Dầu dừa (palm oil), loại dầu chủ yếu được sử dụng trong chế biến thực phẩm, luôn chịu ảnh hưởng từ thời tiết cũng như giá cả của các sản phẩm thay thế như dầu hướng dương và dầu đậu nành. Bạn có biết rằng Malaysia và Indonesia là hai quốc gia sản xuất dầu dừa lớn nhất thế giới, chiếm hơn 80% tổng sản lượng toàn cầu? Khi hai quốc gia này gặp vấn đề về thời tiết, toàn bộ thị trường thế giới sẽ cảm nhận được tác động.
Trong tuần qua, giá dầu dừa thô trên sàn giao dịch Bursa Malaysia đã xoay quanh mức 4.800 ringgit (khoảng 1.176 USD) cho mỗi tấn. Hồi đầu năm, mức giá chỉ ở khoảng 4.000 ringgit nhưng đã tăng dần khi xung đột ở Trung Đông trở nên căng thẳng. Vào cuối tháng 8, giá đã có lúc chạm đỉnh trên mức 5.000 ringgit.
Tại sao giá lại có thể tăng vọt trong tương lai gần?
Tại Diễn đàn Dầu dừa Malaysia diễn ra ở Kuala Lumpur vào ngày 7 tháng 10, ông Thomas Mielke, giám đốc điều hành của tổ chức nghiên cứu thị trường ISTA Mielke, cho biết giá mặt hàng này có thể đạt mức 5.000 ringgit vào quý đầu tiên của năm 2027. Nguyên nhân xuất phát từ nguồn cung dầu dừa thắt chặt và sự thiếu chắc chắn về xuất khẩu dầu hướng dương từ khu vực Biển Đen, nơi xung đột Nga-Ukraine tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất và vận chuyển hàng hải.
“Chúng ta có thể dễ dàng chạm mức 5.000 ringgit một lần nữa đối với dầu dừa Malaysia,” ông Mielke nhận định. “Câu hỏi là vào khi nào. Tôi cho rằng chúng ta sẽ thấy mức giá này quay lại sớm nhất là vào tháng Giêng.”
Tác động của hiện tượng El Nino
Ông Julian McGill, giám đốc tại Glenauk Economics, chỉ ra rằng các đợt hạn hán do El Nino mang lại đang tác động mạnh mẽ lên giá dầu dừa. Kiểu thời tiết này ở Indonesia đang rất khô, mang đến nhiều tháng ít mưa tại các khu vực dễ bị hạn hán như Nam Sumatra và Nam Kalimantan.
“Indonesia thực sự là nơi có vấn đề,” ông McGill nhấn mạnh. Ông cũng lưu ý rằng tác động của đợt hạn hán này lên giá cả có thể trở nên rõ ràng hơn vào quý hai năm 2027, khi các thị trường bắt đầu nhận thức được những tổn thất tiềm tàng về sản lượng.
Về mặt nhu cầu, các chính sách nhiên liệu sinh học của nhiều chính phủ vẫn tiếp tục nâng đỡ thị trường, do giá dầu diesel tăng cao đã khiến biodiesel trở nên hấp dẫn hơn về mặt kinh tế.
Người tiêu thụ sẽ bị ảnh hưởng ra sao?
Theo một bản thông báo từ Ngân hàng Đầu tư Hong Leong của Malaysia phát hành ngày 9 tháng 10, tác động của El Nino đối với sản xuất dầu dừa sẽ rõ rệt hơn vào năm 2027. “Do tác động trễ của áp lực thời tiết đối với năng suất dầu cọ, chúng tôi phỏng định tác động sản lượng đáng kể hơn sẽ xảy ra vào năm 2027,” cơ quan nghiên cứu này cho biết.
Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh có thể phụ thuộc vào giá cả của các loại dầu ăn khác. Theo ông Nikhil Vallabhan, giám đốc hóa chất, vật liệu và dinh dưỡng tại Frost and Sullivan, tin tức về El Nino và năng suất thấp trong năm tới đang thúc đẩy các khách hàng toàn cầu tích trữ dầu dừa. Dù vậy, vượt quá một mức giá nhất định, khoảng chênh lệch giữa dầu dừa và các loại dầu khác như đậu nành hay hướng dương sẽ bắt đầu có hiệu lực, và người mua sẽ chuyển đổi dựa trên giá hiện hành.
Ông Vallabhan cảnh báo rằng: “Nửa đầu năm 2027 có thể chứng kiến sự gia tăng giá dầu ăn đối với người tiêu thụ trên toàn thế giới, song song với giá nhiên liệu sinh học cao hơn. Những sự gia tăng này có thể làm tăng thêm áp lực lạm phát ở nhiều nền kinh tế.”
Nguồn Ahmad Mustakim (2026). “Palm oil prices to stay high next year on Southeast Asia drought”. Nikkei Asia.
