Tiểu bang California đang gặp một đợt bùng phát ngộ độc nấm nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Sở Y tế Công cộng California (CDPH) cho biết đã có 4 người thiệt mạng và 3 người khác buộc phải trải qua giải phẫu ghép gan sau khi ăn phải loại nấm có tên gọi “Death Cap” (tạm dịch: Nấm Tử Thần).
Kể từ ngày 18 tháng 11 năm ngoái, cơ quan y tế đã ghi nhận hơn 40 trường hợp ngộ độc. Các nạn nhân ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ em bé 19 tháng tuổi cho đến người cao niên 67 tuổi. Đa số những người tìm đến bệnh viện đều bị tổn thương gan cấp tính diễn tiến rất nhanh. Nhiều người trong số đó phải nằm tại phòng chăm sóc đặc biệt (ICU).
Tại sao nấm độc lại xuất hiện nhiều như vậy?
Theo các chuyên gia, thời tiết mùa thu ấm áp kết hợp với những cơn mưa đầu mùa đã tạo điều kiện lý tưởng cho nấm Death Cap sinh sôi nảy nở. Hiện tượng này được ví như một đợt “siêu nở rộ” (super bloom) của nấm. Bác sĩ Craig Smollin, Giám đốc y tế của Hệ thống Kiểm soát Chất độc California tại San Francisco, nhận định: “Điểm đáng chú ý năm nay chính là số lượng người ăn phải loại nấm này quá lớn. Thông thường chỉ có từ 2 đến 5 ca mỗi năm, nhưng con số hiện tại đã gần 40, đây là điều rất bất thường.”
Sự nguy hiểm của Nấm Tử Thần
Death Cap là một trong những loài nấm độc nhất thế giới. Chúng chứa amatoxin, một hợp chất cực mạnh gây ra 90% các ca tử vong do ngộ độc nấm trên toàn cầu. Loài nấm này thường mọc dưới các gốc sồi trong rừng và cả công viên thành phố.
Một sai lầm chết người mà nhiều người mắc phải là tin vào màu sắc hoặc cách chế biến. Các chuyên gia nhấn mạnh:
- Màu sắc không giúp phân biệt nấm lành hay nấm độc.
- Nấu chín, phơi khô, hay ăn sống đều không làm giảm bớt độc tính.
- Chỉ cần ăn một lượng nhỏ cũng có thể dẫn đến tử vong.
Bài học đau lòng từ sự nhầm lẫn
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các ca ngộ độc là do nấm Death Cap có vẻ ngoài rất giống với các loại nấm ăn được. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những người nhập cư, vì họ dễ nhầm lẫn loại nấm độc này với những loại nấm lành ở quê nhà.
Cô Laura Marcelino, 36 tuổi, kể lại câu chuyện của gia đình mình tại thành phố Salinas. Cô và chồng đã hái nấm về ăn vì thấy chúng giống hệt loại nấm họ thường hái tại quê nhà Oaxaca (miền Nam Mexico).
“Chúng tôi nghĩ nó an toàn,” cô Laura nói. Cô nấu nấm chung với súp và bánh tortillas. May mắn thay, các con của cô không thích ăn nấm nên đã không đụng vào. Ngày hôm sau, chồng cô cảm thấy chóng mặt và mệt mỏi, nhưng Laura vẫn thấy bình thường nên họ lại tiếp tục ăn phần nấm còn thừa. Kết quả, cả hai vợ chồng đều bị nôn mửa dữ dội và phải nhập viện. Laura nằm viện 5 ngày, còn chồng cô bị suy gan nặng đến mức phải giải phẫu ghép gan.
Sở Y tế cho biết hơn 60% nạn nhân là người nói tiếng Tây Ban Nha. Ngoài ra, cộng đồng người nói tiếng Mixteco và tiếng Quan Thoại (Trung Quốc) cũng có nhiều người bị ngộ độc.
Dấu hiệu nhận biết ngộ độc
Người dân cần đặc biệt chú ý đến tiến trình phát bệnh của loại nấm này vì nó có giai đoạn “giả vờ lành bệnh” rất nguy hiểm:
- Trong vòng 24 giờ đầu: Nạn nhân bị đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc nôn mửa.
- Giai đoạn “Yên lặng”: Các triệu chứng ban đầu có thể biến mất sau một ngày, khiến nạn nhân lầm tưởng mình đã khỏi.
- Giai đoạn nguy kịch: Trong vòng 2 đến 3 ngày sau khi ăn, gan sẽ bị tổn thương nghiêm trọng dẫn đến suy gan và tử vong.
Lời khuyên từ giới chức y tế
Để bảo vệ bản thân và gia đình, Sở Y tế Công cộng California đưa ra các khuyến cáo sau:
- Tuyệt đối không hái nấm hoang dã để ăn trong năm nay, trừ khi bạn là chuyên gia nghiên cứu về nấm.
- Chỉ mua nấm từ các cửa hàng thực phẩm hoặc người bán uy tín.
- Trông chừng trẻ em và thú nuôi cẩn thận khi ra ngoài nơi có nấm mọc.
Nếu nghi ngờ ai đó đã ăn phải nấm độc, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Việc chữa trị sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều khi các triệu chứng đã xuất hiện rõ rệt.
Để được giúp đỡ trong trường hợp khẩn cấp hoặc có thắc mắc, quý vị hãy liên lạc với Trung tâm Kiểm soát Chất độc Hoa Kỳ (U.S. Poison Control Centers):
Điện thoại: 1-800-222-1222
Website: PoisonHelp.org
Nguồn: AP và CBS News
