Vào thứ Năm (24/9/2026), Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã nộp đơn lên Tòa án Chung của Liên minh châu Âu (EU) tại Luxembourg, yêu cầu can thiệp để hỗ trợ nỗ lực của tỷ phú Elon Musk và công ty X Corp. Mục đích của hành động này là nhằm hủy bỏ khoản tiền phạt 120 triệu euro (tương đương 137 triệu USD) mà Ủy ban châu Âu đã tuyên phạt nền tảng X vào tháng 12 năm 2025 do vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của khối này.
Tại sao Hoa Kỳ lại quyết định can thiệp vào một phán quyết của châu Âu? Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, bộ này đã phối hợp với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ để chuẩn bị hồ sơ, viện dẫn những tác động sâu rộng đối với quan hệ Hoa Kỳ – EU và lợi ích chung trong việc bảo vệ che chở các công ty Hoa Kỳ khỏi sự thực thi luật pháp ngoài lãnh thổ của nước ngoài. Phụ tá Bộ trưởng Tư pháp Brett Shumate thuộc Bộ phận Dân sự của Bộ Tư pháp đã phát biểu: “Ủy ban châu Âu đã cố gắng mở rộng quyền lực điều tiết của mình một cách không thích hợp để nhắm vào các công ty Hoa Kỳ không hiện diện hoặc hoạt động trong phạm vi tài phán của họ”. Ông còn nhấn mạnh thêm rằng Hoa Kỳ “sẽ không dung thứ cho việc Ủy ban châu Âu tham gia vào việc vượt quá giới hạn quy định để cố gắng kiểm soát các động lực đổi mới và tăng trưởng kinh tế của Hoa Kỳ”.
Trở lại tháng 12/2025, Ủy ban châu Âu kết luận rằng nền tảng X phải chịu trách nhiệm cho các vi phạm của DSA, một đạo luật yêu cầu các nền tảng trực tuyến lớn phải có biện pháp giải quyết các nội dung độc hại và bất hợp pháp. Các vi phạm cụ thể được ủy ban trích dẫn bao gồm:
- Huy hiệu xác minh màu xanh trả phí của X đã đánh lừa người dùng.
- Nền tảng từ chối cho phép các nhà nghiên cứu truy cập vào dữ liệu của mình.
- X thất bại trong việc thiết lập một kho lưu trữ quảng cáo hoạt động tốt.
Đây là khoản tiền phạt đầu tiên được ban hành dưới Đạo luật DSA. Vào thời điểm đó, sự kiện này đã thu hút sự quan tâm trên nhiều kênh truyền thông xã hội như Facebook, YouTube và X, với những cuộc tranh luận đa chiều về ranh giới giữa kiểm duyệt và tự do ngôn luận. Mới đây, một bài đăng trên Facebook của The New York Times đã nhấn mạnh việc Hoa Kỳ chính thức can thiệp để bảo vệ X, đồng thời lưu ý rằng EU từng xem xét đưa doanh thu từ các công ty khác của ông Musk vào việc tính toán án phạt.
Vậy lập luận đối đáp của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ là gì? Họ đưa ra hai sự phản đối chính đối với quyết định của ủy ban:
- Quyền tài phán quốc tế: Bộ Tư pháp đặt câu hỏi liệu cách tiếp cận của EU trong việc xác định ai đủ điều kiện là “nhà cung cấp” dịch vụ kỹ thuật số cho mục đích chịu trách nhiệm DSA có phù hợp với các nguyên tắc căn bản về quyền tài phán lãnh thổ đã được thiết lập theo luật pháp quốc tế hay không.
- Vượt quá giới hạn công ty: Hoa Kỳ lập luận rằng phán quyết của ủy ban đã vượt rào một cách không phù hợp khi soi xét trực tiếp cá nhân ông Musk với tư cách tư nhân. Đồng thời, phán quyết này cũng liên đới tới các thực thể công ty Hoa Kỳ hoàn toàn tách biệt thuộc quyền sở hữu của ông, mặc dù các thực thể đó không có kết nối nào với các dịch vụ kỹ thuật số của X.
Ủy ban châu Âu đã có trả lời ra sao trước sự chỉ trích của Hoa Kỳ? Theo nguồn tin từ báo chí, EU khẳng định các quy tắc của họ áp dụng bất kể nguồn gốc quốc gia của một công ty. Ngoài ra, họ xem khuôn khổ dân chủ và kỹ thuật số của mình là một mô hình mà những nơi khác trên thế giới có thể noi theo.
Vấn đề ở đây không chỉ dừng lại ở khoản tiền phạt 137 triệu USD. Theo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, vụ việc này có thể mang lại những hậu quả vượt ra ngoài phạm vi của nền tảng X. Bộ lưu ý rằng nhiều nền tảng trực tuyến rất lớn đang hoạt động tại EU nhưng lại có trụ sở chính ở cấp công ty mẹ tại Hoa Kỳ. Sự can thiệp này đánh dấu một cột mốc đáng kể trong các cuộc tranh chấp pháp lý xuyên Đại Tây Dương nhằm bảo đảm lợi ích của các công ty kỹ nghệ Hoa Kỳ.
Danh sách URL tham khảo:
- https://dantri.com.vn/the-gioi/chau-au-suc-soi-khi-ty-phu-elon-musk-keu-goi-bai-bo-eu-20251207142723142.htm
- https://news.laodong.vn/cong-nghe/eu-siet-chat-quan-ly-chatgpt-va-roblox-theo-dao-luat-dsa-1743358.ldo
- https://www.facebook.com/nytimes/posts/the-us-interceded-to-support-elon-musk-and-his-x-platforms-challenge-to-a-140-mi/1495591659089959/

