Bạn có biết rằng khoảng 20% lượng dầu khí của toàn thế giới phải đi qua một lối đi nhỏ hẹp mang tên eo biển Hormuz? Nếu ví nền kinh tế thế giới như một cơ thể, thì eo biển này chính là một mạch máu quan trọng. Hiện nay, mạch máu đó đang bị thắt lại do cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, khiến giá xăng và thực phẩm khắp nơi tăng vọt.
Những quân bài trên bàn cân
Trên mạng xã hội X, Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, vừa đưa ra một nhận định mới về cuộc chiến này. Ông ví von đây là một ván bài mà Mỹ đang dần cạn kiệt vốn liếng.
Ông Ghalibaf đưa ra một phép toán so sánh công cụ của hai bên. Phía Iran nắm giữ các “quân bài cung ứng” bao gồm:
- Eo biển Hormuz (mới sử dụng một phần).
- Eo biển Bab el-Mandeb (chưa sử dụng).
- Các hệ thống đường ống dẫn dầu (chưa sử dụng).
Ngược lại, ông cho rằng Mỹ chỉ có các “quân bài nhu cầu” mà Washington đã hoặc đang thi hành gần hết:
- Xả kho dự trữ dầu chiến lược (đã dùng).
- Quản trị nhu cầu tiêu thụ (đã dùng một phần).
- Điều chỉnh giá cả (sắp tới sẽ dùng).
Theo như phép toán này, thì Mỹ đã sử dụng gần hết các con bài trong khi Iran còn giữ nhiều con bài tẩy nặng ký. Ông Ghalibaf đặt câu hỏi: Liệu Mỹ sẽ giải quyết ra sao khi mùa nghỉ hè đến gần, nhu cầu xăng dầu tăng cao, mà nguồn cung lại bị Iran bóp nghẹt?
Liệu phép tính này có giá trị thực tế hay không?
Lời đề nghị gây tranh cãi
Nếu chỉ nhìn vào tình trạng thương lượng giữa hai bên, Iran đang muốn tiếp tục cuộc thương lượng với Hoa Kỳ trong khi Hoa Kỳ dường như vẫn thong thả chờ Iran nhượng bộ.
Thông qua trung gian Pakistan, Iran đã gửi một kế hoạch mới tới Tòa Bạch Ốc. Tehran đề nghị mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng xung đột, nhưng đổi lại, Mỹ phải cho phép họ hoãn các cuộc đàm phán về chương trình nguyên tử.
Tổng thống Donald Trump cho rằng bản kế hoạch này có phần tiến bộ hơn trước, nhưng vẫn “chưa đủ”. Ông khó lòng chấp nhận đề nghị này vì nó chưa giải quyết tận gốc những mâu thuẫn từ cuộc tấn công ngày 28 tháng Hai. Quan trọng hơn, ông Trump muốn bảo đảm Iran không bao giờ có thể chế tạo vũ khí nguyên tử – một trong những lý do chính khiến ông quyết định tuyên chiến.
Sự can thiệp của các cường quốc
Trong lúc bế tắc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tìm đến Nga để hỏi ý kiến đồng minh. Tại Saint Petersburg, Tổng thống Vladimir Putin đã khen ngợi người dân Iran chiến đấu mạnh mẽ để bảo vệ chủ quyền. Ông Putin hứa rằng Nga sẽ làm mọi cách để mang lại hòa bình cho Trung Đông.
Tuy nhiên, giới quan sát vẫn thắc mắc: Nga thực sự có thể giúp gì khi Mỹ đang phong tỏa các cảng biển của Iran? Lệnh phong tỏa này không chỉ cắt đứt nguồn thu của Tehran mà còn có thể buộc nước này phải ngừng sản xuất dầu vì không còn chỗ chứa.
Hậu quả đối với thế giới
Cuộc giằng co này không chỉ là chuyện riêng của hai nước. Việc lưu thông tàu bè qua eo biển Hormuz hiện gần như bằng không. Điều này tạo ra một trở ngại khổng lồ cho nền kinh tế toàn cầu. Khi dòng chảy dầu khí bị chặn lại, mọi thứ từ phân bón đến nhu yếu phẩm đều trở nên đắt đỏ hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người dân ở khắp mọi nơi.
Hiện tại, cả thế giới đang nín thở chờ xem liệu hai bên có chấp nhận giải quyết mâu thuẫn qua điện thoại như gợi ý của ông Trump, hay cuộc đối đầu sẽ còn tiếp tục căng thẳng hơn trong những ngày tới.
Nguồn tham khảo:
https://www.iranintl.com/en/202604266145
https://www.nytimes.com/2026/04/26/world/middleeast/iran-united-states-israel-war-truce.html
