Tại công ty IV Technologies, nhà sản xuất tấm đệm đánh bóng hóa học dùng trong chế tạo vi mạch bán dẫn, mối băn khoăn lớn nhất của Tổng giám đốc Wayne Yang không phải là việc tìm kiếm đơn hàng mới. Nhu cầu thị trường đang tăng trưởng vượt bậc, nhưng công ty lại không có đủ kỹ sư để vận hành các nhà máy mới mở rộng tại khu vực miền Trung Đài Loan.
Khi ông Yang chủ động liên lạc với các bạn học cũ để hỏi tìm kỹ sư trẻ, câu trả lời ông nhận được thật chua chát: “Xin lỗi nhé! Về căn bản, bất kỳ kỹ sư nào còn thở được thì đều đã được các ông lớn chiêu mộ hết rồi.”
Cuộc chiến chiêu mộ nhân tài trên toàn khu vực
Câu chuyện của IV Technologies không phải là ngoại lệ. Làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang đòi hỏi nguồn cung khổng lồ về chip nhớ, bảng mạch in, thiết bị laser và các dịch vụ đóng gói vi mạch. Các công ty bán dẫn và nhà cung cấp khắp châu Á đang bước vào đợt mở rộng quy mô lớn nhất trong lịch sử để theo kịp thị trường, đòi hỏi hàng trăm ngàn lao động mới.
Theo các thông tin tường trình gần đây trên báo chí quốc tế như Nikkei Asia và các diễn đàn thảo luận trên mạng xã hội như X, Facebook và YouTube, sự thiếu hụt lực lượng lao động đã trở thành rào cản lớn nhất đối với tham vọng công nghệ toàn cầu.
Vì sao bài toán nhân lực này lại trở nên vô cùng cấp thiết?
- Sự bùng nổ vốn đầu tư vượt dự tính: Đầu năm 2026, các công ty bán dẫn lớn tại châu Á đã cam kết chi hơn 136 tỷ USD cho việc xây dựng nhà máy. Tuy nhiên, nhiều công ty như ASE – nhà cung cấp dịch vụ đóng gói và kiểm thử chip lớn nhất thế giới – đã phải tăng ngân sách đầu tư thêm hai lần trong năm, đạt mức 10,5 tỷ USD. Giám đốc điều hành ASE, ông Tien Wu, cho biết công ty phải tuyển dụng ít nhất 3.000 người trong năm nay và thêm 1.000 người trong năm tới.
- Khủng hoảng nhân khẩu học: Tại các quốc gia bán dẫn chính như Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc, tỷ lệ sinh giảm xuống mức kỷ lục. Mức sinh trung bình của phụ nữ năm 2025 tại Nhật Bản là 1,14; Hàn Quốc là 0,82; và Đài Loan chỉ đạt 0,69. Tình trạng giảm dân số liên tục tại Đài Loan khiến nguồn cung nhân sự trẻ ngày càng thu hẹp.
- Tỷ lệ việc tìm người quá cao: Ông Weber Chung, Trưởng ban phát triển nhân lực bền vững tại 104 Job Bank (ngân hàng việc làm lớn nhất Đài Loan), cho biết chỉ số cung – cầu nhân lực trong ngành bán dẫn luôn ở mức trên 2. Nghĩa là trung bình mỗi người tìm việc có hơn 2 cơ hội tuyển dụng. Đặc biệt ở mảng xây dựng nhà máy kỹ thuật, một ứng viên có thể nhận được tới 12 lời mời làm việc cùng lúc.
Các công ty đổi mới phương cách tuyển dụng
Trước sự khan hiếm này, các công ty không còn khắt khe trong tiêu chí chọn lựa. Trước đây, các công ty công nghệ Đài Loan ưu tiên sinh viên tốt nghiệp từ bốn trường đại học hàng đầu. Hiện nay, định kiến này đã được xóa bỏ hoàn toàn.
Cô Ivy Chen, một cựu tiếp viên hàng không, chia sẻ rằng trước đây hồ sơ của cô gửi tới các công ty công nghệ đều rơi vào im lặng. Nhưng hiện tại, cô liên tục nhận được lời mời phỏng vấn trực tiếp dù chưa từng có kinh nghiệm hay chuyên môn công nghệ.
Tình hình này dẫn đến sự gia tăng chi phí nhân sự. Mức đãi ngộ cho một kỹ sư thiết bị chỉ với 2 năm kinh nghiệm hiện nay có thể lên tới 100.000 Tân Đài tệ (khoảng 3.150 USD) mỗi tháng, chưa kể tiền thưởng – mức lợi tức mà trước đây đòi hỏi ít nhất 6 đến 7 năm kinh nghiệm.
TSMC – công ty khổng lồ vi mạch toàn cầu – đặt mục tiêu tuyển dụng khoảng 8.000 nhân viên mới tại Đài Loan trong năm nay, đồng thời tăng cường tuyển dụng tại Hoa Kỳ và các thị trường quốc tế. Lực lượng lao động của TSMC đã tăng hơn 38% chỉ trong vòng bốn năm, đạt hơn 91.000 người vào đầu năm 2026. TSMC thậm chí tuyển dụng cả lao động có bằng trung học phổ thông cho các vị trí vận hành dây chuyền sản xuất.
Ngay cả tại Việt Nam, cuộc khủng hoảng này vừa là thách thức nhưng cũng mang lại cơ hội lớn. Việt Nam đang đặt mục tiêu đào tạo 50.000 nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực AI và bán dẫn để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều công ty lớn như FPT đã chủ động khai triển kế hoạch tái đào tạo nội bộ quy mô lớn, chuyển đổi hàng chục ngàn kỹ sư nhu liệu truyền thống thành các chuyên gia kiến trúc AI và quản trị sản phẩm AI.
Bên cạnh đó, sự bùng nổ của AI không chỉ đòi hỏi kỹ sư chuyên môn mà còn tác động mạnh mẽ đến các vị trí hỗ trợ. Theo ghi nhận của 104 Job Bank, nhu cầu đối với các chuyên viên tài chính, kế toán trong ngành bán dẫn tăng mạnh, với mức đãi ngộ cho vị trí quản trị tài chính tăng hơn 15% mỗi năm. Ngay cả các vị trí như nhân viên an ninh, đầu bếp hay cứu hỏa tại các nhà máy bán dẫn cũng đang trở thành những công việc thu hút đông đảo lao động.
Nguồn tham khảo:
- Nikkei Asia: https://infxon.com/my/article/business-32aa410e
- The China Technology Review: https://the-ctr.net/asia-ai-talent-shortage-bottleneck
- Nation Thailand / Nikkei Asia Forum: https://www.nationthailand.com/business/tech/40068736
- TaiwanPlus News (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=R1yefsx6ziY
- TaiwanPlus News (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=dO3ypmZgM_w
- TVBS Taiwan (YouTube): https://www.youtube.com/watch?v=Lsm5NuuHp1E
- YouTube News Vietnam: https://www.youtube.com/watch?v=DbZZrntqDvg
- VnEconomy: https://vneconomy.vn/nguon-nhan-luc-den-nam-2045-viet-nam-can-chien-luoc-tong-the.htm
