinh từ việc ra quyết định chậm chạp đã dẫn đến khoản lỗ hàng năm ước tính khoảng 70,8 tỷ USD đối với các nhà khai thác bưu chính trên toàn thế giới.
- Giải pháp tương lai: Để giải quyết vấn đề, Liên minh bưu chính đang gấp rút phát triển một nền tảng dữ liệu thống nhất được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Hệ thống tối tân này nhằm thu thập và phân tích dữ liệu bưu chính toàn cầu theo thời gian thực để hỗ trợ việc ra quyết định nhanh chóng, với mục tiêu đưa vào thực tiễn trước năm 2029.
Những sự kiện này đưa ra một câu hỏi lớn: Liệu hệ thống thương mại trực tuyến toàn cầu sẽ tìm ra một cách thức hoạt động quân bình hơn trong tương lai, hay đây chỉ là điểm khởi đầu cho những rào cản thương mại ngày càng khắt khe?
Nguồn tham khảo:
- Reuters trên Facebook: https://www.facebook.com/Reuters/posts/shein-swung-to-a-99-million-quarterly-loss-after-the-us-ended-its-de-minimis-dut/1621879179802808/
- Reddit – r/Tariffs: https://www.reddit.com/r/Tariffs/comments/1mzt1xc/breaking_end_of_de_minimis_rule_on_aug_29/
- Phân tích thị trường từ Real Logistics (Việt Nam): https://reallogistics.vn/vi/cap-nhat-thi-truong/my-ap-thue-moi-voi-hang-nhap-khau-nho-de-minimis-cham-dut-chi-phi-tang-manh
